Трансформатор — айнымалы токтың кернеуін жоғарылатуға немесе төмендетуге арналған электр приборы



Дата24.12.2021
өлшемі0.52 Mb.
#148111
Байланысты:
трансформаторлар 29,09н
Әдебиет сессия келеді-1

Трансформатор

Трансформатор — айнымалы токтың кернеуін жоғарылатуға немесе төмендетуге арналған электр приборы.

Трансформатордың құрылысы


Трансформаторды алғаш рет 1878 жылы орыс ғалымы П.Н.Яблочков ойлап тапқан, кейін оны 1882 жылы И.Ф. Усагин жетілдірді.

И.Ф. Усагин

П.Н.Яблочков

Трансформатордың жұмыс iстеу принципi

Трансформатордың жұмыс iстеу принципi электромагниттiк индукция құбылысына негiзделген. Бiрiншi реттi орамдар арқылы айнымалы ток өткен кезде ферромагниттiк өзекшеде айнымалы магнит ағыны пайда болады. Бұл магнит ағыны өз кезегiнде екiншi реттi орамдарды да тесiп өтетiн болғандықтан осы орамдарда индукциялық ЭҚК-iн туғызады. Егер екiншi реттi орамдар тұтынушыларға қосылған болса, онда бұл тiзбектен де айнымалы ток өтедi. Ал бұл айнымалы ток өзекшеде қайтадан өзiнiң айнымалы магнит ағынын туғызады. Екiншi орамдардың туғызған магнит ағыны өзекшедегi толық магнит ағынын кемiтедi, бұл өз кезегiнде бiрiншi реттi орамдардағы өздiк индукция ЭҚК-iнiң кемуiне алып келедi. Өздiк индукция ЭҚК-iнiң кемуiнен бiрiншi реттi тiзбекте ток арта бастайды да, қоректендiрушi кернеудiң мәнi өздiк индукция ЭҚК-iне теңескенде жүйеде тепе-теңдiк орнайды.

  Күштік трансформаторлар ақауының түрлері.

Күштік трансформатордың ең көп жиі зақымдануын қарастырамыз, оларға мыналар жатады:

  • Орамада в ТК жағында өшірілмейтін,динамикалық шыдамдылығының жеткіліксіздігінен ҚТ кезіндегі деформация, оқшауламаның бұзылуына әкелетін ҚТ тармағының ұзақ жануы салдарынан, оқшауламаның электрлік беріктілігінің төмендеуіне және оның соңғы қорытындысындағы тесілуіне әкелетін трансформатордың герметикалық еместігі салдарынан ылғалдану және ластанудан, механикалық беріктіліктің азаюына және тозуына, ал содан соң электрлік беріктіліктің және оқшауламаның тесілуіне азаюына, кейбір ақаулардың өндірілуіне әкеледі.
  • Магнит сымда ҚТ контурының пайда болуы кезінде өзекшенің жануы темірге өрт әкелуі мүмкін.
  • Салқындату жүйесінде май насосының зақымдануынан жұмыс бұзылуы мүмкін, ол ораманың жануынан басқа бұл майдың механикалық қоспасының ластануына әкеледі; салқындатқыш трубасының ластануына, трансформатордың өртенуіне әкеледі.
  • РПН құрылғысында ұшқынға, түйіспенің бұзылуына, түйіспенің күюіне, ақырында РПЫ-нің қарсы болуына әкелетін; оқшаулағыш РПН қалқанының бұзылуы, өндіруші ақау және трансформатор багында май пиролизінің өнімдерінің ластануына әкелетін, майдың газохроматографиялық талдауы бойынша оқшаулама диагностикасын қиындатады, кинематикалық сұлба түйіндерінің тозуынан РПН түйіспелерінің күюіне әкелетін РПН-нің механикалық қателіктері, бакелиттік цилиндрдің ылғалдануы кезінде РПН-де басқа ҚТ-ға әкелетін РПН құрылғысының герметизациясы орын алады.
  • Қалған түйіндерде біліктерінің ақауларынан бактың герметикалығының бұзылуы; жөндеу ақауынан түйіспелі байланыстың күюі; сапасыз жөндеуден, әсіресе, енгізудегі ақау кезінде майдың ағуы; оқшауламаның көміліп қалуына әкелетін герметикалық емес енгізулердің ылғалдануы және ластануы; коллоидты бөлшектердің түзілуімен,майдың қышқылдануы және оқшаулама тесілуімен ылғалдың сіңуіндегі майдың тозуы; майдың жоғарғы қысымымен енгізуде сильфондардың герметизациялануы орындалады.

Пайдаланылған әдебиеттер:

  •  Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Физика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д,, профессор Е. Арын – Павлодар: С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті, 2006. 
  •  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998, VIII том
  •  Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 
  • Физика: Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-Ф49 математика бағытындағы 11 сыныбына арналған оқулық /С. Түяқбаев, Ш. Насохова, Б. Кронгарт, т.б. — Алматы: "Мектеп" баспасы. — 384 бет, суретті. 


Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді