Шығарылымдар мен тастаулардың және микроороганизмдердің риялды нормативтері



Дата24.12.2021
өлшемі9.41 Kb.
#148021
Байланысты:
Новый документ
Новый документ, Новый документ

СРСП
Қоршаған ортаның сапасын бағалауда негізгі санитарлы- гигиеналық көрсеткіштер. ШРК туралы түсінік
Қоршаған ортаның сапасының нормативтері табиғат жүйелерін,өсімдіктер мен жануарлардың және басқа организмдердің табиғи жағдайын бағалауға белгіленеді.Оның құрамына табиғи ортаның химиялық және физикалық,радиоактивтік,биологиялық нормативтері кіреді.Нормативтер белгіленгенде жер ауданының,су айдынының,табиғи және табиғи-антропогендік нысандардың,ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың,табиғи ландшафтардың ерекшеліктері ескеріледі.Қоршаған ортаның тазалық нормативтері:санитарлық-гигиеналық,санитарлық қорғау,экологиялық жүйелеріне бөлінеді.

Санитарлық-гигиеналық нормативтер-ластаушы заттардың ауада, суда, топырақта,зиянды физикалық әсерлерінің-шуыл, тербеліс, электромагниттік және радиоактивті сәулелердің,микроорганизмдердің адам организміне қазірге кезде және болашақта зиянды әсер ерпейтін мөлшері,сондай-ақ улы заттардың дозалық шамасы.

Санитарлық қорғау нормативтері-адамның денсаулығын,ішетін судың,тағамдардың тазалығын қорғауға қорғауға арналады.

Экологиялық нормативтер-антропогендік әсерлердің табиғи ортаға залал келтірмейтін шегін,табиғат жүйелерін қорғау талаптарын белгілейді.Кейбір тірі организмдер табиғи ортаның тазалығына адамнан да сезімтал.Сондықтан экологиялық нормалар олардың қалыпты жағдайда тіршілік етуін ескеріп қабылданады.

Табиғи ортаның сапа нормативтері оның жұтаңдамауын,экологиялық байланыстардың бұзылмауын,табиғат ресурстарының қалпына келуін, молаюын көздейді.Бұл нормативтер белгілі табиғат кешеніне антропогендік әсерлердің ғылыми дәлелденген шегі болып табылады.

Табиғи ортаға әсерлердің жол берілетін нормативтері территориялар мен айдындардың табиғи ерекшеліктерін, оның сапасын бүлдірмеуге белгіленеді. Олардың қатарында:

-шығарылымдар мен тастаулардың және микроороганизмдердің риялды нормативтері;
-қндіріс және тұтыным қалдықтарын шығару және орналастыру нормативтері;
-физикалық әсерлердің (жылудың, шуылдың, тербелістің, йондаушы сәулелердің деңгейі, электромагниттік өрістің және өзге) риялды нормативтері;
-қоршаған ортаға антропогендік әсерлердің риялды нормативтері.
Шаруашылық және өзге әрекетердің салдарынан белгіленген риялды нормативтен артық қоршаған ортаға әсер еткендер келтірген зиянына байланысты заңдарға сәйкес жауап береді.

Шығарылымдар мен тастаулардың және макроорганизмдердің риялды нормативтері әсер етуші әрбір тұрақты,жылжымалы және басқа көздерге белгіленеді.

Шекті рұқсат етілген концентрация (ШРК) - бұл табиғи ресурстарды (ауа, топырақ, су) тиімді және қауіпсіз пайдалану бойынша мемлекеттік санитарлық-гигиеналық орталықтардың талаптары мен ұсынымдары көрсетілген нормативтік құжаттарға енгізілген бекітілген көрсеткіш. Бұл өнеркәсіптік кәсіпорындардан шығарылатын шығарындылар көлемін қалыпқа келтіріп қана қоймай, қоршаған ортаға келтірілген зиянды есептеуге мүмкіндік береді.

ШРК - бұл адам денсаулығына, табиғи қауымдастыққа және оның жекелеген компоненттеріне аздап әсер ететін зиянды зат концентрациясының максималды мәні.

Зиянды заттар адам ағзасына әсер ету дәрежесі бойынша жіктеледі. Нормативтік құжаттарға сәйкес қауіптіліктің төрт класы ажыратылады.Сонымен қатар зиянды қосылыстар адам ағзасымен өзара әрекеттесу сипатына қарай бірнеше топқа бөлінеді. Тұншықтырғыш, тітіркендіргіш, соматикалық және есірткі заттарды бөліңіз.
Ауадағы зиянды заттардың ШРК-ын толығырақ қарастырайық. Көбінесе ұсынылған тұжырымдама адам ағзасына тыныс алу жолымен немесе тері арқылы енетін қауіпті қосылыстардың бір реттік максималды мәні ретінде түсініледі. Үлгілер қарастырылып отырған кезеңде бірнеше рет алынады. Содан кейін орташа мән есептеледі. Бір реттік максималды және орташа тәуліктік дозаны ажыратыңыз. Осыған байланысты, жұмыс аймағы аймағындағы атмосфералық ауаның ШРК дегеніміз - бұл жеткілікті ұзақ уақыт аралығында күнделікті жұмыс процесінде әр түрлі аурулар тудырмайтын зиянды зат құрамының деңгейі.

ШРК тек атмосфера күйінің көрсеткіші ғана емес. Тіпті дүкендерге кіретін азық-түлік тауарлары да мөлшерленген. Денеге енетін зиянды заттар жиналуға бейім болғандықтан, адам өзінің тіршілік барысында елеулі ықпалға ұшырайды.


ШРК - белгілі бір заттың құрамына рұқсат етілген шектер. Алайда, егер атмосферада, топырақта немесе суда бірнеше қауіпті қосылыстардың болуы байқалса, онда олардың зияны қосылады. Ережеге сәйкес, зиянды заттардың жиынтық деңгейі де 1-ден аспауы керек. Алайда көптеген аймақтарда бұл ереже сақталмайды, нәтижесінде белгілі бір созылмалы және өлімге әкелетін аурулардың даму қаупі артады. Сондай-ақ, MPC - бұл орташа адам үшін есептелген көрсеткіш екенін ескеру қажет. Яғни, егер сіздің ағзаңыз әлсіреген болса, сіз қауіпті заттардың жағымсыз әсеріне көп ұшырайсыз.

Сұрақтар



  1. Қоршаған ортаның тазалық нормативтері қандай жүйелерге бөлінеді?




  1. ШРК дегеніміз не?




  1. Зиянды қосылыстар адам ағзасымен өзара әрекеттесу сипатына қарай қандай топтарға бөлінеді?




  1. Санитарлық қорғау нормативтері нені қорғайды?




  1. Табиғи ортаның сапа нормативтерінің басты мақсаты?


Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді