Устемирова Кулай Идрысовна Таирова Халидям Шариповна Нургалиева Баглан Абилкасовна физика пәнінен дидактикалық материалдар жинағЫ


«Электротехника» пәнінен дидактикалық үлестірме тапсырмалар «трансформаторлар» тарауы бойынша

Loading...


бет6/6
Дата04.05.2021
өлшемі57.08 Kb.
1   2   3   4   5   6
«Электротехника» пәнінен дидактикалық үлестірме тапсырмалар «трансформаторлар» тарауы бойынша

Тапсырма: кестеге «Трансформаторлар» тарауы бойынша қажетті мәлеметтерді толтыр

Түрлері

Қызметі

Құрылысы










Оқушының аты-жөні: _________________

6


  1. 1.2Электірлік шамалар және оның өлшеуіш приборлар

Тапсырма: Берілген шамаларға кестені

толтырыңыз

А-нұсқа

Өлшенетін шама

Прибордың аты

Шартты белгіленуі

Ток күші









Кернеу

Вольтметр



Электрлік кедергі








Электр қуаты

Ваттметр



Электр жиілігі








Оқушының аты-жөні ________________

1.3. Электірлік шамалар және оның өлшеуіш приборлар



Тапсырмалар: Берілген шамаларға қарап кестені

Толтырыңыз

Б-нұсқа

Өлшенетін шама

Прибордың аты

Шартты белгіленуі

Ток күші

Амперметр




Кернеу








Электрлік кедергі


Омметр




Электр қуаты





W


Электр жиілігі

Частотометр



Оқушының аты-жөні ______________

7


    1. «Тұрақты ток» тарауы бойынша дидактикалық үлестірме тасырмалары

1 тапсырма:

1 –сызба бойынша есепті шығарыңыз.

Тізбектегі ток күші 15А, кедергісі 10 Ом тізбек учаскесіндегі электр тоғы 30 секунд ішінде қандай жұмыс істейді?
А





1-сызба­

2-тапсырма: 2- сызба бойынша есепті шағарыңыз. № 1 лампаның кедергісін және ондағы тоқтың қуатын, № 2 лампадағы ток күші мен қуатын, № 3 лампадағы ток күшін және оның кедергісін есептеп табыңдар.

1

2

3


V


2B

2 – сызба

8

2.«Электротехника» пәнінен есептер шығарудың үлгілері

Электротехника пәнін оқыту үдеріснеде тұрақты және айнымалы тоқтарда электр және магнит тізбектерінде физикалық процестерді, сондай-ақ осы тізбектерді есептеу жұмыстары жүргізіледі.

2.1. «Электромагнетизм» тарауы бойынша есептер

1. Өрістің магнит индукциясы 1,5Тл, ал өткізгіштің жұмыстық ұзындығы 0,4м және одан өтетін ток 50А. Тоқтың туғызған магнит өрісі өткізгішке қандай күшпен әсер ететінін есептеп шығарыңдар.

Шешуі: F=BIL; F=1,5*50*0,4=30H7 Ал 1H = 0,102 кг

Боғандықтан F=30*0,102=3,06 кг



Жауабы: F=3,06 кг

2. 0,5 м өткізгіштен 100А ток күші өтеді. Өрістің магнит индукциясы 2Тл. Токтың туғызған магнит өрісі өткізгішке қандай күшпен әсер етеді ?

Шешуі: F=BIL; F=2*100*0,5=100H

Жауабы:F=100

3. Егер тогы бар өткізгішке 6H күшпен әсер ететін болса магнит өрісінің магнит индукциясы қандай болады ? Өткізгіштің жұмысшы ұзындығы 0,5м ал ондағы ток күші 30А.

Шешуі: B=F/IL; B=6/30*0,5 Тл.

Жауабы: B=0,4 Тл.

4. Өткізгіштің жұмысшы ұзындығы 0.7м ал ондағы ток күші 50А. Егер тоғы өткізгішке ЮН күшпен әсер ететін болса, магнит өрісінің магнит индукциясы қандай болады?

