Сабақтың тақырыбы: Ағылшын тілі функционалдық стилдері

Loading...


Дата05.04.2020
өлшемі316.07 Kb.

Сабақтың тақырыбы:

Ағылшын тілі функционалдық стилдері

Оқытушы: Ержаханова Р.Б.

Сабақтың мақсаты:

Ағылшын тілі стилистикасындағы функционалдық стильдер қызметін, олардың қолдану аясын, сөйлеу жанрын және стиль ерекшеліктері туралы түсінік беру

Жоспар

  • Функционалдық стиль ұғымы, қолданысы;
  • Ресми іс-қағаздар стилі;
  • Ғылыми стиль;
  • Көркем әдебиет стилі;
  • Публицистикалық стиль;
  • Ауызекі сөйлеу стилі.

Функционалдық стилистика зерттейді -

Лингвистикалық стилистиканың үлкен бір саласы, негізгі зерттеу нысаны – функционалды стильдер. Қоғамдық өмірдің әр саласында пайдаланылып, өзінің айрықша тілдік белгілерімен ерекшеленетін сөйлеу түрі – функционалды стилистика делінеді.

Тілдік құралдар қызмет ету процесінде қарым-қатынастың жағдайы мен мақсатына сәйкес, олардың дәстүрлі қолданылу ерекшеліктеріне байланысты бір-бірімен сан-алуан қарым-қатынасқа түседі. Соның барысында кейбір тұлға бірліктер жиі, кейбірі сирек қолданылады. Осының нәтижесінде тілдік әрекеттің әр түрлі саласында тілдік ұйымдастыру түрліше сипатқа ие болып келуі мүмкін.

Осыдан барып стиль қалыптасады. 

Стиль – сөйлеушінің, жазушының белгілі бір тақырыпқа қатысты сөз саптауы

Ағылшын тілінде функционалдық стиль түрлері классификацияланады:

  • 1. The style of official documents - ресми іс-қағаздар стилі
  • 2. Scientific style - ғылыми стиль
  • 3. Belles-lettres style fiction – көркем әдебиет стилі
  • 4. Publicistic style - публицистикалық стиль
  • 5. Familiar (conversational) style – ауызекі сөйлеу стилі

РЕСМИ ІС-ҚАҒАЗДАР СТИЛІ

THE STYLE OF OFFICIAL DOCUMENTS

Ресми іс қағаздары дегеніміз- жеке адамның, ұжымның, фирмалардың, мекелердің атқаратын қызметіне байланысты пайда болатын жазбаша(ауызша) қарым-қатынас құралы

Ресми іс қағаздарының мынадай түрлері бар:

- Әртүрлі мазмұндағы арыздар;

- Өмірбаян;

- Анықтама, түсінікхат, ақпар, есеп, хабарлау т.б.

- Іс жөнінде мәлімет (хат) алысу, келісім жасасу, шешім шығару, хабарлау т.б.

- Мекемеде өткен мәжілістердің жүрісін, шешімін баяндайтын құжат-хаттама.

- Бұйрық. Қызметкер жөніндегі мінездеме, ұсыныс т.б.

Ресми іс-қағаздар стилінің ерекшеліктері:

  • Мәтін өте жинақы құрылады.
  • Сөйлемдер, негізінен, номинативті (атауыштық), екі негізді болып келеді.
  • Сөйлемдегі сөздер базистік (негізгі) тәртіпке сай орналасады, инверсия өте сирек ұшырасады.
  • Экспрессивті сөздер қатыспайды.
  • Мәтін баяндау ретінде келеді.

There are three types of information present in communication:

- intellectual information

- emotional and altitudinal (modal) information

- volitional and desiderative information

Intonation plays a central role in stylistic differentiation of oral texts.

There are three types of intonation patterns used in oralcommunication:

- intonation patterns used for intellectual purposes

- intonation patterns used for emotional and attitudinal purposes

- intonation patterns used for volitional desiderative purposes.

THE STYLE OF OFFICIAL DOCUMENTS

THE STYLE OF OFFICIAL DOCUMENTS

  • The main function of this style is communicative and it lies in expressing various possible relations between countries, governments, states, parties, and also companies of the state and its citizens.
  • There are various official documents like official statements, pacts, treaties, business and commercial correspondence, military orders, instructions, and etc.
  • The main features of the style of this type of documents are as follows:
  • All words are used in their direct (logical) meaning. The language of documents abounds in cliches, terms and set phrases. They prove to be stable and permanent, some of them are archaic.
  • There are many abbreviations, shortenings and symbols.
  • Each official document is characterized by its compositional patterns. 


ҒЫЛЫМИ СТИЛЬ

SCIENTIFIC (ACADEMIC) STYLE


Ғылыми стиль

Ғылыми стиль

Ғылыми стиль – адамның ең озық интеллектуалдық әрекетіне қызмет етеді. Бұл адамның ғылыми ізденісінен, зерттеуінен тапқанын ауызша немесе жазбаша жұртқа жеткізу мақсатында қалыптасқан стиль.

Ғылыми стильдің ерекше функционалдық қызметі:

  • Ойды дәл, нақты әрі түсінікті етіп жеткізу;
  • Ойды тұжырымды түрде хабарлауға талпынады;
  • Осы талаптарға жету үшін эмоцияға, экспрессияға көп жол берілмейді.

SCIENTIFIC (ACADEMIC) STYLE

SCIENTIFIC (ACADEMIC) STYLE

  • The aim of a scientific work is to prove a hypothesis and to describe scientific laws and new phenomena.
  • The main features of this style are:
  • the obligatory use of terms belonging to a branch of science, all other words are used in their direct meaning to avoid any ambiguity;
  • a complete absence of dialectical and colloquial words;
  • the selective use of pronouns. The first person plural (we) is preferred to the first person singular (I), the second person is hardly ever used at all (you);
  • a logical sequence of clauses, complex sentences and a developed system of connectives (thus, hence, however, therefore, whereas);
  • passive constructions and impersonal sentences are more favored than the active constructions (it should be pointed out, it should be assumed).


КӨРКЕМ ӘДЕБИЕТ СТИЛІ BELLES-LETTRES STYLE FICTION

Көркем әдебиет стилі, ерекшеліктері

Көркем әдебиет стилі, ерекшеліктері

Көркем әдебиет оқиғаның сурет бейнесінде баяндайды: оқиға, кейіпкердің іс-әрекеті, сөзі, мінезі, келбеті қатысып баяндалады. Оқиға болған күннің реті, жер жағдайы аталады. Мұны оқиғаның образды түрде бейнелеу дейді.

- Образды сөздер, бейнелеуіш, суреттеме, көркемдегіш құралдар (теңеу, метафора, метонимия, эпитет, антитеза) мол қатысады. Мысалы: Асқақ үнді әнші сахарының, сол өнер алыбы асқақ атайдай қып, зор кеуденің алып күйін азынатып төгеді.

- Эмоционалды-экспрессивті сөздер қатысады. Мысалы: Басқан ізінен садаға кетейін, мырза аға! Салиха «аһ» ұрып күрсініп қалды.

- Мәтінге ритм, интонация әсерлілік құру үшін көп қатысады.

- Шығарма тартымды болу үшін, синоним сөздер, грамматикалық амалдар көп жұмсалады. Шылаулар, қыстырма, одағай, қаратпа сөздер көркем тілдің морфологиялық ерекшеліктері.

- Терминдер, кәсіби сөздер, диалект сөздер, көнерген сөздер қолданыла береді. Бұлар кейіпкердің ерекшелігін, ортасын, білімін, мінезін, қоғамын т.б. көрсету үшін қолданылады.

BELLES-LETTRES STYLE FICTION

BELLES-LETTRES STYLE FICTION

  • The function of this style is two-fold:
  • • to communicate, to impart some ideas and facts to the reader;
  • • to appeal to the reader’s mind, to affect him emotionally.
  • Due to these common functions all the three styles have some common features which are as follows:
  • fresh, genuine, imagery stylistic devices;
  • the use of words in contextual meaning, and sometimes in several meanings at once;
  • the vocabulary reflecting the author’s individual evaluation of events;
  • the introduction of the typical features of the colloquial language; to a full degree in drama, to a lesser degree in prose, and to a slight degree, if any at all, in poetry.


ПУБЛИЦИСТИКАЛЫҚ СТИЛЬ

PUBLICISTIC STYLE

ПУБЛИЦИСТИКАЛЫҚ СТИЛЬ, СИПАТЫ

ПУБЛИЦИСТИКАЛЫҚ СТИЛЬ, СИПАТЫ

Публицистикалық стиль жұртқа үндеу, үгіт айтуда қолданылады. Мұндай үндеуге, үгітке қоғам үшін және дәл сол кезеңде зор мәні бар мәселелер тақырып болады. Мысалы, саяси-экономикалық, экологиялық, мәдени, моральдық мәселелер.

Публицистикалық стильдің басты сипаты:

- Публицистикалық сөз өте жинақы, тұжырымды болып құралады;

- Сөз экспрессивті, екіпінді болады;

- Сөз тыңдаушыларын коммуникатитік байланысқа тартатындай болып құралады;

- Публицистикалық стильдің тақырыбы өмірдің әр саласына байланысты болғандықтан, ол тақырыбына сай ғылыми стильге, көркем әдебиет стиліне жуықтап келеді.

Публицистикалық стиль ауызша және жазбаша түрде қолданылады.

Публицистикалық сөз ауызекі айтылғанда, ауызекі сөйлеу стиліне тән сипаттарға да ие болады. Ол көбінесе газет, журнал, радио, теледидар арқылы беріледі.

PUBLICISTIC STYLE

PUBLICISTIC STYLE

  • Publicistic style exists in two forms: written and oral.
  • Essays and articles appear in written form; speeches, oratories appear in oral form.
  • The aim of the publicistic style is to influence the public opinion, to convince readers and listeners of something and make them accept the point of view expressed in the speech, article or essay. This can be reached both by logical argumentation and emotional appeal.
  • General features of the publicistic style are:
  • newspaper language comprises a lot of abstract, economical and political words;
  • it is characterized by newspaper phraseology and cliches; they help avoiding misunderstanding, because they are trite and widely used (to relax tension, a far-reaching effect);
  • an extensive use of abbreviations contributes to conciseness of forms & expressiveness;
  • neologisms first appear in newspapers;
  • lexical and syntactical stylistic devices - irony, pun, allusions - which are usually trite; vocabulary comprises different groups - slangy words, archaisms etc.;


АУЫЗЕКІ СӨЙЛЕУ СТИЛІ

FAMILIAR (CONVERSATIONAL) STYLE

Ауызекі сөйлеу стилі

Ауызекі сөйлеу стилі

  • Сөйлеу тілінде күнделікті тұрмыста қолданылатын қарапайым бейресми сөздер, бейтарап сөздермен қатар диалект сөздер, кейде тұрпайылау(дисфемизм) сөздер де кездеседі.
  • Ауызекі сөзге ерекшелік беріп тұратын лексикалық тұлғалар бар. Олар:

    - Жергілікті сөздер (кәсіби сөздер, диалект сөздер) : сым, сәкі(тапшан) шиіт(мақта шаруашылығында қолданылатын сөз) т.б.

    - Қарапайым сөздер (оның ішінде, ренішке, ұрысуға байланысты сөздер де бюар): көзі ашық(сауатты), доңғал бас(мың), епсектік(икемдік) т.б.

    - Жекелеген адамдардың көпке ортақ сөздерге ерекше форма, мағына беріп өолданылуы. Мысалы:

    -Әй, Рүстембай-ай, бұл көсеуді мен сәнге асынып жүр дейсің бе? (А.Нұрманов).

    - Бұл жерде көсеу мылтық мағынасында қолданылып тұр.

Ауызекі сөйлеуде:

Ауызекі сөйлеуде:

  • Сұраулы сөйлемдер көп қолданылады;
  • Толымсыз сөйлемдер жиі қатысады. Мысалы:
  • -Қарағым, кім келді? –Жылқышы.

  • Сөйлемдердің «Келмегенде ше! Көргенде қандай! Қайдан үлгерсін! Қайдағы пысқан!» сияқты үлгіде құрылған түрлері көп жұмсалады.
  • Сөйлемдерде қысқарып құрылған сөздер көп кездеседі: алып-ап; келіп-кеп; келгенмін-келгем; барғанмын-барғам т.б.
  • Бұл тілдік тұлғалар ауызекі сөздің қысқа, эмоциялы болып, екі, үш не одан да көп адамдардың қатысуымен диалог түрінде құрылуын қамтамасыз етеді.

FAMILIAR (CONVERSATIONAL) STYLE

FAMILIAR (CONVERSATIONAL) STYLE

Conversation is interactive communication 

between two or more people.

Conversational style - a functional style of speech, which serves for informal communication, when the author shares with his information on everyday issues in an informal setting. It often uses colloquial and vernacular vocabulary.

Тапсырма -the task:

Тапсырма -the task:

1. The profession of a teacher is a very noble one. A teacher is a very important person for every family, where the schoolchildren live.

I remember my first teacher very well. Her name was Natalia Victorovna. She was a kind woman and paid much attention to us all. She taught us to read and write, told us many interesting things about everything and she instructed us how to work. When we became fifth-formers we had one form-teacher and many other teachers in all school subjects.

Some pupils in our form want to enter the Teacher Training University and to become teachers at school. But I myself do not want to be a teacher because this profession is very difficult. The profession of a teacher demands a great erudition and a great patience to children. I believe, that people, who teach children, must have more time for self-education and must be paid well.

Тапсырма -the task:

Тапсырма -the task:

2. It was long, long ago when the Fox and the Crane were close friends. One fine day the Fox invited the Crane to dinner with her

  • The Fox had cooked semolina for the dinner and smeared it over the plate. Then she served it and treated her guest.
  • The Crane went peck-peck with his beak, knocked and knocked but couldn’t pick even a bit of fare. The Fox kept licking the cereal until she had eaten it all.
  • Next day the Fox came, and the Crane made okroshka and poured in into a tall pitcher with a narrow neck
  • The Fox spinned around the pitcher and licked it and sniffed it but couldn’t extract even a drop of the soup. Her head wouldn’t fit the pitcher at all.
  • The Fox got very angry as she hoped to be full up for the whole week along. So she left empty-handed.
  • And that was a tit for tat!
  • So, the Fox and the Crane hadn’t been friends anymore since then.

Тапсырма -the task:

3. Tom, go home! That's enough. Have a conscience. I've already lost my voice calling for you. If I leave you without a computer for a week , you'll know how to make fun of your mother.

Тапсырма -the task:

  • 4. Lexicology is a branch of science that studies vocabulary. Lexicology is divided into general and particular. Private lexicology studies the lexical composition of a particular language. In lexicology, we consider:
  • ▪ the word and its meaning
  • ▪ the system of word relationships
  • ▪ the history of the formation of modern vocabulary
  • ▪ the functional-style difference in words in different spheres of speech.

Тапсырма -the task:

Тапсырма -the task:

5. Dear Jack,

I want to wish you happy birthday and hope you are doing well.

It had been a long time since we met, but I want you to know that I always remember this special day. You are a great friend, the one who I can rely on always. I really appreciate it. I want to wish you all the best: a lot of happiness, good luck in everything, success in your life in whatever you do.

May all your wishes come true.

Happy birthday once more and enjoy your day.

Miss you very much.

Your friend,

John

THANKS FOR YOUR ATTENTION!



Достарыңызбен бөлісу:
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
жалпы конкурс
Барлы конкурс
білім беретін
республикасы білім
ызмет регламенті
бойынша жиынты
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
Республикасы кіметіні
идаларын бекіту
облысы кімдігіні
мемлекеттік ызмет
рсетілетін ызметтер
стандарттарын бекіту
Конкурс ткізу
мемлекеттік мекемесі
дебиеті маманды
Мектепке дейінгі
дістемелік сыныстар
дістемелік материалдар
ауданы кіміні
конкурс туралы
жалпы білім
рметті студент
облысы бойынша
білім беруді
мектепке дейінгі
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
Конкурс жариялайды
дарламасыны титулды
дістемелік кешен
ызметтер стандарттарын
мелетке толма
разрядты спортшы
аласы кіміні
директоры бдиев

Loading...