Сын тұрғысынан ойлауды дамыту құралдары Орындаған: «Физика педагогтерін даярлау» мамандығының 1 курс магистранты Дүйсембек Үкілім

Loading...


Дата05.04.2020
өлшемі328.51 Kb.

Сын тұрғысынан ойлауды дамыту құралдары

Орындаған: «Физика педагогтерін даярлау» мамандығының 1 курс магистранты Дүйсембек Үкілім


Мұғалім - өзінің білімін үздіксіз көтеріп отырғанда ғана мұғалім. Оқуды, ізденуді тоқтатысымен оның мұғалімділігі  жойылады.

К.Д.Ушинский



Сын тұрғысынан ойлау дегеніміз - сабақта балалардың қызығушылығын арттыра отырып, өз ойыңды еркін және зерттей талпындырып, тұжырым жасау. Сын тұрғысынан ойлау дегеніміз — ой қозғай отырып, оқушының өз ойымен өзгелердің ойына сыни қарап, естіген, білгенін талдап, салыстырып, реттеп, сұрыптап, жүйелеп, білмегенін өзі зерттеп, дәлелдеп, тұжырым жасауға бағыттау өз бетімен және бірлесіп шығармашылық жұмыс жасау. Сын тұрғысынан ойлау – оқу мен жазуды дамыту бағдарламасы.

Сыни тұрғыдан ойлау дәстүрлі оқытудан басты    айырмашылығы - білімнің дайын күйінде берілмеуі. Сонымен қатар сыни  тұрғыдан ойлау көбінесе баламалы шешімдерді қабылдауға, бір нәрсені елестетуге, ойлау  және іс-әрекеттің жаңа немесе түрлендірілген тәсілдерін еннгізуге  дайын  болуды көздейді. Әлем  елдерінің біразы  игерген әдіс-тәсілдер мен  технология бұл күнде әрбір мұғалімнің басты құралы  болып  отыр.

Сыни тұрғысынан ойлау әдісі несімен ерекшеленеді?

1.Сыни тұрғысынан ойлау технологиясының мақсаты барлық жастағы оқушыларға кез-келген мазмұнға сыни тұрғыдан қарап, екі ұйғарым бір пікірдің біреуін таңдауға саналы шешім қабылдауға үйрету.

2.Сыни тұрғысынан ойлау өз пікірімен қатар өзгелердің де пікірін ескеріп, өзінікі қате екендігіне объективті түрде көз жеткізіп бас тарта білу.

3.Сыни тұрғыдан ойлай білетін адам сұрақ қоя біледі:

-Мен не білемін?

-Мен жаңадан нені білдім?

–Білімім қаншалықты өзгерді?

-Мен осы білімімді өмірде қалай пайдалана аламын?



Балалардың сыни тұрғысынан ойлау қабілеттерінен табуды қажет ететін негізгі ерекшеліктері:

Ұтқырлық:ең жақсы түсініктемені табуға ұмтылу, үзілді кесілді жауаптарды іздеудің орнына сұрақтар қою; дәлелдерді талап етіп, кез келген дәлелді есепке алып отыру; эмоцияға емес, себепке негізделу.

Сыңаржақтылықтың болмауы: барлық қорытындыларды бағалау; болжамды көзқарастар мен мүмкіндіктердің барлығын қарастыру; баламалы интерпретацияларға ашық болуға ұмтылу.

Пайым: дәлелдердің деңгейі мен маңызын мойындау;балама жорамалдар мен мүмкіндіктердің орынды екеендігін немесе артықшылығын мойындау.

Тәртіп: тиянақты,нақты және жан-жақты болу.

Өзіндік сана-сезім:өзіміздің эмоциямыз бен көзқарасымыздың, сеніміміз бен болжамдарымыздың субъективті екенін сезіну. Жалпы сыни тұрғыдан ойлайтын оқушылар белсенді болады,олар сұрақ қойып, дәлелдерді талдайды, мағынаны анықтау үшін саналы түрде стратегиялар қолданады; олар ауызша,жазбаша, көзбен шолу дәлелдеріне сенімсіздікпен қарай отырып, ештеңеге сенбейді, мұндай адамдар жаңашыл идеялар мен келешекке ашық болады.

Сыни тұрғысынан ойлауды үйрету үшін мына төменгі шаралар орындалуы тиіс:

1.сын тұрғысынан ойлауды тудыру үшін уақыт керек;

2.оқушыларға ойланып-толғануға, ойын ашық айтуға рұқсат беру керек.

3.әртүрлі идеялар мен пікірлерді қабылдау.

4. үйрену барысындағы оқушылардың белсенді іс-әрекетін қолдау.

5.кейбір оқушылар түсіп қалған қолайсыз жағдайларды елемеуге тырысу.

6.оқушылардың бір-бірінің жауабына жасаған сынының дәлеллді, дәйекті болуын талап ету.

7.сыни тұрғыда ойлуды бағалау.



Сын тұрғысынан ойлауды дамыту бағдарламасы – әлемнің түкпір-түкпірінен жиылған білім берушілердің бірлескен еңбегі. Тәжірибені жүйеге келтірген Джинни Л.Стил, Куртис С.Мередит, Чарльз Тэмпл.

Жобаның негізі Ж.Пиаже, Л.С.Выготский теорияларын басшылыққа алады.

Л.С.Выготский

Ж.Пиаже


Сын тұрғысынан ойлау 5 сипаттамалары бар

(Д.Клустер)

Пәнге қызығушылықты ояту

- Оқылатын материалға байланысты оқушылардың білімі мен мағынасын өзектендіру

- Оқылатын материалға танымдық қызығушылықты ояту

- Оқушыларға тақырыпты зерделеудегі бағытты анықтауға көмектесу



Материалды жұмыс істеу кезінде ұғыну

- Оқылатын материалды белсенді қабылдауға көмектесу

- Ескі білімді жаңамен байланыстыруға көмектесу

Рефлексия фазасының міндеттері

- Оқушыларға оқылатын материалды өз бетінше жинақтауға көмектесу

- Материалды әрі қарай оқу бағытын өз бетінше анықтауға көмектесу

Блум түймедағы

Қарапайым

сұрақ


Нақтылаушы

сұрақ


Бағалаушы

сұрақ


Шығармашылық

\сұрақ


Сұрақ

интерпретациясы

Практикалық

сұрақ


?

Қарапайым сұрақтар (нақты сұрақтар) – нақты материалды білуді талап етеді және жады жұмысына бағытталған.

Нақтылаушы сұрақтар "Яғни сен не айтасың...", " мен қаншалықты түсіндім ... ", "Мен сізді түсіндім бе?…»

Интерпретациялаушы сұрақтары (түсіндіруші) – оқушыларды интерпретацияға итермелей отырып, біз оларды қандай да бір әрекеттердің немесе пікірлердің себептерін ұғыну дағдыларына үйретеміз (неге?)

Бағалау сұрақтары – салыстыру)-оқушылардың біреуі партада көршісіне өз наразылықтарын немесе сабақта болған жағдайдан ләззат білдіретінін естігенде пайдалану қажет.

Шығармашылық сұрақтар – болжам) - "ары қарай не болады деп ойлайсыз...?»

Практикалық сұрақтар-теория мен практика арасындағы өзара байланысты орнатуға бағытталған.""Сіз қалай...?»

Кластер - бұл материалды графикалық ұйымдастырудың тәсілі, ол белгілі бір тақырыпты өткен кезде орын алатын ойлау процестерін көрнекі етуге мүмкіндік береді.

Донна Огл Таблицасы «Білемін – Білгім келеді – Білдім» (БББ)



Б – Не білеміз

Б – Нені білгіміз келеді

Б – Нені білдік, не білу керек

Инсерт (шартты белгілер)

V

(жаңа білімді түсіну)

+

(қате болжамдарды түзету)

-

(қате болжамдарды түзету

?

(тақырыпқа әрі қарай қызығушылық туғызу)

Мен мұны білдім

Бұл Мен үшін мүлдем жаңа

Бұл Мен білетінге қайшы

Мен бұл туралы көбірек білгім келеді

Шатасқан логикалық тізбектер

Мұғалім оқушыларға бірқатар тұжырымдарды ұсынады, олардың арасында

Дұрыс, дұрыс емес сөздер бар

Оқушылар жеке жұмыс істейді, мәтінді оқиды,



Топта өз нәтижелерін талқылайды, нақтылайды, түзетеді

СИНКВЕЙН

Бірінші жолда тақырып бір сөз деп аталады (әдетте зат есім)

Екінші жол-екі сөздегі тақырыптың сипаттамасы (екі сын есім)

Үшінші жол-бұл тақырыптың үш сөзбен сипатталуы

Төртінші жол-бұл тақырыпқа қатысы бар төрт сөзден тұратын фраза

Соңғы жол-тақырыптың мәнін қайталайтын бір сөздің синонимі.

Достарыңызбен бөлісу:
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
жалпы конкурс
білім беретін
Барлы конкурс
республикасы білім
ызмет регламенті
бойынша жиынты
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
Республикасы кіметіні
идаларын бекіту
облысы кімдігіні
мемлекеттік ызмет
рсетілетін ызметтер
стандарттарын бекіту
Конкурс ткізу
дебиеті маманды
мемлекеттік мекемесі
Мектепке дейінгі
дістемелік сыныстар
дістемелік материалдар
ауданы кіміні
конкурс туралы
жалпы білім
рметті студент
облысы бойынша
мектепке дейінгі
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
білім беруді
дарламасыны титулды
Конкурс жариялайды
дістемелік кешен
мелетке толма
ызметтер стандарттарын
разрядты спортшы
аласы кіміні
директоры бдиев

Loading...