Ю. А. Конаржевский бойынша мектепішілік бақылау (міб) талдау мен мақсат қою арқылы жүзеге асатын маңызды басқару әрекеті



Дата16.01.2017
өлшемі2.14 Mb.
#318



Ю.А.Конаржевский бойынша мектепішілік бақылау (МІБ) талдау мен мақсат қою арқылы жүзеге асатын маңызды басқару әрекеті.

  • Ю.А.Конаржевский бойынша мектепішілік бақылау (МІБ) талдау мен мақсат қою арқылы жүзеге асатын маңызды басқару әрекеті.

  • П.И.Третьяков, Т.Н.Чекмарева МІБ-ды мектеп әкімшілігінің диагностикалық негізде қоғамдық ұйымдармен бірлесіп

  • оқу-тәрбие жұмысының барлық жүйесінің дамуы мен қызметінің сәйкестігін басқару деп таниды.

  • А.В.Чоботарь: МІБ – педагогтардың іс- әрекеті жөнінде ақпарат алуға бағытталған басқару қызметінің негізгі міндеттерінің бірі; болашақта басқаруды, өзін -өзі басқаруды оңтайландыруға бағытталған нақты шешім

  • М.Л.Портнов, Т.И.Шамова, Н.А.Шубин және т.б. бойынша МІБ қарайды: ЖББ-дің ұйымдастыру-педагогикалық сұрақтары; білім беру бағдарламалары мен стандарттарының сапасы; білім, білік дағдысының сапасы; тәрбиелілік деңгейінің сапасы; білім беру, тәрбиелеу және дамыту міндеттерін оқу пәндерінің берілуі; кластан тыс тәрбие жұмысының жағдайы мен сапасы; педагог мамандармен жұмыс; мектеп, отбасы және қоғамның бірлескен іс- әрекетінің тиімділігі; нормативтік құжаттардың орындалуы мен шешімдердің орындалуы. Бақылаудың нәтижесі талдаусыз жүзеге асырылмайды, мақсат болмаған жағдайда бақылаудың да қажеті жоқ.



Демократиялық және позитивті іздеу . Педагогтардың кәсіби шеберлігін дамыту және жетілдіру мақсатында әдістемелік көмек беру; мұғалімнің кәсіби және шығармашылық тұрғыда өсуін анықтап, мадақтау, марапаттау;Егер тексеруші бақылауда позитивті нәтижені алуға көңіл қойса, педагогтың біріншіден, жетістіктерін белгілейді, екеуара жұмыстағы кемшіліктерді жою жөніндегі диалогтары да нәтижелі болмақ.

  • Демократиялық және позитивті іздеу . Педагогтардың кәсіби шеберлігін дамыту және жетілдіру мақсатында әдістемелік көмек беру; мұғалімнің кәсіби және шығармашылық тұрғыда өсуін анықтап, мадақтау, марапаттау;Егер тексеруші бақылауда позитивті нәтижені алуға көңіл қойса, педагогтың біріншіден, жетістіктерін белгілейді, екеуара жұмыстағы кемшіліктерді жою жөніндегі диалогтары да нәтижелі болмақ.

  • Бақылау мақсатқа жетуге бағытталған . Мақсаттар, қағидалар, жолдар,құралдар және формалар мен қарым- қатынастар жүйесінің өзара әсерлесуі; Бақалау тақырыбы мен формасын қайталап айта берудің қажеттілігі жоқ. Бақылау мақсаты - қойылған мақсат пен міндетке жету жолындағы іс- әрекет туралы ақпаратты алу болуы тиіс.

  • Объективтілік . Әкімшілік пен педагогикалық ұжымның педагогикалық үрдіс тиімділігін арттыруға бағытталған өзара іс- әрекет жүйесі; Мұғалімнің немесе педагогикалық ұжымның іс- әрекетін мемлекеттік стандарттардың талабына , білім беру бағдарламалары мен критерийлеріне сай бақылау;

  • Субъективтілік Педагогтың мектепішілік бақылауға субъективті көзқарасының болуы. Педагог мектепішілік бақылауға белсенділік танытса, өздері бірін- бірі тексеру және өзін- өзі тексеру жүргізсе, бұл шара оң нәтиже бермек.

  • Жариялылық және ашықтық . Бақылаудың жариялы және ашық болуын қамтамасыз етеді. Тексерудің негативті және позитивті нәтижесі ұжым мүшелеріне жария болуы керек.Бұл жағдайда ұжым мүшесі өз ісіне баға беріп, өз қателіктерін біледі.

  • Бақылаушының құзырлылығы . Бақылаушының тексеретін пәнді білуі, бақылау әдістерін білуі. Тексерушінің жұмыстың жетістігі мен қателіктерін көре білу, бақылау нәтижесін жорамалдай білуі.

  • Жүйелілік қағидасы .Педагогикалық үрдісті жан- жақты басқару үшін бақылау жүйесін құра білу. Бақылау шінара және эпизодты түрде болса, оның нәтижелілігі төмен болады.



  • Бақыланбайтын үрдіс- ол басқарылмайтын үрдіс. Басқару циклінде жоспарлау мен ұйымдастырудан кейін бақылау жүргізіледі. Ол жоспарланған істің шын жағдайын , ОТЖ –н жетілдірудегі іс- шаралардың сапасын , оқу және тәрбие жұмысының нәтижелілігін анықтайды.

  • Мектебімізде мектепішілік басқарудың тиімді жүйесі құрылған. Ол жыл бойы бақылау жүргізуге, байқалған кемшіліктермен уақтылы жұмыс жасауға, әр оқушының дамуы жөнінде толық мағлұмат алуға, мұғалімдер жұмыс жөнінде толық мәлімет алуға көмектеседі.

  • Білім беру жүйесінің теориясы мен практикасында басқару жүйесінің төмендегі құрылымы бойынша бақылау жүргізіледі:

  • 1. Жалпыға міндетті білім берудің жүзеге асырылуы;

  • 2. Мемлекеттік бағдарламалардың және оқу бағдарламаларының орындалуы;

  • 3. Оқу пәндерінің оқытылуы;

  • 4. Оқушылардың білім, білік, дағдысының сапасы;

  • 5. Әдістемелік жұмыс;

  • 6.Оқушылармен жүргізілетін кластан және мектептен тыс жұмыс;

  • 7. Есепке алу және есеп беру құжаттары.



  • √ бақылау мақсаты- ОТЖ дамытуға қолайлы жағдай туғызу;

  • √ ақпарат алу арқылы педагогқа көмек беруге құрылуы тиіс.;

  • √ педагогикалық үрдіске қатысушылардың өзін – өзі талдау мен өзін- өзі бақылауда әкімшілік және қоғамдық бақылаудың үйлесімділігін қамтамасыз ету;

  • √ әр педагог үшін ақпараттық банкін құру, ОТЖ жағдайын, тәрбиелілік деңгейін құру;

  • √ анықталған кемшіліктерді жоюға талаптандыру және жаңа мүмкіндіктерін пайдалану;

  • √ педагогтардың еңбек нәтижелерінің жақсарту мотивациясын туғызу;

  • √ қойылған міндеттердің орындалуы жөнінде басшыға түсіп отыратын толық ақпарат негізінде кері байланыс туғызу;

  • √ зерттелетін объектіні талдау, диагностикалау.

  • √ педагог талап қою деңгейін, оқушының дамуын бағалау критерийлерін анық білуі керек.

  • √ бақылау мұғалімнің шығармашылығын дамытуға әкелуі тиіс.

  • Бақылау объекті болуы мүмкін: мектепте нәтижелі жұмыс жасаудың педагогикалық ұйымдастыру шарттары, оқу- тәрбие үрдісінің жағдайы, кластан тыс және тәрбие жұмысының жағдайы, шаруашылық жұмыстың ұйымдастырылуы, мұғалім жұмысының сапасы мен тиімділігі, оқушылар жұмысының сапасы мен тиімділігі учащихся( сабаққа қатысымы, үлгерімі: білім сапасы, білік , дағдысы, кейбір мінез-құлқының қалыптасуы), т.б.



Бақылауды ұйымдастыруда мынадай сұрақтарды шешіп алған жөн: бақылаушыларды анықтау, нұсқаулық беру, бақылау бағдарламасын жасау, бақылау объектісіне байланысты қажетті құжаттарды алдын- ала оқып-білу, жұмыс уақытын жоспарлау, жоспардағы бақылау объектін бақылауды оңтайлы ұйымдастыру, мектепішілік бақылау мен әдістемелік жұмыстың өзара сабақтасуын жоспарлау.

  • Бақылауды ұйымдастыруда мынадай сұрақтарды шешіп алған жөн: бақылаушыларды анықтау, нұсқаулық беру, бақылау бағдарламасын жасау, бақылау объектісіне байланысты қажетті құжаттарды алдын- ала оқып-білу, жұмыс уақытын жоспарлау, жоспардағы бақылау объектін бақылауды оңтайлы ұйымдастыру, мектепішілік бақылау мен әдістемелік жұмыстың өзара сабақтасуын жоспарлау.



1.Бақыланатын нәрсе және бақыланушы.

  • 1.Бақыланатын нәрсе және бақыланушы.

  • 2. Тексеру көлемін, кеңістігін, бағытын анықтайтын шарттарына материалдық ресурстар. Оларға

  • уақыт және кадр мәселесін жатқызуға болады.

  • 3. Бақылау мақсатын , критерийлерін, көрсеткіштерін бақыланушы параметрлерінің көрсеткіштері мен нормаларын анықтау,

  • 4. Бақылау әдістерін таңдау.

  • 5. Анықталған жағдайға сәйкес ақпаратты табу және дәлелдеу.

  • 6. Алынған нәтижелерді бағалау.

  • 7.Алынған нәтижені қойылатын талапқа сәйкес салыстыру.

  • 8. Осы жағдайды талдау және бағалау, жоспарланған жағдайға сәйкестендіру үшін түзету жұмыстарын жүргізу.

  • Бақылау өзінің нәтижесін тек қана бақылаудың нәтижесі педагог талдамасының негізі бола алғанда ғана және сол арқылы түзету шаралары жүзеге асқанда ғана көрсетеді.

  • Үнемі , жүйелі, әрекетшіл және жариялы болған жағдайда ғана бақылау тиімді болады.



  • Оның тиімділігі үшін:

  • 1. Бақылау мен инспекторлық тексеру түсініктерін ажырата білу керек. Бақылау= көмек,

  • инспектрлік тексеріс=тексеру, басшылық жасау=көмек+ тексеріс

  • Басшылықтың демократиялық стилінде инспектрлік тексерістен гөрі бақылау көбірек болғаны дұрыс.

  • 2. Бақылау формалары мен инспектрлік тексеріс.

  • Бақылау- өзін- өзі бақылау өзара бақылау. Әкімшілік бақылау, жеке бақылау.

  • Инспектрлік тексеріс- жаппай тексеріс, тақырыптық және бақылау кесіндісі арқылы тексеру.

  • 3.Педұжымға мынадай талаптарды бекіту қажет: өзін- өзі бақылау- өзін – өзі жетілдіру режимінде жұмыс жасайтын педагогтың кәсіби шеберлігінің жоғары формасы.

  • Іс- әрекетті бақылауға , ал нәтижені инспектрлік тексеруге болады.



1. Мақсат мөлшері бойынша: стратегиялық; тактикалық; шұғыл.

  • 1. Мақсат мөлшері бойынша: стратегиялық; тактикалық; шұғыл.

  • 2. Үрдіс кезеңдері бойынша: бастапқы және таңдамалы; аралық; қорытынды

  • 3. Бағытының уақыты бойынша: ескертпе немесе алдын-ала ( болуы мүмкін қателердің алдын алу мақсатында); ағымды; қорытынды; ретроспективті.

  • 4. Тексеру жиілігі бойынша: бір рет, периодты, жүйелі.

  • 5. Бақылау кеңістігі бойынша: таңдамалы, түгел локальды.

  • 6. Ұйымдастыру формалары бойынша: жеке, топтық, ұжымдық.

  • 7.Объект бойынша: жеке, жалпылама- сыныптық; пәндік-жалпылай, тақырыптық-жалпылай



√ өзін- өзі бақылау (бастамашыл және ұйымдастырушы–педагог );

  • √ өзін- өзі бақылау (бастамашыл және ұйымдастырушы–педагог );

  • √ өзара бақылау( тең адамдардың бірін- бірі үйретуі)

  • √әкімшілік бақылау(стихиялы немесе жоспарлы): бастамашыл және ұйымдастырушы мектеп әкімшілігі;

  • √ұжымдық бақылау;

  • √ сырттай бақылау.



Мектепішілік бақылауда интервью алу,әңгімелеу жүргізу, эксперименталды бағалау және т.б. арқылы бақылаушы өзіне қажетті ақпаратты тез алуына болады. Хронометрлік зерттеу мектептің күн тәртібін зерттеуде, сабақ, кластан тыс шара, оқушылардың шектен тыс жүктелуін, үй тапсырмасының көлемін, оқу жылдамдығын,т.б. уақытын тиімді пайлануынуын зерделеуге көмектеседі.

  • Мектепішілік бақылауда интервью алу,әңгімелеу жүргізу, эксперименталды бағалау және т.б. арқылы бақылаушы өзіне қажетті ақпаратты тез алуына болады. Хронометрлік зерттеу мектептің күн тәртібін зерттеуде, сабақ, кластан тыс шара, оқушылардың шектен тыс жүктелуін, үй тапсырмасының көлемін, оқу жылдамдығын,т.б. уақытын тиімді пайлануынуын зерделеуге көмектеседі.







Жаппай бақылау көп еңбек етіп, алдын-ала толық дайындалуды қажет етеді. Әдетте басшы тексеру жоспарын құрып, тексерушілермен талдап, әр бөліміне түсінік береді.

  • Жаппай бақылау көп еңбек етіп, алдын-ала толық дайындалуды қажет етеді. Әдетте басшы тексеру жоспарын құрып, тексерушілермен талдап, әр бөліміне түсінік береді.

  • Жалпылама- сыныптық бақылау. Салыстыру арқылы бақылаушы бір класта сабақ беретін мұғалімдерді зерделей отырып, бір мұғалімге қалай көмектесу керектігін байқаса, екіншісінен не талап ету қажеттігін, үшіншісінің қандай күшті жағының бар екендігін анықтайды.

  • Бақылаудың бұл формасы басшыға салыстыру арқылы әр мұғалімнің бір класқа қалай және қаншалықты терең мағынада әсер ететінін анықтайды

  • Мектепішілік бақылауға жас мамандар мектебі жетекшісін, тәжірибелі мұғалімдерді кіріктіруге болады. Мектеп жұмысын жоспарлаудың бір бөлігі - білім мазмұнын түзету мақсатында нәтижені талдау бақылауды жоспарлау, мазмұны, мен оны өткізудің формаларын жоспарлайды.



  • √ Оқушылардың сабаққа қатысымы;

  • √ ыстық тамақты ұйымдастыру;

  • √ «қиын» балалармен жұмысты ұйымдастыру;

  • √ оқушылардың сабақтан тыс уақытын ұйымдастыру;

  • √ мәдени-сауықтыру шаралардың ұйымдастырылуы;

  • √ мектеп жарғысын сақтау;

  • √ оқу бағдарламаларының теориялық және и практикалық бөлімімдерінің орындалуы,( компоненттердің орындалуы);

  • √ пәндердің оқытылуы, оқушылардың білім сапасы

  • √ ағымдық бақылау, тақырыптық және қорытынды есеп және оқушылардың білімдерін тексеру;

  • √ оқушылармен жеке жұмыстың жүргізілуі;

  • √ педагогтардың кәсіби біліктілігін көтеру;

  • √ жас мамандармен жұмыс;

  • √ мектеп мүлкінің сақталуы;

  • √ мектептегі санитарлық-гигиеналық тәртіптің сақталуы;

  • √ мектептің көркемдік жабдықталуы;

  • √ мұғалімдер мен оқушылардың әлеуметтік қорғау;

  • √ мектептегі оқу- зерттеу жұмысы;

  • √ жағымды психологиялық микроклиматтың болуы.



      • Тоқсанда бір рет қаралуды қажет ететін сұрақтар:
      • √ педагогикалық кеңес жұмысы;
      • √ әдістемелік және шығармашылық топтар жұмысы;
      • √ оқушыладың медициналық тексерілуден өтуі;
      • √ каникул күндерін жоспарлау, дайындау, ұйымдастыру;
      • √ ата-аналармен және қоғамдық орындармен жұмыс;
      • √ мектептің даму жоспарын қорытындылау және эксперименттік алаң жұмысының бағдарламасы.
      • Айына бір рет қарауды қажет ететін сұрақтар:
      • мектеп жоспарының орындалуы;
      • √ кітапхана фондының толықтырылуы;
      • √ қиын балалармен жұмыс жағдайы;
      • √ мектеп құжаттарының жүргізілуі;
      • √ үйірме,секция т.б. шаралардың жүргізілуі.


1. Педагог өзінің «әдістемелік паспортын» толтырып, жаңа оқу жылының міндеттерін қояды. Әдістемелік паспортта мұғалім әр тоқсан сайын осы мерзімде өзінің жұмыс жүйесін жазып отырады. Онда өзекті мәселесі, стандарт бойынша жүктемелері, класс жетекшілігі, тәлімгерлігі, ашық сабақтары, сайыстарға қатысуы, олимпиада жетістіктері, әдістемелік қызметке қатысуы т.с.с. жазылады. Одан соң жаңа оқу жылының мақсат- міндеттерін айқындайды.

  • 1. Педагог өзінің «әдістемелік паспортын» толтырып, жаңа оқу жылының міндеттерін қояды. Әдістемелік паспортта мұғалім әр тоқсан сайын осы мерзімде өзінің жұмыс жүйесін жазып отырады. Онда өзекті мәселесі, стандарт бойынша жүктемелері, класс жетекшілігі, тәлімгерлігі, ашық сабақтары, сайыстарға қатысуы, олимпиада жетістіктері, әдістемелік қызметке қатысуы т.с.с. жазылады. Одан соң жаңа оқу жылының мақсат- міндеттерін айқындайды.

  • 2.Өзінің жоспарын мектептің әдістемелік бірлестік жоспарымен сәйкестендіреді.

  • 3. ӘБ жетекшісі педагогтардың жоспарын жүйелейді.

  • 4.ӘБ жетекшісі өзінің әдіcтемелік бірлестігінің жұмысын бақылаудың технологиялық картасын құрады.

  • 5.ОІМ ӘБ жетекшісімен бірігіп талдай отырып, мектепішілік бақылау жоспарын құрады

  • 6.Әкімшілік жоспар жобасын талдай отырып, инспекторлық тексеру, әкімшілік және жеке бақылау жоспарын құрады. Педагогтарды онымен таныстырады.

  • 7.Мектепішілік бақылаудың жинақталған картасы құрылып, мектеп директорымен бекітіледі.



I блок. Білім мазмұнын жаңарту.

  • I блок. Білім мазмұнын жаңарту.

  • Бейінді кластардағы информатика пәнінің оқытылуын бақылау;

  • Бастауыш кластардағы ағылшын тілі пәні мұғалімдерінің жұмысын бақылау;

  • Жаңа оқу- әдістемелік кешен бойынша жұмыс жасайтын мұғалімдердің жұмысын бақылау (физика, биология, қазақ тілі және т.б.).

  • II блок. Оқу- тәрбие үрдісі.

  • Тақырыптар:

  • Жалпыға бірдей білім беру Заңының орындалуы

  • Жаңадан келген мұғалімдер жұмысын бақылау;

  • Бірінші класс оқушыларының мектепте оқуға бейімделуі;

  • «» бірлестігі мұғалімдерінің әдістемелік тақырып бойынша жұмысын бақылау;

  • Жеке пәндердің оқытылуы;

  • Білім алушылардың денсаулығын сақтау;

  • Бастауыш және орта буын оқушыларының сабақтастығы;

  • Мұғалімдердің білім, білік, дағдысының сапасын көтерудегі жұмысын бақылау;

  • Қорытынды аттестаттауға дайындығын бақылау;

  • Барлық пәндер бойынша оқытылу сапасы мен деңгейінің мониторингі

  • III блок.Құжаттарды бақылау.

  • Мектеп құжаттарын жүргіуді бақылау:

  • Журналдарды (класс, арнайы курс т.б.), оқушы күнделігін, жеке іс- қағазын, тақырыптық жоспарларын, ӘБ жоспарларын, дәптерлер тексеру және т.б.













Каталог: images -> doc -> kobdisha
kobdisha -> Ш. Жақсылықова №6 Хромтау гимназиясының директордың инновациялық жұмысы жөніндегі орынбасары Педагогикалық іс- әрекетті талдауға дайындықты ұйымдастырудағы әдістемелік нұсқаулар
doc -> Бекітемін: Гимназия директоры
doc -> Жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған оқушының құжаттар тізбесі
kobdisha -> Эссе жазу әдістемесі
doc -> Дарынды балалармен жүргізілетін жұмыс жоспары /2013-2014 жыл/ Мақсаты
doc -> Оқу жылы бойынша №6 Хромтау гимназиясының тәрбие жұмысы бойынша жылдық есебі
doc -> ҚОРҚыт ата атындағы


Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
Сабақ жоспары
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
Қазақстан республикасы
рсетілетін қызмет
арналған тапсырмалар
сәйкес оқыту
Жалпы ережелер
білім беретін
бағалау тапсырмалары
бекіту туралы
республикасы білім
оқыту мақсаттары
жиынтық бағалаудың
қызмет стандарты
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
арналған жиынтық
болып табылады
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
жалпы білім
Әдістемелік кешені
нтізбелік тақырыптық
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Мектепке дейінгі
Зертханалық жұмыс
республикасының білім
оқыту әдістемесі
Инклюзивті білім
туралы хабарландыру
білім берудің
Жұмыс бағдарламасы
туралы жалпы
қазақ тілінде
Қысқа мерзімді
тақырыптық жоспар
пайда болуы
пәнінен тоқсан