Сабақтың тақырыбы: Санау жүйесі. Сабақтың мақсаты


Ондық сандарды сегіздік санау жџйесіне ауыстыру



бет11/49
Дата21.09.2021
өлшемі1.34 Mb.
түріСабақ
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   49
Ондық сандарды сегіздік санау жџйесіне ауыстыру

   Ондық жүйеден сандарды сегіздік санау жүйесіне ауыстыру үшін екілік жүйесіне ауыстырған кездегі әдісті қолдануға болады.

   Өңделетін сан ондық жүйенің ережесі бойынша, 7-ден аспайтын калдықты сақтай отырып, 8-ге бөлінеді. Егер алынған бөлінді 7-ден үлкен болса, онда оны, қалдықты сақтай отырып, 8-ге бөледі. 8-ге бөлу процесі бөлінді нөлге тең болғанша жалғаса береді. Содан кейін соңғысынан бастап барлық калдықтар бір жолға жазылады. Бұл сегіздік жүйедегі қорытынды сан болып табылады.

Мысал: ондық жүйедегі 891 санын сегіздік санау жүйесіне келтірейік.

Шешуі:


891:8=111, қалдық 3-ке тең;

111:8=13, қалдық 7-ге тең;

13:8=1, қалдық 5-ке тең;

1:8=0, қалдық 1-ге тең (сегіздік санның үлкен цифры).

Жауап: 89110=15738.

Тапсырма:

1. Ондық сандарды сегіздік санау жүйесіне ауыстырыңыз.

а) 322;               ә) 150;            б) 283,245;      в) 428;

г) 315,075;        ғ) 181,369;      д) 176,526;      е) 7006


Сандарды екілік жүйеден сегіздік санау жүйесіне ауыстыру.

    Екілік санды сегіздік немесе он алтылық санға түрлендіру процесі өте қарапайым.

  Кез келген цифрды сегіздік сан түрінде жазу үшін үш екілік цифрлар қажет. Сондықтан түрленетін екілік санды оңнан солға қарай екілік цифрлар тобына үштен бөледі, сол жақтағы цифрлар тобы ең аз болуы тиіс. Мысалы, 011 екілік цифры сегіздік санау жүйесіндегі үш цифры болып табылады. Содан кейін екілік цифрдың әрбір тобын кестеде көрсетілген цифр түрінде көрсетеді.
1-cурет.
    Мысалы, 110111101 екілік саны екілік цифр бойынша үштен топқа бөлінгенде,

1 101 111 011 деп жазуға болады және содан кейін әрбір топты кестедегі сегіздік цифpдың біреуімен жазып болғаннан кейін, 1573 санын аламыз.


Тапсырма:

Екілік санды сегіздік санау жүйесіне ауыстырыңыз.

а) 111101100112;         в) 11Q111.110.112;

ѕ) 11011010010012;     г) 10101110111012;

б) 1001101010012;       ғ) 11101111010112.

************************************************************************


Сандарды екілік жүйеден он алтылық санау жүйесіне ауыстыру

      Екілік жүйеден он алтылық санау жүйесіне жоғарыдағыға ұқсас түрленеді, тек қана айырмашылығы - әрбір түрленетін екілік сан төрт екілік сан бойынша топқа бөлінеді, өйткені он алтылық санның кез келген цифрын жазу үшін төрт екілік цифр қажет.

     Сондықтан алдыңғы мысалда қолданылған 1101111011 екілік саны төрт екілік цифр бойынша топқа бљліп, 11 0111 1011 түрінде жазуға болады және әрбір топты он алтылық цифрдың біреуімен жазып болғаннан кейін, 37В он алтылық санды аламыз.
Тапсырма:

Екілік санды кесте бойынша он алтылық санау жүйесіне ауыстырыңыз.

а) 111101100112;              ғ) 110Л1Д10Д12;

ѕ) 11011010010012;          д) 10101110111012;

б) 1001101010012;            е) 11101111010112;

в) 100100102;                    ж) 10100101,01112.

г) 10011000,000101012
************************************************************************




Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   49




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
Сабақ тақырыбы
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
тоқсан бойынша
қызмет стандарты
бекіту туралы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Әдістемелік кешені
Қазақстан республикасы
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
туралы хабарландыру
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
білім беретін
республикасы білім
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
арналған әдістемелік
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
Қазақ әдебиеті
туралы анықтама
Мектепке дейінгі
мамандығына арналған
нтізбелік тақырыптық
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
мемлекеттік әкімшілік
болып табылады
оқыту әдістемесі
жалпы конкурс
Реферат тақырыбы
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік ұсыныстар
әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар