Сабақтың тақырыбы: «Жолда жүру ережесін сақтаймыз!»


Сабақтың тақырыбы: Мен - көлік жүргізушімін



бет16/16
Дата22.09.2021
өлшемі245.84 Kb.
түріСабақ
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16
Сабақтың тақырыбы: Мен - көлік жүргізушімін.
Білімділік мақсаты: Оқушыларды көліктермен, жолда жүру ережелерімен, жол
белгілерімен, бағдаршаммен және жаяу мен көліктің өзара байланысын ұқтыру.
Дамытушылық мақсаты: Балалардың ой - өрісін дамыту, білім - білік дағдыларын қалыптастыру, ойлау қабілеттерін дамыту, қоршаған ортада болып жатқан келеңсіз оқиғаларды оқушының өзі терең түсініп, одан сақтану жолдарын өздері ұйымдастыра алатындай психология қалыптастыру.
Тәрбиелік мақсаты: Оқушыларды көшеде, жолда жүру мәдениетіне тәрбиелеу. Жол оқиғасынан сақтандыру.
Көрнекілік: а) алғашқы көліктер, көлік суреттері
ә) жол белгілері.
б) бағдаршам макеттері
в) бейнетаспа
г) мультимедиялық компьютерлік құрылғы

Сабақ жүрісі: Ұйымдастыру:
- Балалар қазір бізде қандай апталық өтуде?
- Жолда жүру тәртібіне арналған апталық
- Тақырыппен таныстыру

Психологиялық дайындық.
- Біздің ата - бабамыз қандай халық болған?
- Көлік ретінде нені пайдаланған?
Ой қозғау, түсіндіру
Ал ауыр жүк артуға, алыс жолға төзімді жылқыны қазанат деп атап, оны ерекше бағалаған.
- Одан кейін қандай көлік пайда болды деп ойлайсыңдар?
Велосипед (фр. vélocipède, шығу тегі лат. velox —[1] жылдам, жедел және pes — аяқ) —
адам күшімен қозғалатын көлік түрі.
Көбінесе екі доңғалақты, кейбір кездерде үш доңғалақты түрлері де кездеседі. Бірінші
велосипедтер Еуропада 19 ғасыр пайда болып, одан бері әлемге кең тараған
- Келесі пайда болған көлік қандай деп ойлайсыңдар?
1769 — Өздігінен қозғалатын алғашқы көлікті француз инженері Fardier және артилеррия
капитаны Nicolas Joseph Cugnot (1725 - 1804) жасады.
Автомобиль сөзінің мағынасы өздігінен қозғалатын, жолаушыларды және жүкті, сондай -
ақ өз қозғалтқышын тасымалдауға арналған дөңгелекті көлік түрі болып табылады

Үй тапсырмасы.
Суретке қарап автомобиль маркаларын ажырату.

Білімді бекіту
- Көлікті кім жүргізеді?
- Жүргізуші болу үшін не істейміз? Құжат көрсету.
Кез - келген мекемеде жұмыс істейтін азаматтың өз бөлмесі, өзінің үстелі мен орындығы - оның жұмыс орны десек, автокөлік жүргізушілердің жұмыс орны - жол үсті болып табылады. Әрбір көлік жүргізуші жол үстіне мұқият қарап отырады. Кейде жаяу жүргіншілер жол үстіне шығып кетеді бұлар әрине тәртіп бұзушы жаяу жүргіншілер
Сондықтан көшеде жолда жаяу жүргіншілер өздерін зейінді ұстап, жолда жүру ережелерінің талаптарына көңіл бөліп қарағандары дұрыс. Жаяулардың жолда жүру ережелерін сақтамауы автокөлік жүргізушілерінің жұмысын қиындатады.

Жол құрылысы, жол белгілері, бағдаршам туралы толық түсінік беру
Ең алғашқы көшелік бағдаршам 1868 жылы Лондонда пайда болған. Оны ойлап тапқан ағылшындық инженер Найт еді. Алғашқы бағдаршамның екі ғана семафорлық қанаты болған. Көлденеңінен орналасқан қанат "тоқта" дегенді білдірсе, 45 градус бұрышқа еңкейтілген белгі - "абайлап өтіңіз" дегенді білдірді. беріп, көлік жүргізушілерін абай болуға шақырған. 1918 жылдан бастап қана үш түс қолдана басталды
Алғашқы электр бағдаршамын ойлап тапқан адамның есімі Лестер Вайр.
Осы білімдерімізді тереңдей түсу үшін викториналық сұрақтарға жауап берелік.

Викториналық сұрақтар:
1. Жолаушылар дегеніміз кімдер?
Кез - келген көлік түрін пайдаланатын адамдар.
2. Бағдаршам дегеніміз не?
Бағдаршам автомат жүйесіне қосылған үш көзді аспап. Жол қозғалысын реттейді.
3. Велосипедпен неше жастан бастап жолмен жүруге болады?
Жол бойына 14 жасқа толған балаларға ғана рұқсат.
4. Көшеде бағдаршам болмаса не істеу керек?
Өз көзіне сену керек, жол ортасына жеткенше, әуелі сол жаққа қара, ортасынан асқан
соң, оң жаққа мойныңды бұр
5. Қандай көліктің түрлеріне бағдаршамның қызыл жарығына жүруге рұқсат етеді?
Жедел жәрдем, полиция, өрт сөндіру машинасы.
6. Жолаушы таситын қоғамдық көліктерді қай жерден күтеді?
Аялдамада
7. Жақындап қалған көліктің алдынан жүгіру неліктен қауіпті?
Жүргізуші көлікті тоқтата алмай, адам өміріне қауіп төнеді.
8. Полиция, жедел жәрдем, өрт сөндірушілер өтіп кеткенше күтіп тұру міндетті ме?
Иә, міндетті
10. МАИ деген сөзді талдап бер
Мемлекеттік авто инспекция
Практикалық жұмыс көрсету
Көшеде тәртібіне байланысты бейнетаспа көрсету
Көшеде аман - есен жүрейік. осыған байланысты әнімізді тыңдаймыз
«Әрқашан күн сөнбесін»әнін шырқау

Қорытынды.
Жол заңы дұрыс жүріп, абай болуды талап етеді. Жол тәртібін бұзба, ол қатер тудырады. Жолдың қалыпты қозғалысы көбінесе балалардың жол бойында қалай болса солай жүріп, доп қуалайтыны, шаңғы тебетіні, жүріп бара жатқан машинаға жабысатыны, қалтарыстан жолға шығып келетін салдарынан бұзылады. Жол тәртібін бұзғандықтан кейбіреулер машина дөңгелегіне ілініп қаза тауып, кейбіреулері жарақат алады. Ал кейбіреулері өмірлік мүгедек болып қалады.
Сондықтан әрбір оқушы мектепте оқылатын» Жолда жүру ережесі» тақырыбындағы сабақты мұқият тыңдап, әр сабақтан қорытынды жасап отыруға міндетті. Үлгілі, тәртіпті оқушы көшеде, жолда жүру ережесін, заңын бұзбайды.

Қозғалыстың жас инспекторлары «Қыран» жасағының сәлемдесуі

Олар- жол қозғалысының қырандары,

Олар-адам өмірінің сақшылары.

Олар-жол-көлік ережесін үйрететін,

Қозғалыстың жас инспекторлар жасағы.

Билеп шығады.

Сіздердің алдарыңызда көңілді, әдемі, талантты,білгір, қарапайым

қозғалыстың жас инспекторлар жасағы «Қыран».

Бірге: Сәлем достар!

Білесіздер ме, қозғалыстың жас инспекторлары бар жерде жол қозғалысы одан сайын

жақсарады. Біздерді мектептегі оқушылар, бала-бақшадағы балалар , тіпті үлкендер де күтеді .

Себебі:

Бірге:


Ережені оқып, сақтай білуге,

Үйретеді жас инспектор әрқашан!

Гаухар:

Өмір – сенің қуанышың, байлығың,

Өмір – сенің жан-тәніңнің саулығың.

Сақта оны, аялап өт әрдайым,

Қадағала көңіліңнің жайлығын.

Тамерлан:

Көлік – қазір тіршіліктің тірегі,

Өміріңде көп қой оның көмегі.

Сол көлікті игілікке пайдалан,

Сонда ғана болар оның керегі.

Құрманғали:

Бұзба жолдың ережесін ешқашан,

Сақтап отыр талаптарын әрқашан.

Жол белгісі тек әшейін нәрсе емес,

Қорғайды олар назар салып сақтансаң.

Нұрдаулет:

Сол үшін де біздер көмек береміз,

Қиындықты алдын ала көреміз.

Ескертеміз, жөн сілтейміз, айтамыз,

Сақтанудың жөн екенін білеміз.

Тамирлан:

Жол сақшысы сол себептен тұр алда,

Ол қамқорың - жөн сілтеуші қырандар.

Сол себептен алдарыңа келіп тұр,

Аты менен затынына сай «ҚЫРАНДАР»!

Тамирлан:

Биыл қозғалыстың жас инспекторлар жасағының құрылғанына 40 жыл .

Олай болса, барша қозғалыстың жас инспекторлар жасағын төл мерекелерімен құттықтаймыз.

Бейне ролик арқылы жасаған жұмыстар көрсетіліп тұрады.

Ән: Чудесный город» әуенімен

Таңқалдырар бар әлемді,

Жас инспекторлар әдемі,

Мақтанышы қазағымның.

Игі істерімен әйгілі.Күннен күнге құлпыратын,

Армандарға жол ашатын.

Еліміздің мақтанышы,

Қырандары қозғалыстың.

Қайырмасы:

Қыран- қозғалыс инспекторлары,

Қыран- жол қозғалыс сақшылары.

Қыран - көмекшісі МАИ-дың,

Құттықтаймыз сіздерді!

ЮИД – сказочный город мечты,

ЮИД- будем с тобою мы расти.

ЮИД-мы поздравляем тебя,

И счастье желаем тебе!

«Ғажайыптар елінде» атты үгіт-насихат жұмысы

Мақсаты: Оқушыларды жолда жүру ережесімен таныстыру; ережелерді есте

сақтауға үйрету. Жол қауіпсіздігін, өз өмірлерін сақтай білуге тәрбиелеу;

Музыка ойналып тұрады.

Жас инспектор:

Ережесіз жүргенде бәрі орманда,

Бағдаршамды көтеріп,

Алып келді аю, орманға.

Содан барлығы жиналып:

Кірпі: Құрманғали

Бұл дегенің түк те емес!

Бағдаршам тоқсыз, сымсыз істемес.

Егер ол жөнімен жанбаса,

Онда бұған қарап тұру далбаса.

Қасқыр: Тамерлан

Мен кірпімен келісем!

Ол жұмыс істеп тұрғанмен қандай пайда?

Қоянды қуып келе жатқанда қызыл жанса,

Кім тоқтап тұрсын ,Қоян ба?

Сондықтан маған бәрі бір, жанса да қызыл, жасыл да

Жүгіре берем, жүгіре берем, жасылға.

Қоян: Нұрдәулет

Мен де жүгіріп келе жатқанда,

Кешіріңіз! Қарау мүмкін емес бағдаршамға.

Тышқан: Сержан

Маған де керек емес!

Өзім-ақ қазып алам жер асты жолын.

Үкі: Махамбет

Мен ұшып жүрем.

Жас инспектор:

Бұларың не, достар!

Барлық жолда бізге жақын,

Бағдаршам бізге көмекші.

Ол әрқашан ескертеді,

Түсімен жол жүруді.

-Ал сендер ғажайыптар еліне барғылар келе ме?

Бәрі:

-Онда не бар?



Жас инспектор:Тәртіп керек , біліп ал , жан үшін !

Аю.


Айболит ата, инспектор жолдас , енді тәртіпті бұзбаймын.

Мұғалім : Көше қиылыстарында қай жерлерден өтуге болады ?

1 -оқушы : Көшенің екінші көшемен қиылысқан жерінде немесе ақ жолақтары бар жерінде

және бет алдындағы бағдаршамның жасыл сигналы жанған кезде өтуге болады.

Мұғалім : - Бағдаршам жоқ көшелерден қалай өтеміз ?

2-оқушы : Егер өтетін жерде бағдаршам болмаса көшеден өте бере әуелі сол жаққа

қараймыз. Көшенің орта тұсына жеткенде , оң жағымызға көз саламыз. Егер ол жақтан

машина келе жатса , өтіп кеткенше , сол орында күте тұрамыз.

Оқушы қалай өтетінін көр сетеді.

Инспектор :

Көше ортасын айналдырып футбол тебер алаңға ,

Көрдіңдер ғой ұмытқанды ережені далаңдап.

Ал, канеки , үйренейік біз де жүру тәртібін,

Ережені жақсы білер , жатқа білер бар кімің ?

Кім айтар жол белгісі неше топтан тұрады ?

Өздеріңе қойылатын бұл алғашқы сұрағым.

Сахнаға шығу

Бағдаршам :

Тұрамын көшенің қиылысын тұрақтап,

Қашпаймын мүдіріп , ешқандай сұрақтан.

Белгісі жолдардың төрт топтан тұрады,

Жарқырап көрінер түнде де жырақтан.

Сақтандыру , ескерту белгісі :

Қып - қызыл үшбұрыш,

Қауіптен сақ бол деп сәт - сапар жолдаған.

Аман - сау жүреді жаяу да , көлік те ,

Мен берген белгіні сақтаған , қолдаған.

Тыйым салу белгісі :

Қызылмен боялған , шеңбермін аумақты,

Тыйымшыл белгімін , қаталмын салмақты .

Мен тұрған жерлерде хақың жоқ жүруге,

Қауіп бар , бағдарла көз салып жан - жақты.

Міндеттеу белгісі :

Белгімін көрсетер жылдамдық бағытты,

Міндетті бұрылыс , әйтпесе қауіпті.

Барлығын анықтап тұрамын жолыңда,

Абай бол , шартыңды міндетті орында !

Ңұсқау белгісі :

Баратын жеріңнің бағытын , тұрағын,

Үн - түнсіз жол сілтеп , жол нұсқап тұрамын.

Күндіз де , түнде де от болып жанады,

Көк түске боялған төрт бұрыш шырағым.

Мұғалім : Біз ауылда тұрғандықтан , ауыл арасында да белгілер болады. Жалпы жол беттері

өздерінің атқаратын қызметіне қарай 7 топқа бөлінеді .

Тақтада

1. Ақпараттық - көрсеткіштік белгілер.

2. Ескерту белгілер

3. Тыйым салатын белгілер

4. Сервис белгілері

5. Алдын ала қиылатын белгілер6. Басымдылық белгілері

7. Жол таңбалары

Тақпақ тыңдау

Балалар , сендер Тұманбай Молдағалиевтің " Болар бала еді ол " деген өлеңін тыңдап

көріңдерші.

Мұғалім : Арман не себепті қаза болды ?

Қорытындылау : Осы белгілер мен ережелерді есте сақтау үшін еңбек сабағында қима

жұмыстар арқылы аппликациядан белгілерді жапсыру тапсырылды.

«Көшеде сақ бол!» сайыс

Мақсаты: 1) оқушылардың жол ережесі туралы білімін кеңейту, жол

белгілерін, олардың топтарын ажырата білуге үйрету;

2) жол ережесін қатаң сақтауға дағдыландыра отырып, көше ережесіне

байланысты ұғымдар мен терминдерді білу адам өмірі үшін қажеттілігін

түсіндіру;

3) жолда жүру мәдениетін қалыптастыру, әдептілікке, өзара достыққа

тәрбиелеу.

Көрнекілігі: жол белгілері, жол таңбалары, бағдаршам, суреттер. Барысы. Мұғалім: Құрметті

ұстаздар мен оқушылар! Бүгінде ауылда да, қалада да үлкен көшелер және онда жүйткіген

автокөліктер көбеюде. Көше кеңейген сайын ерсілі-қарсылы жаяу жүргіншілер мен

жүргізушілердің де көбейетіні даусыз. Соңғы жылдары еліміздің қай жерінде болмасын

автокөліктердің барлық түрлері еселеп артып келеді. Мұның өзі машина жүргізушілер мен

жаяулардың, әсіресе мектеп оқушыларының жол ережесін неғұрлым жете біліп, қатаң сақтауын

қажет етеді. Көшенің тәртібін үйде ата-ана ескертсе, көше қиылысында күзет қызметкерлері

мен бағдаршам қадағалайды. Ал сендер көше ережесін жақсы біліп, оны орындауға, сақтауға

тиіссіңдер.

Жүргізуші: Бүгінгі «Көшеде сақ бол!» атты сайысымызға екі топ қатысады. Бұл топтар жол

ережесіне байланысты білімдерін көрсетіп, жол белгілері мен топтарын анықтап, әртүрлі

жағдаяттарды шешіп, өздерінің ептілігі мен жылдамдығын сынға салады.Сайысты әділқазылар

алқасы бағалайды. Сонымен сайысымызды бастайық. Топтардың танысуы.

«Үлгілі жолаушылар» тобы:

Басталар әр қадамың аттауменен,

Жол жүру ережесін сақтауменен.

«Жас инспекторлар» тобы:

Жол тәртібін білейік,

Аман-есен жүрейік.

1-сайыс «Көше ережесі тарихынан»

1-топ 1-оқушы: Тарихқа көз жүгіртетін болсақ, жүріп-тұруды реттеу қажеттілігі сонау бір

машинаның аз кезінде туған көрінеді. Алғаш рет 1868 жылы Лондон қаласында темір жол

бағдаршамы орнатылды. Ол қолмен алмастырылатын және алмастыру үшін арнаулы адам

тұратын еді. Әрі ол көп уақыт алатын болды. Кейінірек, 1870 жылы Америкада электр

бағдаршамдары пайда болды. Ал Ресейде үш түрдегі бағдаршамдар 1920жылдары іске қосыла

бастады.Бертін келе оны автомат жүйесі арқылы басқару ойластырылды. Ал бүгінгі таңда

бағдаршамды электронды есептеу машинасы арқылы басқару жүзеге асырылған. Қазақстанда

бағдаршамдар барлық ірі қалаларда орнатылған.

2-топ 2-оқушы: Ертеде көліктің қазіргідей түрі болмаған заманда адамдар ат жеккен күйменен

жердің тегіс жерімен баяу жүретін. Келе-келе жолдың қажеттілігі туды. Ресейде алғаш жолдар І

Петр салына бастаған. Автокөлік жүргізушілеріне жолда дұрыс жүру қатаң ескертілді.

Қазақстанда 1917 жылға дейін небәрі 127 км ғана жол бар болатын. Елуінші жылдары

республикамыздағы асфальт жолдардың ұзындығы отыз мың км болды. Ал қазір сегіз жүз

миллион км-ден асады. Қазақстанның асфальт жолдарындағы қазіргі заманымызға лайықты

дүниеге келген сан түрлі маркалы автомобильдерді айтсаңызшы! Жаңа ғасыр техникасының өркендеп, дәуірлеген заманы болды. Маңайымызда қаптаған техникадан жолда жүріп-

тұруымызға қиындық туды. Сондықтан бізге көмектесу мақсатында бағдаршам дүниеге келді.

2-сайыс «Мәнерлеп өлең оқу»

1-топ 1-оқушы:

Арманға алда күткен асығармыз,

Біз қалай жалын атпай басылармыз.

Жол жүру ережесін жақсы біліп,

Сақтыққа тұра алатын жас ұланбыз.

Жалғайтын достастырып бар елменен

Жолдардан тұрады ғой әлем деген.

Бүгінгі бізге келген қонақтарға

Ойынымыз басталады сәлемменен.

2-топ 2-оқушы:

Шуақты өміріміз күндей күліп,

Жүректе бүршік атып гүлдейді үміт.

Арманға сапар тарту мүмкін емес.

Жол жүру ережесін білмей тұрып.

3-оқушы:

Қызыл жарық жанғанда,

Қалт тоқтай қал табанда.

Сары шамы жанғанда,

Сақ, абай бол барынша.

Жасыл жарық жол ашық,

Зымырай бер бел асып.

Жүргізуші: Әділқазылар алқасынан сайыстың бағасын беруді сұрайық.

3-сайыс «Кім байқағыш?»

Сурет бойынша тиісті жол белгілерін қою. Әр топқа бір минут уақыт беріледі.

4-сайыс «Жол белгілерінің топтарын табу»

Әр топқа таңба белгілері көрсетіледі, анықтама беру керек.

1-топ «Ескерту белгісі»

Өзі қызыл, үшбұрышты ескертуің мен болам,

Хабарлайтын бар қауіпті, оң сапарды жолдаған.

Маған қарап жүрер болса, жүргізуші, жаяу да,

Жолы болып, сәтсіздікке ешқашан да қалмаған.

2-топ «Тыйым салу белгісі»

Мен бәріне әрқашан да тыйым салып тұрамын,

Қауіп болса алда тұрған, жібермеймін бір адым.

Түсім қызыл, өзім шеңбер сызық болып бітемін,

Осы жолы үндемейін, бар ма тағы сұрағың.

1-топ «Анықтама белгісі»

Белгімін көрсетер жылдамдық, бағытты,

Ой-шұңқыр, бұрылыс, қатерді, қауіпті.

Барлығын анықтап көрсетіп жіберем,

Сондықтан бәрі де мені тез таныпты.

2-топ «Көрсеткіш белгісі»

Баратын сапардың жақынын, құшағын,

Үн-түнсіз жөн сілтеп, көрсетіп тұрамын.

Күндіз де, түнде де от болып жанады,

Көкпенен боялған төртбұрыш шырағым.

5-сайыс «Көше ережесін білесің бе?»

Сұрақтарға жауап беру

1) Бағдаршам деген не?

2) Жол белгілері қандай топтарға бөлінеді? 3) Көлік күтетін жерді қалай атайды?

4) Көліктің бұрылатынын қалай білуге болады?

5) Жүрісті реттеп тұратын адам кім?

6) Велосипедті көшеде неше жастан тебуге болады?

7) Бағдаршам жоқ жерде жолды қалай қиып өтуге болады?

8) Тоқтап тұрған көлік неліктен қауіпті?

9) Көшеде жолдан өтерде қайда қарау керек?

10) Тыйым салу белгілері қандай түспен белгіленеді?

11) Үшбұрышты көк түс жол белгісінің қай тобын білдіреді?

12) Жиек жол жоқ жерде жүргіншілер қай жермен жүреді?

6-сайыс «Кім жылдам?»

Құрастырғышпен көліктің бір түрін құрастырып жасау. Топтарға үш минут уақыт беріледі.

7-сайыс «Жұмбақтар шешу» Топтарға жол ережесіне қатысты қарапайым жағдаяттар

көрсетіледі, топ мүшелері шешу жолдарын табады.

Жүргізуші жұмбақтар жасырады.

Сөйлеуді ол білмейді,

Бірақ «тоқта», «жүр» дейді. (Бағдаршам)

2) Арқаным бар тым ұзын,

Ала алмайсың бір үзім. (Жол)

3) Екі аяқты, бір ізді,

Үстіне мені мінгізді.

Мінгізгенмін ол менің

Аяғымды жүргізді. (Велосипед)

4) Үзенгісін тептім,

Зымырап кеттім. (Велосипед)

5) Ала таяқ ұстаған,

Жол тәртібін нұсқаған.

Өмірінді күзеткен,

Ысқырығы күшті адам. (Полиция қызметкері)

6) Үш көзді батыр

Бізді аңдып жатыр. (Бағдаршам)

7) Өзі тым күшті,

Аяғы тісті.

Ілезде тындырар

Қыруар істі. (Трактор)

8) Төрт аяғы дөңгелек,

Адамсыз ол жүрмейді. (Машина)

Сайыс қорытындысын шығарып, жеңімпаз топты марапаттау.

Жүргізуші:

Қай көше , қай қалаға барсаңыз да,

Қай ақыл өлшеміне салсаңыз да,

Жол жүру ережесі –заңды тәртіп,

Ол ортақ үлкен-кіші, баршамызға.

Жол жүрудің тәртібін,

Ережесін білеміз.

Сақтанғанда қатерден,

Сау-саламат жүреміз.

Біз, жаяу жүруге дайынбыз!

«Жол тәртібін жадыңда ұста»

Мақсаты:

1) оқушыларға көше қатынасы ережелерін меңгерту;2) жолда жүру ережесін есте сақтау арқылы білгендерін пайдалана білуді тұрақты

дағдыға айналдыру;

3) оқушыларды жол ережелерін бұлжытпай орындауға, сақтыққа тәрбиелеу. Көрнекілігі:

бағдаршам, жол белгілері, плакатқа жазылған ескерту сөздер, макеттер, оқушылардың салған

суреттері.

1-жүргізуші: Құрметті оқушылар! Құрметті қонақтар, ұстаздар! Бүгінгі «Жол тәртібін жадында

ұста» жиынымызды бастауға рұқсат етіңіздер!

2-жүргізуші:

Шуақты өміріміз күндей күліп,

Жүректе бүршік атып, гүлдейді үміт.

Арманға сапар тарту мүмкін емес

Жол жүру ережесін білмей тұрып.

1-жүргізуші:

Қай көше, қай қалаға барсаңыз да,

Қай ақыл өлшеміне салсаңыз да,

Жол жүру ережесі заңды тәртіп

Ол ортақ -Үлкен кіші баршамызға!

2-жүргізуші:

Жалғайтын достастырып бар елменен,

Жолдардан тұрады ғой әлем деген.

Бүгінгі бізге келген қонақтарға

Жиынымыз басталсын сәлемменен .

1-жүргізуші:

Жол тәртібі кімге керек – бірге ойланып көрелік,

Әрқайсыңның қылығыңа әділ баға берелік.

Ережені жақсы білген ортаға шық, жас ұлан,

Біліміңді сарапқа сал, біз етейік төрелік.

Ендігі сөз кезегін оқушыларға береміз.

І топ. «Бағдаршам»

Топтың ұраны: Тоқта! Сақтан! Жол ашық! Жүрме жолға таласып.

ІІ топ. «Жол белгілері» Топтың ұраны: Үйрен таппай тыным бір, Белгілердің тілін біл!

«Бағдаршам» І топ. «Бағдаршам» (Бағдаршамның шығу тарихы жайлы баяндайды)

1-оқушы: Балалар, бағдаршамды кім ойлап тапқаның білесіңдер ме? Ал ендеше тыңдап

көрелік. Алғашқы бағдаршам теміржол бойында пайда болды. Оны ойлап тапқан адамның есімі

тарихта сақталмаған.

2-оқушы: Оны көше қиылысына ыңғайлап, қайта жасаған ағылшын инженер-механигі Д.Найт

болатын. Ол 1868 жылы Лондондағы парламент үйінің алдына бағдаршам орнатты.

3-оқушы: Алдымен түрлі-түсті сигнал қайыс берілістің көмегі арқылы өзгертіліп отырды.

Сосын аппарат ортасына газды шам орнатылды.

4-оқушы: Өкінішке орай бізде газ жарылып, кезекте тұрған полицей қаза болады да, содан

жарты ғасыр бойы ұмыт болады.

5-оқушы. Тек 1914 жылы Американың Кливленд қаласында, сосын Нью-Йорк, т.б.

қалаларында пайда бола бастайды. Бұл жолы олар электрлі болды. Тек екі түсті ғана: қызыл

және жасыл. 1918 жылдан бастап қана үш түс қолданыла бастады.

6-оқушы: Кеңес одағы бойынша алғаш рет бағдаршам 1924 жылы Мәскеу қаласының Кузнецк

көпірі мен Петровка көшелерінің қиылысында орын алды.

ІІ топ. «Жол белгілері»

1-оқушы:

Үйрен таппай тыным бір,

Белгілердің тілін біл.

Егер оны білмесең,

Тартар жолың бұлынғыр. 2-оқушы:

Өзі қызыл, үшбұрышты ескертуің мен болам,

Хабарлайтын бар қауіпті оң сапарға жолдаған.

Маған қарап жүрер болса жүргізуші, жаяу да,

Жолы болып, сәтсіздікке ешқашан да қалмаған.

3-оқушы:


Мен бәріне әрқашан да тыйым салып тұрамын,

Қайда болса алда тұрып жібермеймін бір адым.

Түсім қызыл, өзім шеңбер сызық болып бітемін,

Осы жолы үндемейін бар ма тағы сұрағың.

4-оқушы:

Белгімін көрсетер жылдамдық бағытын,

Ой, шұңқыр, бұрылыс, қатерді, қауіпті.

Барлығын анықтап, көрсетіп жіберем,

Сондықтан бәрі де мені тез таныпты.

5-оқушы:


Елімізде жол апаты салдарынан көз жұматындар жүрек, қан-тамыр ауруы салдарынан қайтыс

болатындардан кейінгі екінші орында тұр. Өкінішке қарай, жол апаты салдарынан қайтыс

болып немесе жарақат алатындардың көпшілігі жас жеткіншектер екен.

Мұндай мәлімдемені Салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығының мамандары айтуда.

Осылайша еліміздегі автокөліктердің көбеюімен бірге жол апатынан зардап шегетіндердің саны

да арта түскен.

Викториналық сұрақтар.

1-сұрақ . Жолаушылар дегеніміз кімдер ?

Жауап: Кез-келген көлік түрін пайдаланатын адамдар.

2-сұрақ. Бағдаршам дегеніміз не ?

Жауап: Бағдаршам автомат жүйесіне қосылған үш көзді аспап. Жол қозғалысын реттейді.

3-сұрақ. Велосипедпен неше жастан бастап жолмен жүруге болады ?

Жауап: жол бойына 14 жасқа толған балаларға ғана рұқсат.

4-сұрақ. Жиекжол жоқ жерде қалай жүру керек ?

Жауап: Ауылдық жерлерде жиекжол болмау мүмкін, ондай жағдайда жолдың бір шетімен келе

жатқан көлікке қарама-қарсы бағытта жүрген жөн

Құрметті оқушылар! Осымен бігіні іс-шарамыз осымен аяқталды. Сөз кезегі Алмагүл

апайымызға беріледі. Жеңімпаздар марапатталады.

Менің досым – бағдаршам

Мақсаты:

Оқушылардың тілін төселдіріп, жол ережесін жасына сай меңгерту.

Қалыптасқан түйсіктерін, білімдерін пысықтап, адам өмірі үшін қажеттілігін

түсіндіру. Жаяу жүргінші мен көліктің байланыс қатынасын білдіру. Көшеде

жүру ережесін түсіндіру арқылы жолда жүру мәдениетін үйретіп, сақтыққа

тәрбиелеу.

Түрі: сайыс сабақ

Әдісі: сүрақ-жауап, топтық жұмыс, жеке жұмыс

Көрнекілігі: плакаттар, бағдаршам макеті, жол реттеуші құралы,карточка, жол белгілері.

Сынып сағатының барысы: Оқушылардың назарын сабаққа аудару. Мақсатын ашып айту.

1-жүргізуші:

Жолға шықсаң далаға,

Жол оңай деп санама.

Ережені әрқашан,

Қатаң ұста санаңда.

Бөгет болма басқаға, Жүрексініп саспа да,

Жаңылысса көмектес,

Қарттар менен жас бала.

2-жүргізуші:

Жасыл жарық жолың ашық жүр дейді,

Сары жанса дайындыққа кір дейді.

Қызыл жарық жанып тұрса алдыңда.

Тапжылмастан бір орында тұр дейді.

1-жүргізуші:

Ең алғашқы автомобиль немесе өздігімен жүретін арбаны қарапайым шаруа адамы Леонтий

Шамшуренков 1752 жылы ойлап тапқан. Оны арнаулы педальді басу арқылы жүргізуге болады.

2-жүргізуші:

1764 жылы бу двигателі ойлап табылғаннан кейін автомобиль конструкциясы да күрделене

берді. Техника дамыған сайын адам өміріне қауіп те көбейді. Осыған сәйкес жолда жүру

ережелері енгізілді. Бұл жол белгілерінің ең белгілі түрі - бағдаршам.

1-жүргізуші:

1868 жылы Лондон қаласында бағдаршамның семофор типтес түрі пайда болды. 1914 жылы

АҚШ-та алғашқы электрлі бағдаршам пайда болды.

2-жүргізуші:

Енді бүгінгі «Менің досым – бағдаршам» тақырыбы бойынша сынып оқушылары топқа бөлініп

сайысқа шығады. Осы топтарды ортаға шақырайық.

І топ – «Бағдаршам»

ІІ топ «Аялдама»

1-жүргізуші:

Сайыс болған жерде әділ бағасы берілу керек. Әділ бағаларын беру үшін «қазылар алқасын»

таныстырайық.

2-жүргізуші:

Сайысымыздың шарттары мынадай:

1- Топты таныстыру

2- «Жолдан өте біл» капитандар сайысы

3- «Саналы жүргіншілер» сайысы

4- «Жол белгілері» сайысы

5- «Жолды реттеуші» сайысы

1-сайыс. Топты таныстыру.

«Бағдаршам» тобы:

Ұраны:


Қызыл жарық жанғанда,

Қалт тоқтай қал табанда.

Сары шамы жағылса,

Сақ абай бол барынша.

Жасыл шамы жол ашық,

Зымырай бер бел асып.

Сәлемдеме:

Данышпан ағалар қылған талап,

Жол бойын тұру үшін қадағалап.

Орнатып қойыпты олар бағдаршам,

Жүргіншілер өтсін деп соған қарап.

«Аялдама» тобы:

Ұраны:

Тоқта, демал, аялда.

Күтеді әлі жол алда.

Сәлемдеме: Жол бойында тұрады аялдама,

Жолаушыңды отырғыз аялда да.

Жүргізушіден жолаушы өтінеді,

Тоқтарсың деп аялдауға таялғанда.

2-сайыс. «Жолдан өте біл» - 5 ұпай.

Бұл сайыстың шарты: екі топтан капитандар шығады. Екеуі де бірдей тапсырма орындайды.

Жасыл белгі жоғары көтерілгенде алға 1 адым жылжиды, қызылды көтергенде 1 адым артқа

шегінеді, ал сары жарықты жоғары көтергенде орындарында қозгалмай тұрып қалады.

3-сайыс. «Саналы жүргіншілер» - 5 ұпай. Викториналық сұрақтар беріледі.

І топтың сұрақтары:

1.Көшеде бағдаршам болмаса не істеу керек?

(Өз көзіне сену керек, жол ортасына жеткенше, әуелі сол жаққа қара, ортасынан асқан соң, оң

жаққа мойныңды бұр)

2.Жаяу жүргінші жол бойында қалай жүріп-тұруы керек?

(жиекжолдың оң жақ шетімен)

З.Қандай көліктің түрлеріне бағдаршамның қызыл жарығына жүруге рұқсат етеді?

(жедел жәрдем, полиция, өрт машиналарына)

4.Жолаушы таситын қоғамдық көліктерді қай жерден күтеді?

(аялдамада)

ІІ топтың сұрақтары:

1.Велосипедпен неше жастан бастап жолмен жүруге рұқсат етіледі?

(14 жастан)

2.Жақындап қалған көліктің алдынан жүгіру неліктен қауіпті?

(жүргізуші көлікті тоқтата алмауы себепті адам өміріне қауіп төнеді) 3.Жол-көлік оқиғасына

куә болған адамдар қандай әрекет жасайды?

(жедел жәрдем машинасын, полицияны шақырып, машинаның нөмірін жазып алу керек)

4.Жүргізушіге қандай жағдайда транспорт құралын басқаруға болмайды?

(ішімдік ішкен жағдайда)

5.Полиция, жедел жәрдем, өрт сөндірушілер өтіп кеткенше күтіп тұру міндетті ме?

(иә міндетті)

6. МАИ деген сөзді талдап беріңдер.

(Мемлекеттік авто инспекция)

4-сайыс. «Жол белгілері» - 5 ұпай

Оқушыларға жол белгілері тақтада көрсетіледі. Оқушылар белгінің атауын айту қажет.

І.Мына белгі нені білдіреді? (Абайлаңдар, балалар!)

2.Бағдаршам жарықтарының белгілеріне талдау жаса.

(сары-дайындал, жасыл -жүруге рұқсат, қызыл-тоқта)

3.Мына белгі нені білдіреді?

(жолды жөндеу жұмыстары жүріп жатыр деген белгі)

4. Мына белгі нені білдіреді? (жылдамдықты азайту белгісі)

5.Мына белгі нені білдіреді? (теміржол өткелі)

6. Плакаттағы белгілерді түсіндіріп беріңдер.

1.жаяу жүргінші өтетін жол белгісі

2.метро, жер асты жолдарына ену

З.тайғақ жол

4.велосипедпен жүруге рұқсат бар

5.жол жоқ

6.машиналардың бірін-бірі басып озуына рұқсат

7.ашық жол

8.шұғыл бұрылыс жасауға болмайды

9.жақын маңда демалыс орны бар екенін білдіреді

10.көлік жуатын жер жақын екенін білдіреді.

5-сайыс. «Жол реттеуші» - 5 ұпай Жолдың ортасында жол реттеуші тұрып, әр түрлі қимыл жасайды.

2 топ жол реттеушінің көрсетуіне байланысты жолдан өтеді.

Қорытынды сөз қазылар алқасына беріледі.

1-жүргізуші:

Айналайын абайла,

Жан-жағыңа қарайла.

Жолда-жүру ережесін,

Есте сақта қалайда.

2-жүргізуші:

Міне, балалар, біз сендермен жолда қалай жүру керек екенін білеміз. Жол ержесін әрқашан есте

сақтау керек. Жол ережесін жақсы білсек, өзімізді жол апатынан сақтаймыз. Ал енді осы

ережелерді әрқашан орындап, аман болайық.

4 сыныптар арасында өткізілген «Көңілді бағдаршам» сайысы

Мақсаты:

1.Білім алушыларды жолда жүру ережесімен таныстыру.

2. Жол қауіпсіздігін есте сақтауға , білуге жол ережесінің белгілерімен

таныстыру.

3. Білім алушыларды көшеде дұрыс жүріп, жол ережесін сақтауға тәрбиелеу.

Жүргізуші:

Шуақты өміріміз күндей күліп,

Жүректе бүршік атып гүлдейді үміт.

Арманға сапар тарту мүмкін емес,

Жол жүру ережесін білмей тұрып.

Қай көше, қай қалаға барсаңыз да,

Қай ақыл өлшеміне салсаңыз да.

Жол жүру ережесі заңды тәртіп-

Ол ортақ үлкен-кіші, баршамызға.

Қайырлы күн, құрметті ұстаздар, балалар!

Бүгінгі 4 сыныптар арасында өткізгелі тұрған «Көңілді бағдаршам» сайысына қош келдіңіздер.

Сайыс үш бөлімнен тұрады:

1. Таныстыру

2. Сұрақ-жауап бөлімі

3. Қойылым

Олай болса 4а сыныбының «Бағдаршам», 4ә сыныбының «Жол белгілері» топтарын

қошеметтеп ортаға шақырайық.

І бөлім: Таныстыру

ІІ бөлім: Осымен екі топпен таныс болдық. Ендеше бүгінгі сайысымыздың екінші бөлімінді

сіздерге бірнеше сұрақтар беріледі. Берілген сұрақтарға жылдам жауап беру қажет.

Сұрақтар:

1-сұрақ . Жолаушылар дегеніміз кімдер ?

Жауап: Кез-келген көлік түрін пайдаланатын адамдар.

2-сұрақ. Бағдаршам дегеніміз не ?

Жауап: Бағдаршам автомат жүйесіне қосылған үш көзді аспап. Жол қоғалысын реттейді.

3-сұрақ. Велосипедпен неше жастан бастап жолмен жүруге болады ?

Жауап: жол бойына 14 жасқа толған балаларға ғана рұқсат.

4-сұрақ. Жиекжол жоқ жерде қалай жүру керек ?

Жауап: Ауылдық жерлерде жиекжол болмау мүмкін, ондай жағдайда жолдың бір шетімен келе

жатқан көлікке қарама-қарсы бағытта жүрген жөн.Осы бөлімде екі велосипедшіден тест алынады:

Сен жақсы велосипедшісің ба? Сен үнемі...

1. Бір жаққа барарда жүретін бағытыңды/ маршрут/ ойластырасың ба?

2. Велосипедтің жағдайын тексересің бе?

3. Велосипед тепкенде шлем киесің ба?

4. Велосипед тепкенде сені байқау үшін ашық түсті киім киесің бе?

5.Қозғалысты бастамас бұрын басқа көліктерді бақылап, белгі бересің бе?

6. Жол ережесін білесің бе?

7. Жол ережесін сақтап, бағдаршамның «қызыл» және «тоқта» деген белгілерін орындайсың

ба?


8. Түнде велосипедтің фарын жағасың ба?

Ұпайларыңды есепте:

Үнемі — 5 ұпай

Анда-санда— 3 ұпай

Ешқашан — 0 ұпай

30 өте жақсы — қауіпсіздік сақталған!

15–30 нәтиже жаман емес, дегенмен өзіңе қауіп-қатер төніруің мүмкін.

15-тен кем Саған велосипед тебуге бола ма ойлан? Өз өміріңді сақтау үшін не істей аласың .

Жұмбақтар шешу:

Көрермендерге жұмабақтар беріледі. Жұмбақты қай сыныптың білім алушылары тапса ұпай

сол сыныпқа қосылады.

1-жұмбақ:

Арқаным бар тым ұзын,

Ала алмайсың бір үзім.

Ақылға салып ойланып,

Тапшы мұны пысығым. ( жол)

2-жұмбақ:

Бір тұлпар, су ішпейді, жем жемейді,

Ескеріп ешбір адам емдемейді.

Жүк емес жануарға жүз адам да,

Шылбырын сымға байлап тез жөндейді. (трамвай)

3-жұмбақ:

Бұйырмапты бас та, ауыз да, құлақта,

Бақырайған үш көзі бар бірақ та. (бағдаршам)

«Шешімін тап!» тақтада берілген жол белгілерін анықтау.

ІІІ бөлім:

Бұл бөлімде балалар үгіт-насихат жұмыс жүргізу мақсатында көрініс көрсетесіздер.

Қорытынды: Құрметті, балалар! Бүгінгі сайысқа үлкен дайындықпен келгендерің көрініп тұр.

Ендеше қорытынды сөз әділ-қазыларға беріледі.

Жүргізуші:

Ешқашан жол ережесін,

Бұзбас үшін балалар!

Әр түрлі көп белгілерді,

Есте сақтаған жөн болар.Сәлемдесу.

Жүргізуші:

№ 6 Хромтау гимназиясының қозғалыстың жас инспекторлар отряды «Қыран»

Отряд әуенмен сахнаға адымдап шығады.

Алпамыс:

-Біз жол ережесін насихаттаймыз.

Мерует:


-Ал біз қандаймыз?

Дәулет:


-Үлігілі

Жанна :


-Тәртіпті

Рауан:


-Белсенді

Индира:


Жан-жақты

Темірлан:

Сыпайы

Жансая:


-Бір сөзбен айтқанда қазақтың қарапайым баласымыз.

Айгүл:


Ал біздің өмірлік ұстанымыз:

Бәрі: Өзің білсең-өзгеге көмектес

Музыка

«Қыран»-арманға алда күткен асығармыз,



«Қыран»-біз қалай толқын атпай басылармыз.

«Қыран»-жол жүру ережесін жақсы біліп

Сақтыққа тұра алатын жас ұланбыз.

Ән орындалады «Ақтөбе» әні әуенімен

Көкке өрлеген самғап,

Талмайтұғын қанат,

Бала өмірін сақтар

Кеудемізде от бар

Ережені білген

Ойымызға түйген

Біз-Қыран

Халқын қорғар сүйіп,

Отан үшін күйіп,

Ел намысын қорғар,

Алда қиын жол бар

Ел қуанар бүгін

Ұрпағыңа сүйін

Біз-Қыран

Қайырмасы:

Қыранбыз-қауіпсіздік жаршысы

Ұланбыз –жол көрсетер басшысы

Сақтану, білу,оқу, үйрету,

Жолда жүру ержесін білу сенің басты ісің.

Үгіт насихат жұмысы «Жол ережесін есіңде сақта!»

Саламатсыздар ма, балалар!Сіздерге жас жол инспекторлар атынан жалынды сәлем!

Балалар, сіздер білесіздер ме жол ережесінің ең басты қағидасы бұл -ұқыптылық.

Үстіміздегі жылдың 9 айында Ақтөбе облысында 245 жол-көлік оқиғасы тіркелді, оның

барысында 68 адам қаза тапты. Жол қозғалысы ережесін бұзудың 81 391 оқиғасы анықталды.

Оның себептері:

Бiрiншiден, қарапайым жол қозғалысының ережелерiн сақтамауы.

Екiншiден, салақтық және санасыздық.

Үшiншiден, абайсыздық, алаңғасарлық

Дәулет:

Айналада қауіп бар ойла,

Жан-жағыңа қарайла!

Сырғанасаң көшеде,

Машина жолын абайла!

Индира:


Көшенің тар соқпағы,

Қулығыңды асырма!

Тежегішпен тоқтады,

Зулап келген машина.

Ұқыптырақ болсаңшы,

Аман қалған бақытты.

Бізге ескертті Жолсақшы:

«Үнемдеме уақытты!»

Алпамыс

Алға ұмтылма ентелеп,

Машинадан қаш, мына!

Түсіп кетпе асығып,

Дөңгелектің астына.

Айгүл:


Ештеңе жоқ алаңдар,

Өте берер, Адамдар.

Жол шетінде тұратын,

Жол белгіге қараңдар!

Рауан:

Асықпаңдар, балалар,



Үлкен жолға келгенде,

Жан-жағыңа қарап-ал!

Деме: Бізді кім елер,

Машина жоқ па? Жүре бер!

Темірлан:

Жұмысына таң қалған,

Көшеде бар «бағдаршам»

Қалып жүрме алданып,

Қызыл шам жанса «Жол жабық!»

Сонда болсын ойың бар,

Сары шам жанса «Дайындал»

Шатасады білмеген,

Жасыл жанса «жүр» деген.

Жансая:


Ата-ананың сенімін,

Еске ұстап, ақтай біл,

Жолдан өтер жаяудың,

Ережесін сақтай біл!

Ерлан:Жарысып-ақ кетер ек,

Машиналар өте көп.

Жолдан өтем асықпай,

Велосипед жетелеп.

Меруерт:

Жол көліктің жүрегі,

Машина көп жүреді.

«Қауіп жоқ»,-деп ойлама,

Жолда футбол ойнама!

Жанна:


Жол тәртібін білеміз,

Сол жағымен жүреміз.

Қарсы келе жатқан көп,

Машинаны көреміз.

Балалар!

Егер бағдаршамның қызыл белгісімен жүрсең... Өзіңе айт: Тоқта!

Егер жақын келе жатқан көлiктiң алдынан жүгiрiп өтсең... Өзіңе айт: Тоқта!

Егер көлiк жүретiн жерді ойын алаңына айналдырсаң .... Өзіңе айт: Тоқта!

Егер аулада және көшеде велосипедпен жарыссаң ... Өзіңе айт: Тоқта! Тоқта! Тоқта!

«Қыран» отряды ескертеді /термелетіп/

Ау, ағайын, ағайын,

Сөзге құлақ салайық.

Жолда жүру тәртібін,

Маңызды деп санайық.

Мұқият жолда болыңыз,

Айырып оң мен солыңыз.

Қызыл шам жанса алдыңнан

Жолға аяқ баспаңыз.

Әрлі берлі алақтап,

Ойнай көрме көшеде.

Машина көрсең сасып қап

Жүгіре берме еселей.

Ала жолақ жолдағы,

Өзің көрші қолданып.

Қателеспей өте шық,

Сүрінбесің ол анық.

Қиылысы көшенің ,

Қауіпті жол деседі.

Ережені есіңе ал,

Қырандар айтқан бүгінгі.

Ережені сақтаңдар!

Жол белгіге тоқтаңдар!



Өмірің сенің қолыңда,

О

Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
тоқсан бойынша
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
бағалауға арналған
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
тоқсанға арналған
жиынтық бағалауға
Әдістемелік кешені
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
республикасы білім
арналған тапсырмалар
туралы хабарландыру
білім беретін
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Жұмыс бағдарламасы
Қазақ әдебиеті
болып табылады
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
бағдарламасына сәйкес
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
мамандығына арналған
туралы анықтама
оқыту әдістемесі
қойылатын жалпы
әдістемелік ұсыныстар
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
республикасының білім
жалпы білім
мемлекеттік әкімшілік
білім берудің
қазақ тілінде