СӨж тақырыбы: «1916 жылғы көтеріліс кезіндегі Алаш зиялыларының ұстанымы» Тексерген



бет4/13
Дата19.11.2021
өлшемі49.97 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13
«Алаш» бағдарламасының жобасы. 1917 жылы қазақ зиялы қауымының өкілдері өз ұлттық мүдделері мен Ресейдің либералдық интеллигенциясы мүдделерінің арасында үлкен айырмашылық бар екендігін толық түсіне білді. Қазақстанның тәуелсіздігі үшін алаштықтар заңды саяси әдістермен күресті. Мемлекеттік құрылысты демократияландыру мәселесі бойынша алаштықтардың көзқарасы жүйелілігімен ерекшеленді. Өз бағдарламаларында олар басқарудың президенттік формасын (президенттік республиканы), сайлаудың демократиялық сипатын, тұлғаның жекебасына қол-сүгылмаушылықты, сөз, баспасөз және одақтар бостандығын қолдады. Ең басты талаптары қазақ халқының жерлерін біріктіру, отарлау кезінде бұзылған аумақтық тұтастықты қайта қалпына келтіру болды. Бүкілқазақ съезі "Алаш" қазақ ұлттық саяси партиясын шын мәнінде заңдастырды. Атқару комитеті негізінде партияның басқарушы органы сайланды. 1917 жылдың 21 қарашасында «Қазақ» газетінде «Алаш» партиясының бағдарламасы жарияланды. Партияның бағдарламасын А.Байтұрсынұлы, М. Дулатов, Е. Ғүмаров және т. б. жасады. Партия бағдарламасы 10 тараудан тұрды: 1.басқару түрі; 2.автономия; 3.азаматтық негізгі құқықтары; 4. дін ұстану ; 5.соттар туралы; 6.қорғаныс; 7.салық ; 8.жұмысшы мәселесі; 9.халық ағарту; 10.ер мәселесі;

Бағдарламаның басты мақсаты; қазақ автономиясының басқа автономиялармен тең жағдайда Ресей Федерациясының құрамына кіруін қамтамасыз ету болды. Сондай-ақ теңдік, тұлғаның жеке-басына қолсұқпаушылық, сөз, баспасөз, одақ бостандығы, ана тілінде тегін, қолжетімді білім беру, жерді жекеменшікке беруге жол бермеу, оны теңдей етіп пайдалануға бөліп беру және т. б. мәселелерді көтерді.

Алаш азаматтарының басым көпшілігі социалистік идеологияны,таптық принципке негізделген большевиктер күресінің бағдарлама- сын қабылдай қоймады. Олар қазақ қоғамы тұтасымен социалистік революцияға дайын емес деп есептеді. "Алаш" партиясының басшылары мен мүшелері "Қазақ халқын отарлық езгіден азат ету бағдарламасының төңірегіне топтасты.

ХХ ғасыр басындағы қазақ ұлт зиялыларының қоғамдық-саяси қызметінде «ұлтшылдықтың», «буржуазияшылдықтың» ешқандай да белгісі болған емес. «Алаш» қазақ халқының нағыз ұлттық либералды-демократиялық партиясы болды.





Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
Сабақтың мақсаты
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бағалауға арналған
қызмет стандарты
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
жиынтық бағалауға
тоқсанға арналған
Әдістемелік кешені
республикасы білім
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
арналған тапсырмалар
білім беретін
туралы хабарландыру
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Қазақ әдебиеті
Жұмыс бағдарламасы
бағдарламасына сәйкес
болып табылады
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
біліктілік талаптары
оқыту әдістемесі
республикасының білім
әдістемелік ұсыныстар
мамандығына арналған
әкімінің аппараты
туралы анықтама
жалпы білім
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
қазақ тілінде
білім берудің
мемлекеттік әкімшілік