Тақырыбы: Вирустар. Онын табиғаты. Оның иесі жасушасымен әсерлесуі


ВИРуСТыҢ ЖҰМЫС ЖАСУШЫМЕН ӨЗАРА ӘСЕРІСІ



бет4/8
Дата14.09.2022
өлшемі1.85 Mb.
#290379
1   2   3   4   5   6   7   8
Байланысты:
Вирустар. Онын табиғаты. Оның иесі жасушасымен әсерлесуі.
ОМ ЗАҢЫ, акт, акт, акт, акт, Abai Kazakh National Pedagogical University

ВИРуСТыҢ ЖҰМЫС ЖАСУШЫМЕН ӨЗАРА ӘСЕРІСІ


Вирустың жасушамен әрекеттесуі күрделі көп сатылы процесс болып табылады, ол барлық жағдайда жасуша ағзасының рецепторларына вириондардың адсорбциялануынан басталады. Дегенмен, бұл процестің одан әрі барысы ілеспе жағдайларға байланысты әртүрлі жолдармен жүруі мүмкін.
Вирус пен жасушаның өзара әрекеттесуінің үш негізгі түрі бар:
  • көптеген ұрпақтардың пайда болуымен аяқталатын өнімді түрі - жаңа вирустық бөлшектер;
  • жұқпалы процесс жасушамен өзара әрекеттесу кезеңдерінің бірінде үзілгендіктен вирустардың көбеюі болмайтын абортивті түрі;
  • интегративті тип немесе вирусогенез, вирустық нуклеин қышқылының иесі жасушаның хромосомасына қосылуымен сипатталады.

Жасушада вирустардың көбеюінің негізгі кезеңдері
Вирустық бөлшектердің иесі жасушаға адсорбциясы
Вириондардың жасушаға енуі
Жасушадағы вириондарды «шешіндіру».
Жасушадағы вирустық компоненттердің биосинтезі
Вирустық бөлшектердің түзілуі (жиналуы).
Жасушадан вирустық ұрпақтың бөлінуі


Жасырын инфекцияның типтік мысалы - процестің периодты реактивациялары бар герпетикалық инфекциялар. Ретровирустар жағдайында жасырын инфекциялар жасуша трансформациясын тудыруы және қатерлі өсудің басталуын тудыруы мүмкін.

Вирустың жасушамен әрекеттесуінің интегративті түрі – вирустық нуклеин қышқылының жасуша геномына бірігуі (вирогенез)

Вирустың нуклеин қышқылы жасушаның хромосомасына біріктірілген. Бұл жағдайда вирустық геном репликацияланады және жасушалық геномның ажырамас бөлігі ретінде қызмет етеді. Вирустардың белгілі бір топтарына тән: онкогенді (ісік) вирустар, бактериофагтар, герпес вирустары, гепатиттер, аденовирустар, ВИЧ және т.б.


Вирустардың шығу тегі
Вирустар – ортақ ата тегі жоқ ұжымдық топ. Вирустардың шығу тегін түсіндіретін бірнеше гипотеза бар. Құрамында ДНҚ бар ірі вирустар күрделірек (және мүмкін жасушалық, қазіргі микоплазмалар мен риккетсиялар сияқты организмдер), геномының маңызды бөлігін жоғалтқан жасушаішілік паразиттерден пайда болады деп есептеледі. Кейбір вирустық ақуыздар бактериялардың, археялардың және эукариоттардың ақуыздарымен гомологияны көрсетпейді, бұл осы топтың салыстырмалы түрде ұзақ бөлінуін көрсетеді. Құрамында ДНҚ бар бактериофагтар және кейбір ДНҚ бар эукариоттық вирустар транспозировкаланатын элементтерден – өздігінен репликацияланатын ДНҚ бөлімдерінен шығуы мүмкін.
Вирус папиломы
Вирус гриппа H1N1
Вирус оспы
Кейбір құрамында РНҚ бар вирустардың шығу тегі вироидтармен байланысты. Құрамында вироид тәрізді аймақтары бар вирустардың мысалдары белгілі (Дельта гепатиті вирусы).


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
бағдарламасына сәйкес
тоқсан бойынша
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
оқыту мақсаттары
білім беретін
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
бекіту туралы
рсетілетін қызмет
Қазақстан тарихы
мерзімді жоспар
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
болып табылады
арналған жиынтық
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
қызмет стандарты
оқыту әдістемесі
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
бағалаудың тапсырмалары
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсанға
білім берудің
тақырыптық жоспар
Әдістемелік кешені
Қысқа мерзімді
туралы жалпы
республикасының білім
атындағы жалпы
Жұмыс бағдарламасы
Қазақстанның қазіргі
пайда болуы
қазақ тілінде