Сабақ беру ұсынылыпты; еңбекақысы мұндағыдан көтеріңкі; әрі пәтер



бет1/7
Дата24.12.2021
өлшемі47.63 Kb.
#148241
  1   2   3   4   5   6   7
Байланысты:
қанат ұшқанда


Әбікей Зейінұлы сол көктемде Семейдегі мұғалімдер семина-

риясынан шақыру алған: орыс тілі мен әдебиетінен сабақ беру 

ұсынылыпты; еңбекақысы мұндағыдан көтеріңкі; әрі пәтер 

үймен қамтамасыз етеді... Әбең үй-ішімен, елдегі үлкендермен 

ақылдасты. Сірә, көңілі ауса керек, «Семинария – екі сыныпты 

училище емес, деңгейі жоғары оқу орны. Семей де – уездік қала 

Кереку емес, облыс орталығы. Орыс зиялылары, оқыған қазақ аза-

маттары жиын жер...» деп толғанып жүрді де, ақыры жазғы емти-

хан бітісі мен көшуге жинала бастады.

– Ал, Қанышжан, екеуміз ертең екі жаққа жүр гелі отырмыз. 

Оқу жөнін не істейтін болдың? Әлде ауылға барған соң ойланасың 

ба? Би атаң бұған не дейді? 

– Өзіңіз қандай кеңес бересіз?

– Меніңше, сенің алдыңда үш түрлі таңдау бар. Біріншісі – Омбы 

қаласы. Сәті түсіп бара қалсаң – әрине, үлкен шәр, мақтаулы оқу 

орындарының біріне түсіп кетуің хақ. Дайындығың жаман емес. 

Бірақ ол –  елден қашық, таныс кісі жоқ, қатынасқа да қиын. Би аға 

да Омбыға сені, сірә, жібере қоймас... Екінші оқу – осы Керекуде. 

Мұнда да биыл екі жылдық мұғалім дер курсы ашылғалы отыр. 

Оны бітіріп шықсаң – болыстық мектепке мұға лім боласың... – 

деп ағатайы сәл тоқтады да, – өзіңмен қатар оқыған баянауылдық 

жігіттер Сәлемхат Күленбаев, Жү сіп бек Аймауытов, Сүлеймен 

Ержанов, Жафар Әбдіхалықов, Хабиолла Барлыбаев, Пәуен Жү-

48

Медеу СӘРСЕКЕ



сіпбаевтар осы курста оқимыз десіп, өтініш берді. Өйтетін себебі 

жастары жиырманы орталаған марқа жігіттер, тезірек ку 

әлік 

алып, бас құрап, шаңырақ көтеруді ойлағандарын пәлендей деп 



сөгуге болмайды... Ал сен үшін үшінші жол – көңілің қа ласа, 

Семейдегі мұғалімдер семинариясына бару керек. Ашылғанына 

біраз жыл болды, оқытушылары өте білікті. Би аға да мен бара 

жатқан соң бұған қарсы бола қоймас...

– Өзім де осыны жөн көріп отырмын.

Онда уәде осы болсын, Семейде жолығайық...

Алайда жасы сол жылы жетпіске ілінген Имантай кенже 

баласының шалғайдағы Семейге баруын аса жарата қоймаған. 

Қаныш оқу жайында сөз бастаса естімегенсіп, әңгіме сүреңін 

басқа жайға аударады. Немесе «Бір жыл ауылда болып демалсаң 

қайтеді, мынау соғыс дақпырты да жақсы емес. Ел жайы не бола-

ды?» – деп қамыққан шырай аңғартады.

Қарт биді ойлаған қатері расқа шықты. Қыс бойы дүйім елді 

дүрліктірген соғыс өрті бір-ақ күнде, 19 шілдеде бұрқ етті. Со ның 

шарпуы іргеде тұрған Баянауыл станицасындағы халықтың улап-

шулаған күй зе лісінен-ақ танылғандай: жап-жас казак-орыстар үй 

ішімен жылап қоштасып, май данға аттанып жатыр. Қаланың халі 

қан дай десеңші, қыр елінің жайы не болады – ал егер бұл өрт тым 

созылып кетсе?..

Бұл оқиғаның жалғасын Сәтбай ауылының болашақ күйеуі 

(Раушан Әбікейқызының), қарт бимен талай мәрте мәжілістес 

болған Әлкей Хақанұлы 1969 жылы жариялаған естелігінде ег-

жей-тегжей сөз еткен:

«...Байқасам, Қанышжан не тамақ іш 

пей 

ді, не жарытып 

кісімен сөйлеспейді, бүгіліп ойға түсе бастаған, – деп есіне 

алған-ды сол жылды Имекең менімен әңгімелескенде. – Әбенмен 



ақылдасуға болмады. Ол кісі Өскемен-Жайсаң шығып кеткен. 

Бірнеше күн ойланып-толғанғаннан кейін, «қой, баланы жүдету-

ге болмас. Не де болса, бір жалғызға тапсырдым» деп тамыз айы -

ның басында Қанышты ертіп, Керекуге аттандым...»

Имекеңнің қасына айнымас қоңсылары Бапай мен Қозыбағар 

ереді. Төртеуі бір жұма жүріп,  Ертіс бойына таянғанда Қаныш:

– Әке, мен Керекуге бармай-ақ қояйын, он да барсам, оқуға 

кешігемін. Мені осы Қызылшырпыдан (қазіргі Ақсу қаласы – 

М. С.) кемеге отырғызып жіберіңіз, – дейді.



Жолаушылар Семейге баратын кеменің келуін күтіп, Қы-

зылшырпыда бір апта жатады.

49

ШЫҒАРМАЛАРЫ



– Бір күні шай ішіп отырғанда, – деді Име кең әңгімесін жал-

ғап, – келе жатқан кеменің даусы естілді. Жүрегім су ете түс ті. 

Қаныш бұдан былай жалғыз кетеді. Өртеніп тұрған соғыс өрті 

мынау, көңіл жүдеу, ел арасында ауру-сырқау көбейе бастаған. 

«Он бес жасар баланың тағдыры не болады?» деген ой кеудені 

кернеп, есімді тандырғандай. Ауылға қайтадан алып қайтуға 

болмайды. Оған баламның көнетін түрі жоқ. Бұл екі ортада 

Қозыбағар атты жегіп, жүкті артып қойған. Қанышжан ал-

дымда мөлиіп, тез шығуды өтініп тұр. Арбаға үнсіз отырып, 

кемеге келдік. Қанкежан ішке кіріп кетті, бізді кіргізбеді. Кеме 

жүруге айналды. Қа ныш жан жүгіріп шығып, бізге қолын бұлғады. 

Қасымдағы Бапай мен Қозыбағар көздерінен жас мөлтілдетіп, 

аман болғай деп тұр екен. Өзім де ішімнен соны айтып, елге 

қайттық...»



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді