Сыныбы: 7 сынып Шо›ан УÙлиханов мектеп-гимназиясы Жамбыл облысы Сарысу ауданы Жа£атас ›аласы Ерпаизова Куланда Еділ›ызы Физика-информатика пÙніні£ 챓алімі Саба›ты£ та›ырыбы: “Архимед к¯ші. Денелерді£ ж¯зу шарттары.”

Loading...


Дата25.03.2017
өлшемі78.95 Kb.
Сыныбы: 7 сынып

Шо›ан УÙлиханов мектеп-гимназиясы

Жамбыл облысы

Сарысу ауданы

Жа£атас ›аласы

Ерпаизова Куланда Еділ›ызы

Физика-информатика пÙніні£ 챓алімі

Сабаты£ таырыбы: Архимед к¯ші. Денелерді£ ж¯зу шарттары. .



Масаты:Білімділік:Су ішінде денеге Ùрекет ететін ыыстырушы к¯шті

аны›тауды ¯йрете отырып білім жÙне білік

да“дыларын ›алыптастыру.

Дамытушылы: Оушыларды ой éрісін дамытуа, éз бетімен

ізденуге, ›орытынды жасау“а, éзін-éзі ба“алап, сын

кéзбен ›арау“а машы›тандыру.

ТÙрбиелік:Оушыларды ±›ыптылы››а, жауапкершілікке,

ізденімпазды››а, е£бекс¯йгіштікке, éз елін с¯юге

тÙрбиелеу.

Сабаты£ т¯рі: аралас саба›.

Сабатипі: жа£а та›ырыпты ме£геру.

Сабаты£ кéрнекілігі: баалау паратары, портрет, интерактивті

белсенді та›та, activote ›±рыл“ысы, балауыз, шам, су, стакан.

ПÙнаралы байланыс:математика, тарих, география, Ùдебиет, информатика.

Саба› барысы:

I. °йымдастыру кезе£і. О›ушылармен сÙлемдесу, т¯гендеу жÙне сынып тазалы“ына кé£іл бéлу.(2мин)

2. èткенді ›айталау.(12мин)

3. Жа£а саба›ты т¯сіндіру.(20мин)

4. Жа£а саба›ты бекіту. (activote ›±рыл“ысын пайдаланып тест

тапсырмаларын орындау).(5мин)

5. Саба›ты ›орытындылау.(3мин)

6. О›ушыларды ба“алау.(2мин)

7. ®йге тапсырма.(1мин)

II.®й тапсырмасын тексеру.

1) С±ра›-жауап ар›ылы с±ра›тар беріп білімдерін тексеру.

1. К¯шті£ т¯рлерін ата?

К¯ш

тартылу к¯ші

ауырлы› к¯ші

¯йкеліс к¯ші серпімділік

2. ®йкеліс к¯шіні£ т¯рлерін ата?

®йкеліс к¯ші



сыр“анау домалау тынышты›

3. К¯шті ›андай ›±ралмен éлшейміз?

К¯шті éлшеу ¯шін аранайы ›±ралдар – динамометрлер (грекше динамис-к¯ш жÙне метро-éлшеймін) ›олданылады.

4. Бір›ылыпты ›оз“алыс деген не?

Дене бірдей те£ уа›ыт аралы“ында ±зынды“ы бірдей жол ж¯рсе, ондай ›оз“алыс біралыптыозалыс деп аталады.

5. Бір›ылыпсыз ›оз“алыс деген не?

Дене те£ уа›ыт аралы“ында Ùр т¯рлі жол ж¯ріп éтсе, ондай ›оз“алысты біралыпты емесозалыс деп атайды.

6.Неге жа£быр жауар алдында адамны£ с¯йек буындары

сыр›ырайды. (Атмосфералы ысым кемиді,содан адамны£ ан

айналым ж¯йесі б±зылады. )

7. šатынас ыдыстарды бéліп ал. (ШÙугім,шÙйнек,су›±йыш.)
2. Физикалы› шамаларды éлшем бірліктерімен т±тастыры£дар.

1).


С±йы› ты“ызды“ы g кг/м3

Т±ра›ты шамалар V 9,8Н/кг


Дене кéлемі ρ м3
2)

кг/м3

м/с

м

с



Н

1. Жылдамды›



  1. К¯ш

  2. Уа›ыт

  3. °зынды›

  4. Ты“ызды›



3 . «Си›ырлы текше» эксепримент ж¯ргізу.

Ыдыс ішінде су бар. Ыдыс т¯бінде тиын жатыр. šа›па›, сірі£ке, ›а“аз, пинцет, ста›ан сия›ты ›±ралдарды£ ›айсысын пайдаланып, ›олды су ›ылмай, тиынды ›алай алу“а болады? (2 ж±лдыз) (пробка ішіне ›а“аз салып оны éртеу керек те, ¯стінен стаканмен жабу керек.)



4. «Ойлан тап» ойыны ар›ылы білімдерін тексеру.

  1. Елеуішпен су Ùкелуге бола ма? (Болады. šар мен м±з к¯йінде)

  2. М±з ›андай к¯йге жатады? (šатты к¯йге)

  3. Егер кеседегі суды£ бÙрін ішіп ›ойса› не ›алады? (Ауа)

  4. Ауа ›андай к¯й? (Газ к¯йі)

  5. šандай ыдыс›а су ›±йылмайды? (Су толы ыдыс›а)

  6. Ал су ›андай к¯йге жатады? (С±йы› к¯йге)

  7. Орнынан ›оз“алмай не éтіп бара жатыр? (Уа›ыт)

5. Физикалы› тÙжірибе.

Сіздерді£ алдары£ызда тÙжірибе éткізу ¯шін бірнеше ›±ралдар бар. НÙтижеге жеткен уа›ытта, мынандай с±ра› мазалайды. Неліктен?»

А) Піскен ж±мырт›а, ›а“аз, сірі£ке. šа“азды жа“ып, бéтелкені£ ішіне саламыз да, ¯стіне ж±мырт›аны ›оямыз. Ж±мырт›а бéтелкені£ ішіне кіреді. Неліктен? (šа“аз жан“анда ауа ›ызады ›ысым ±л“аяды да, ауаны£ жарты бéлігі ж±мырт›а“а шы“ады.)

Б) Стакан, тиын, жайпа› таба›та су, сірі£ке. šолды су ›ылмай, тиынды ›алай алу“а болады? (Жан“ан ›а“азды стакан мен жапса› атмосфералы› ›ысым ар›ылы су стаканны£ ішіне кіреді, сосын к¯місті алу“а болады.
III. Жа£а саба›ты т¯сіндіру.

1. “Ой ›оз“ау” сéз ж±мба› шешу

О›ушылар б±л сéз ж±мба›ты шешу ар›ылы, éткен саба›та“ы білімін на›тылап, оны éз дÙрежесінде кéрсетеді.



  1. метРдеНем±хаммедзатАстрономиядиффузияфизикаградуск¯шіЖолды£ éлшем бірлігі?

  2. ке£істікте белгілі пішіні жÙне на›ты кéлемі бар жеке т±р“ан нÙрсе?

  3. Астрономияда éшпес із ›алдыр“ан °лы›бекті£ аты?

  4. Денені£ сапалы› тектілігін сипаттайтын материя т¯рі?

  5. Аспан денелері туралы “ылым?

  6. Киімге жа››ан Ùтір иісіні£ ауа“а жайылуы ›андай ›±былыс?

  7. Таби“ат туралы “ылым?

  8. Термометрді£ éлшем бірлігі?

  9. Денелерді£ éзара Ùрекеттесуші санды› éлшемі?

2. Жа£а сабаты т¯сіндіру Біз éткен таырыпта манометр, сорылар таырыбымен таныс болды›, енді - Архимед к¯ші таырыбымен танысамыз.

Суат бетінде ¯лкен болса да а“аш бéренені£ ж¯зіп жіретіні, ал о“ан тастал“ан кішкене металл кесегі батып кететіні Ùркімге де белгілі. Суда ж¯зе білетін Ùркім а› суды£ éзіне батырыл“ан денені ы“ыстыратынын жа›сы біледі.Адам аздап малти білсе,су да оны£ ж¯зуіне ы›пал етеді.С±йы› тарапынан Ùрекет ететін б±л к¯ш ›айдан пайда болады?

С±йы››а батырыл“ан денеге Ùрекет ететін б±л ы“ыстырушы к¯шті£ шамасы дене мен с±йы›ты£ ›андай сипаттамаларына байланысты болатынын ›арастырайы›. Б±л к¯шті£ менін т±£“ыш рет ертедегі грек ахымы Архимед(б.з.б.287-212) есептеп шы“ар“ан.Архимедке дейін де адамдар ы“ыстырушы к¯шті£ бар екенін білгені аны›.Суда кемелер, ›айы›тар,салдар ж¯зген,ы“ыстырушы к¯ш м¯мкіндік беретіндей дÙрежеде олар“а ж¯ктер тиелген.Алайда осы к¯шті£ шамасы неге те£ болатынын дÙл есептеп шы“ар“ан Архимед болатын.А£ызда айтылатындай,Сиракуз патшасы Геронны£ тапсырмасы бойынша оны£ тÙжін зергер тазаалтыннан жасады ма,Ùлде алтын мен к¯місті£ ›оспасынан жасады ма? Деген с±ра››а жауап таба алмай,кéп к¯н Ùуреленген “алым бір к¯ні толтыра су ›±йыл“ан ванна“а т¯скен кезде ойына Ùлгі с±ра›ты£ шешуі келген дейді.èзіні£ аш›ан жа£алы“ына шаттана ›уан“ан ол «Эврика!» (Таптым!) деп Сиракуз кéшелеріні£ бойымен ай“айлап ж¯гірген екен.СірÙ,жа£алы› аш›ан адам ерекше бір сезімге бéленетін болар.

2.Архимедті£ ашан жа£алыыны£ мÙн-маынасын т¯сіну ¯шін арапайым тÙжірибе жасап кéрейік.Динамометр ілгегіне ›андай да бір дене ілейік те,оны£ шкаласыны£ кéрсетуі бойынша ауырлы› к¯шіні£ мÙнін белгілеп алайы›.осыдан кейін денені толы› су“а батырайы›.Динамометр кéрстуі éзгергенін бай›аймыз.Неліктен? Денені£ массасын éзгерткеніміз жо›.Демек б±л жа“дайда денеге ауырлы› к¯шінен бас›а оны судан ы“ыстыратын к¯ш Ùрекет етеді.Ол к¯ш ›алай пайда болады?

С±йы›ты£ ›ысымы туралы білімімізге с¯ене отырып,осы с±йы››а батырыл“ан денеге ›андай к¯штер Ùрекет ететінін ›арастырайы›.Денені£ б¯йір жа›тарына Ùрекет ететін к¯штер те£ жÙне олар бірін –бірі тегеріп т±рады.Б±л к¯штерді£ Ùрекетінен тек дене сы“ылады.Денені£ ¯сті£гі жа“ын биіктігі º1 су ба“аны ’1 к¯шпен , ал тéменгі жа“ын биіктігі º2 су ба“аны ’2 к¯шпен ›ысады. М±нда“ы º2 су ба“аныны£ биіктігі º1 биіктіктен кéп, сонды›тан ’2 к¯ші де ’1 к¯штен кéп болады. Демек, денені с±йы›тан ы“ыстыратын к¯ш ’1 жÙне’2 к¯штеріні£ айырмасына те£, я“ни ’ы═’1-’2.

Сонымен, с±йы››а батырыл“ан денеге осы денені с±йы›тан ы“ыстыратын к¯ш Ùрекет етеді.

Тірек-сызбалар:

F=pS=ρghS;

FЫ=F2-F1=ρgh2S-ρgh1S=ρgS(h2- h1)= ρghS= ρgV;

FЫ= ρС gVД немесе FА= ρС gVД

Архимед к¯ші: FА= ρС gVД
3. Есеп шыару. Есептер де£геймен берілген. О›ушылар есептерді éздері та£дайды. Д±рыс жауабын ж±ппен тексеру.

Мысал есеп: Кéлемі 0,8м3 дене су“а батырыл“анда о“ан ›андай ы“ыстырушы к¯ш Ùрекет етеді?

№1.Су“а кéлемі 100см3 болатын денеге батырыл“ан.Осы денеге Ùрекет ететін ы“ыстырушы к¯шті аны›та£дар.Суды£ ты“ызды“ы 1000кг/м3

№2 Керосинге массасы 500г темір кесегі батырыл“ан.Ы“ыстырушы к¯шті аны›та£дар.Темірді£ ты“ызды“ы ρ =7900кг/м3, алкеросиндікі

ρ =800кг/м3


IV. Жа£а саба›ты бекіту:

1. О›улы›пен ж±мыс.

29 жатты“у. №1, №2



2. Тест тапсыру. (activote ›±рыл“ысын пайдаланып тест

тапсырмаларын орындау).

1.Архимед к¯шіні£ éлшем бірлігі.

2.Суды£ 0,6м тере£діктегі ›ысымын табы£дар.

3.šéлемі 0,001 метр куб дене су“а батырыл“ан осы денеге Ùрекет

ететіны“ыстырушы к¯шті аны›та£дар?

4.С±йы›ты£ ты“ызды“ын éлшеуге арнал“ан аспап.

5.Атмосфера сéзіні£ ма“ынасы.

6.Архимед к¯ші ›андай шамалармен байланысты.

7.Ма“ан жерді£ тіреу н¯ктесін кéрсетсе£із бол“аны,мен жерді кéтеріп

беремін сéзімен тарихта ›ал“ан “алым.

8.Массасы 4кг дене ›андай аурлы› к¯шін т¯сіреді?

9.Кéлемі 40 метр куб керосинні£ массасы неге те£?Керосинні£

ты“ызды“ы 800кг/м3

10.Барометр тауды£ етегіндегі ›ысымны£ 760мм.сын.ба“ ,ал оны£

±шар басында“ы ›ысым 722мм.сын.ба“ те£ екенін кéрсетеді.Тауды£

биіктігі ›андай?

11.Ауырлы› к¯ші Архимед к¯шінен ¯лкен болса,суда“ы денеге не

болады?

12.М±з кесегі бензинде ж¯зіп ж¯ре ала ма?


V. Саба›ты ›орытындылау.

Венн диаграммасы:

Архимед к¯ші мен ауырлы› к¯ші


VI. О›ушыларды ба“алау.
№ О›ушыныЈ

аты-жйні ®й ж±мысы О›улы›пен



ж±мыс Тест љорытынды ба“а 1.           2.           3.           4.           5.           6.           7

VII. ®йге тапсырма : §55-§56,29-жатты“у 6,7,8,9 есептер шы“ару


Достарыңызбен бөлісу:
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
Сабақ тақырыбы
бекіту туралы
ғылым министрлігі
Әдістемелік кешені
туралы хабарландыру
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
туралы анықтама
бағалауға арналған
тоқсан бойынша
мамандығына арналған
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
қойылатын жалпы
мемлекеттік әкімшілік
Қазақстан республикасының
республикасы білім
білім беретін
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
арналған әдістемелік
жиынтық бағалаудың
әдістемелік кешені
ортақ біліктілік
Қазақстан облысы
қызмет регламенті
Қазақстан тарихы
ткізу туралы
конкурс қатысушыларына
мерзімді жоспар
біліктілік талаптар
мамандығы бойынша
тоқсанға арналған
арналған ортақ
қатысушыларына арналған
Қазақ әдебиеті
жиынтық бағалауға
қағидаларын бекіту
Мектепке дейінгі
орналасуға жалпы
арналған жиынтық

Loading...