Шешуі: B=F/IL; B=10/50*0,7=0,3Тл

5. Егер бір катушканың орам сандары 1000 және одан 0,5 А ток өтетін болса, ал екінші катушканың орам саны 3000 болып, одан алғашқыдай ток ететін болса, онда әр катушкадағы магниттелуші күшті анықта.

Шешуі: =; = 0,5 * 1000=500A

=; =0,5*3000=1500A

6. Ұзындығы 0,3 м цилиндр каркасқа оралған катушка 1800

Орамнан тұрады және одан 0,2А ток күші етеді. Осы катушканың ішіндегі магнит өрісінің көрнеулігін табыңдар.



Шешуі: H=IW/L; H=0.2* 1800/ 0,3 =1200a/m ал 1=80 а/м болғандықтан, 1200 а/м=15Э болады.

9

7. Болаттың магнит индукциясы 1,5Тл,ал болаттан жасалған өзекшенің көлденең қимасының ауданы 0,003. Өзекшені тесіп өтетін ағынын есептеп табыңдар.



Шешуі: Ф=BS; Ф=1,5*0,0045 вб

ал 1вб =мкс болғандықтан , 0,0045 вб 450000 мкс болады. Бұны өзекшенің қимасынан 450000 магнит сызықтары өтеді деп түсіну керек.



Жауабы: Ф=0,0045 вб

8. Катушканың магнит өрісінің кернеулігі Н=750 а/м,

ал өзекшенің магнит өтімділігі = 0008792 ж/м. Өзекшінің магнит индукциясын анықтаңдар.



Шешуі: B=*H; B=0,0008792*750=0,65Тл

Жауабы:B=0,62Тл

9. Өткізгіштің магнит индукциясы 2Тл. Ұзындығы 0,4м Өткізгіш магнит сызықтарымен ** бұрыш жасай отырып, 15м/сек жылдамдықпен қозғалады. Өткізгіште индукцияланатын ЭҚ күшті анықтаңдар.

Шешуі: E=BL*; E=2*0,4*15=12B

Жауабы: E=12B

2.2. «Тұрақты ток» тарауы бойынша есептер



1. Өткізгіштің көлденең қимасынан 10 сек ішінде 80 Кл электр заряды өтеді. Тізбекті ток күшін анықтаңдар.

Шешуі: I=q/t; I=80 Кл / 10с = 8А

Жауабы: I=10A

2. Өткізгіштің көлденең қимасынан 5 сек ішінде 50 К электр заряды өтеді. Тізбекті ток күшін анықтаңдар.

Шешуі: I=q/t; I=50 К / 5с = 8А

Жауабы: I=10A

3. Өткізгіштегі ток күші 10А, өткізгіштің көлденең қимасынан5 с ішінде қанша электр заряды өтеді ?

Шешуі: q=I/t; q=10A/5c = 50 Кл

Жауабы: q=50Кл

4. Өткізгіштегі ток күші 5А, өткізгіштің көлденең қимасынан 4с ішінде қанша электр заряды өтеді?

Шешуі: q=I/t; q=10A/5c

Жауабы: q=60к

5. Тізбектің кернеу 120 В, ал кедергісі 40м. Тізбектің ток күшін анықта.

Шешуі: I=U/R; I=120B/40M=30A

Жауабы: I=30A

10

6. Тізбектегі кернеу 200В, ал кедергісі 5 Ом. Тізбектің ток күшін анықта.



Шешуі: I=U/R; I=200B/50M=40A

Жауабы: I=40A

7. Э.Қ.Қ. Е=120В және ішкі кедергісі r = 10 Oм энергия көзі, кедергісі біртіндеп мына мәндерге r=30,20,10,5 және 2 Омға ие болатын сыртқы жүкке тіркеледі. Жүктің әртүрлі кедергілерінің энергия көзінің сыртқы тізбекке беретін қуатын анықтаңдар.

Шешуі: I=E/+r P=

Жүктің кедергісі r=30 Ом болған жағдайда

= 120/10+30-3A және P,= 30 -270 Вт;

r=20 Ом болғанда. =120/10+20=4A және ==320Bт; r=10 Ом болғанда,



= 120/10+10=6A және ==360 Вт;

r=5 Ом болағанда, =120/10+5=8A және = =320 Вт;



r=2 Ом болағанда, =120/10+2=10A және Р5= =200 Вт; Қарастырылған мысалдан, сыртқы тізбектегі ең үлкен қуат 360 Вт, жүк кедергісі энергия көзінің ішкі кедергісіне тең, яғни r=+r=10 Ом болған жағдайда пайда болатының көреміз.

8. Электр двигательдің сыртқы тізбекке беретін қуаты, яғни пайдалы қуаты 1820Вт, ал тұтынылатын қуаты 2000Вт. Энергия кезіндегі шығындарды жеңуге кететін қуат 75Вт. Двигательдің П.Ә.К. анықтаңдар.

Шешуі: =/+; =1850/2000+75=0,89

Жауабы: =0,89

9. Егер кедергісі 24 Ом қыздырғыш, кернеуі 110Вт желіге қосылған болса, онда ол 0,5 сағ ішінде қанша жылу бөліп шығарар еді.

Шешуі: t=0,5 сағ=30 мин =30*60=1800сек

Q=/rt=/24*1800=907500 Дж

Жауабы: Q=907500 Дж

10. Егер кедергісі 500м қыздырғыш, кернеуі 200Вт желіге қосылған болса онда ол 1сағ ішінде қанша жылу бөліп шығарар еді.

Шешуі: t= 1 сағ=60 мин =60*60=3600сек

Q=/rt=/50*3600=2880000 Дж

Жауабы: Q=2880000 Дж

11

2.3 «Электрмагниттік тізбектер, айнымалы тоқ» тарауы бойынша тест сұрақтары

1. Болаттан не арнайы құймалардан жасалған магнителген брус

а) табиғи магнит

б) жасанды тұрақты магнит

в) химиялық магнит

2. Өткізгіш арқылы электр тоғы өткенде оның маңайындағы кеңестікте магнит өрісі пайда болады. Ток тоқтатылғанда магнит өрісі:

а) жоғалып кетеді

б) жоғалып кетпейді

в) екеуі де дұрыс емес

3. Электр тоғының магнит өрісің кім ашты ?

а) XIX ғ басында В.В Петров

б) XIX ғ басында Эрстед

в) XIX ғ басында Джоуль

4. Диамагнитті материалдар дегеніміз не ?

а) Магнит өрісі қорытқы өрісті әлсірететін материалдар

б) Магнит өрісін едәуір күшейтеді

в) Магнит өрісін өте әлсіз күшейтеді

5. Магнит ерісін едәуір күшейтетін парамагнитті заттар

а) фермомагнитті

б) диамагнитті

в) парамагнитті

6. Магнит индукциясының өлшем бірлігі

а) B=FI

б) B=F/I/

в) B=I/F


7. Магнит индукциясының өлшем бірлігі

а) Вб


б) Тл

в) Н


8. Спираль түрінде оралған өткізгіш бойынан электр тоғын өткізу, бұл не деп аталады ?

а) Орам


б) Кернеулік

в) Соленоид

12

9. Магнит ағыны формуласын көрсет



а) Ф=S/B

б) Ф=BS


в) Ф=B/S

10. Шамасы мен бағыты жағынан периодты өзгертіп тұратын тоқ

а) айнымалы - тұрақты

б) тұрақты

в) айнымалы

11. Айнымалы тоқты сипаттайтын негізгі шамалар

а) ұзындық,магнит өрісі

б) тоқ күші, орам саны, период

в) период, жиілік, фаза

12. Жиіліктің өлшем бірлігі

а) Гц

б) Сек


в) Рад

13.Рад/сек қандай шаманың өлшем бірлігі ?

а) ток күші

б) бұрыштық жиілік

в) период

14.Егер айнымалы тоқтың кернеуі 50 Гц болса, онда бұрыштық жиілік нешеге тең болады ?

а) 314 Рад/сек

б) 80,5 Рад/сек

в) 157 Рад/сек

15. Тоқ жиілігі 2000 Гц. Периодты анықта. а) 20 сек б) 10 сек в)0,0005 сек

16. Жасанды тұрақты магнит дегеніміз не ? а) табиғи магнит б) химиялық жолымен алынған магнит в)болаттан не арнайы құймалардан жасалған магниттелген брус 17.XIX ғ басында Эрстет қандай жаналық ашты? а) Электр тоғының магнит өрісін б) Электрлік доғаны в) Электр сыйымдылықты

13

18. Өткізгіш арқылы электр тоғы өткенде магнит өрісі болады ма ? а) Екеуі де дұрыс емес б) Болмайды в)Болады



19.Машит өрісін өте әлсіз күшейтетін материалдар а) парамагнитті б)феромагнитті в)диамагнитті

20. Феромагнитті материалдар дегеніміз не ? а) Магнит өрісі әлсірететін материалдар б) Магнит өрісін өте әлсіз күшейтетін в) Магнит өрісін едәуір күшейтетін



  1. Тесла (Тл) қандай шаманың өлшем бірлігі?

  1. ток күші

  2. магнит индукциясы

  3. магнит ағыны




  1. В=Ғ/ІL қандай шаманың формуласы?

  1. магнит ағыны

  2. магнит өтімділік

  3. магнит индукциясы




  1. Соленоид дегеніміз не?

  1. Металдың аты

  2. Бойында электр тогы бар спираль түрінде оралған өткізгіш

  3. Спираль өткізгіш




  1. Магнит ағынының өлшем бірлігі

а) Вб

б)Тл


в) Сек


  1. Магнит өрісінің кернеулігі

  1. Ф=ВS

  2. Н=ІW / L

  3. Ғ=IW




  1. Айнымалы ток дегеніміз не?

  1. Шамасы жағынан периодты өзгеретін ток

  2. Шамасымен бағыты жағынан айнымалы өзгеріп тұратын ток

  3. Шамасы мен бағыты жағынан периодты өзгеретін ток

14


27 Айнымалы ток генераторының жұмысы қандай құбылысқа негізделген?

а) электростатик

б) электромагниттік пндукция

в) эелктродинамика

28.Пернодтың өлшем бірлігі

а) Гц


б ) Сек

в ) Рад/сек


29.Егер айнымалы токтың жиілігі 100 Гц болса, онда бұрыштық жиілік шамасы қпндай болады?

А) 3,14 рад/сек

Б) 314 рад/сек

В) 628 рад/сек

30,Ток жиілігі 1000 Гц. Периодты анықта.

А) 0,001 сек

Б) 0,0005 сек

В)1 сек
31,Бір секундтың ішіндегі айнымалы ЭҚК толық өзгеріс саны.

А) Период

Б) Уақыт


В) Ток күші
32,Айнымалы ЭҚК толық бір өзгеріс жасауға кететін уақыты.

а) Период

б) Уақыт

в) Ток күші


33,Ток жиілігі 1000 Гц . Периодты анықта.

  1. 28сек

  2. 2 сек

  3. 0,0005 сек

  4. 0,001 сек

34,Айнымалы токтын бір периодының ұзақтығы 1/500 сек. Ток жиілігін анықт



  1. ЗООГц

  2. 500 Гц

  3. 1 Гц

г) 50Г ц

15

35 Айнымалы токтың бір периодының ұзактығы 1/300 сек, ток жиілігін анықта.



а) 300 Гц

б)500Гц


в) 1 Гц

г)50Гц
36,Егер айнымалы токтын кернеуі 100 Гц болеа, онда бұрыштық жиілік неге тең?

а)ЗІ4рад/сек

б)80,5 рад/еек

в)157 рад/сек

г)628 рад/сек


37.Бұрыштық жиіліктің өлшем бірлігін көрсет.

А)Гц


Б)Сек

В)Рад/сек

Г)кГц
38.Периодтың өлшем бірлігін көрсет.

а)Гц


б)Сек

в)Рад/сек

г)кГц
39,Айнымалы ток тізбегіне жалганган және электр энергиясын пайдалы жұмыска айналдыратын кедергі.

а)Индуктивтік кедергі

б) Кері кедергі

в)Тұйық кедергі

г)Актив кедергі
40,Айнымалы ток генераторының толық қуаты.

А)Ток күші мен кернеудің қосындысы

Б)Ток күші мен кернеудің көбейтіндісі

В)Ток күші мен кернеудің қатынасы

Г)Ток күші мен кернеудін айырмасы
41 .Катушкадағы токты ұлғайтқанда, өріс кернеулігі қалай өзгереді?

а) өзгермейді

б)тұракты

в)кемиді


г)артады

16

42,Соленоид дегеніміз не?



А)Металдын аты

Б)Бойында электр тогы бар спираль түрінде оралган өткізгіш

В)Спираль

Г)өткізгіш

43,Магнит өрісі корыткы өрісті әлсірететін материалдарды кандай материалдар деп атайды?

А)Парамагниттік

Б)Магнитті

В)Ферромагнитті

Г)Диамагнитті

44,Магнит өрісін өте әлсіз күшейтетін материалдар калай аталады?

А)Парамагниттік

Б)Магнитті

В)Ферромагнитті

Г)Диамагнитті

45,Магнит өрісін едәуір күшейтетін парамагнитті заттар калай аталады?

А)Парамагниттік

Б)Магнитті

В)Ферромагнитті

Г)Диамагнитті

«Электромагниттік тізбектер, айнымалы ток» тарауы бойынша тест сүрақтарынын дүрыс жауаптары:

16



36





66

76





10в

11В

12а

136

14а

15в

16в

17а

18в

19а

20в

216

22в

236

24а

25 в

26в

276

286

29в

З0а

316

32а

ЗЗг

346

35а

36г

37в

386

39г

406

41 г

426

43г

44а

45в























З.ТРАНСФОРМАТОРДЫ ЖӘНЕ ЭЛЕКТР МАШИНАЛАРЫН ЕСЕПТЕУ

«Электротехника» пәнін оқыту үдерісінде мемлекеттік стандарт талаптары мен пәннің типтік оку багдарламасы бойынша окушыларга трансформаторлардың, асинхронды қозгалткыштардың, түракты ток генераторларының жұмыс режимдерін дүрыс есептей білуді меңгертудін маңызы зор


1. Үш фазалы трансформаторды есептеу

Есептін алдында трансформатордың техникалык паспортынан немесе электртехникалык анықтама кітабынан трансформатордың көрсеткіштерімен танысу кажет Үш фазалы трансформатордың паспортында мынандай техникалық мәліметтер келтіріледі:

17

- номинал (нақтылы) толык қуат S кВ А;



-бірінші және екінші реттік желілік кернеулер кВ;

  1. кыска тұйықталу куат шыгыны Рк, кВт;

  2. бос жүріс қуат шыгыны Ро, кВт;

  3. қыска тұйыкталу кернеуі , %;

  4. бос жүріс тогы i0, %.

Сонымен катар. есептеу үшін мынандай деректер белгілі болу қажет.

  1. жүктеменің куат коэффициенті ;

  2. трансформатордын жыл бойы қоректендіргіш тораптан агытылмай істеген уақыты (36524=876|

  3. трансформатордын жыл бойы толык жүктемемен пайдалы жүмыс істеген уақыты Т, саг.

Осы техникалык маглұматтарды колданып трансформатордын баска электрлік көрсеткіштерІН

және пайдалану сипаттамаларын есептеуге болады.



1.1 Номннал жұмыс режимін есептеу
Трансформатордың номинал, ягни желілік, токтары


  • бірінші реттік тізбекте




  • Екінші реттік тізбекте




  • Физикалық тоқтар







  • Жұлдызша жалғанған орамадағы ток



  • Үшбұрыштан жалғанған орамадағы ток





Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
ғылым министрлігі
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
тоқсан бойынша
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
туралы хабарландыру
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
арналған жиынтық
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
бағалаудың тапсырмалары
Қазақстан республикасының
республикасы білім
білім беретін
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
әкімінің аппараты
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
Қазақ әдебиеті
мерзімді жоспар
Мектепке дейінгі
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
әдістемелік кешені
оқыту әдістемесі
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
пәнінен тоқсан
мамандығы бойынша
болып табылады

Loading...