Портфолио жхм-511 (F) тобының студенті: Мәлкен Талшын

Loading...


Дата30.03.2020
өлшемі264.77 Kb.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Қ.А.ЯСАУИ АТЫНДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАЗАҚ-ТҮРІК УНИВЕРСИТЕТІ

ЖАРАТЫЛЫСТАНУ ФАКУЛЬТЕТІ

ЭКОЛОГИЯ ЖӘНЕ ХИМИЯ КАФЕДРАСЫ

ПОРТФОЛИО

ЖХМ-511 (F) тобының студенті:Мәлкен Талшын

ТҮРКІСТАН 2016 ж.

Пәні: КОЛЛОИДТЫ ХИМИЯ

Сөж жоспары:


S

M

A



R

T



SMART-МАҚСАТ

Интербелсенді тақтаны пайдалана отырып студенттерге беттік керілу ұғымымен таныстырып, сұйықтың беттік керілуі, бір компонентті жүйенің беттік керілу күшін анықтау тәсілдерімен таныстыру.



Беттік керілу бетке перпендикуляр бағытта сұйық молекуласын ішке қарай тартатын ішкі қысым күшінің әсерінен пайда болатын құбылыс. Ішкі қысым молекулалық әрекеттесу күштің нәтижесінде пайда болатындықтан, оның мәні зат полюстігіне тәуелді, яғни берілген заттың полюстігі артқан сайын ішкі қысым да көбейеді. Ішкі қысым сұйықтың беткі қабатына орналасқаң молекулаларды ішке тартады және сұйықтың беттік шамасын (ауданын) барынша азайтуға, кішірейтуге тырысады. Сұйықтың беттік мөлшерін азайтуға себепші болатын аралық шектің бірлік өлшеміндегі ұзындығына әсер етуші күшті беттік керілу күші немесе жай ғана беттік керілу дейді. Оның өлшем бірлігі – дин/см және бұл кү ш сұйық бетіне әрқашан перпендикуляр бағытталған. Беттік керілу ішкі қысым нәтижесі болып табылады. Ішкі қысым молекуланы сұйық ішіне тартатын және бетке перпендикуляр бағытталған күш. Ішкі қысым зат полярлы болған сайын жоғары болады, себебі ішкі қысым молекулалық күштерге байланысты. Мысалы, судың ішкі қысымы 14800 атм., ал бензолдың ішкі қысымы тек 3800 атм. Ішкі қысымның бұл үлкен шамасы сұйықтардың сыртқы қысымнан аз сығылатынан түсіндіреді.

Беттік керілу

Кейбір заттардың беттік керілуі

Сұйықтар

Температура-ны

өлшеу, 0С

δ,

эрг/см2

Сұйықтар

Температураны

өлшеу, 0С

δ, эрг/см2

Сынап

20

485

Гексан

20

Су

20

72,75

Алтын

1200

Глицерин

20

66,0

Қалайы

900

Этиленгликоль

20

46,7

Натрий хлориді

811

Анилин

20

42,9

Оттегі

-198

Бензол

20

28,9

Сутегі

-252

Хлороформ

20

27,1

Гелий

-270

Этил спирті

20

21,6

Жеке сұйықар үшін беттік қабаттың түзілуі кезінде беттік керілу мәні тез тұрақтыланады, жуық шамамен 0,001 с.

  • Жеке сұйықар үшін беттік қабаттың түзілуі кезінде беттік керілу мәні тез тұрақтыланады, жуық шамамен 0,001 с.
  • Температура артса, сұйықтықтың беттік керілуі түзу сызықты заң бойынша төмендейді. Бұл температуралық коэффициент – dv/dT тұрақты дерлік, теріс мәнде болады (тіпті критикалыққа жақындары, дегендібілдіреді критикалық температурада фазааралық шекара жоғалып, беттік керілу 0-ге тең болады. Бұл тек сұйық – бу жүйесін ғана емесі сұйық – сұйық жүйесіне де қабысты).
  • Сұйық – газ немесе сұйық – бу шекарасындағы беттік керілудің шамасын анықтау үшін капиллярлы көтеру, өлшеу немесе тамшыларды есептеу, көбіктердің ең көп қысым, сақинаның үзілуі және т.б. әдістерді қолдануға болады.

  Сұйықтардың беттік керілуі


Сұйықтар

Температура-ны

өлшеу, 0С

δ, ауа шекарасында

эрг/см2

δ, сұйық- су шекарасында эрг/см2

Сулы қабат

Органикалық сұйықтық қабаты

Есептелген мәні

Тәжірибе жүзінде алынған мәні

Бензол

19

63,2

28,8

34,4

34,4

Анилин

26

46,4

42,2

4,2

4,8

Хлороформ

18

59,8

26,4

33,8

33,8

Төртхлорлы көміртек

17

70,9

26,7

43,5

43,8

Амил спирті

18

26,3

21,5

4,8

4,8

Крезол

18

37,8

34,3

3,5

3,9

Сұйық-сұйық шекарасындағы беттік керілуді, сұйық-газ шекарасындағы беттік керілуді анықтауға қолданылған әдістерге ұқсас әдістермен анықтауға болады.

Ал, қатты денелердің беттік керілуін анықтауға тек жанаша әдістер қолданылады.


Сұйық-сұйық шекарасындағы беттік керілуді, сұйық-газ шекарасындағы беттік керілуді анықтауға қолданылған әдістерге ұқсас әдістермен анықтауға болады.

  • Сұйық-сұйық шекарасындағы беттік керілуді, сұйық-газ шекарасындағы беттік керілуді анықтауға қолданылған әдістерге ұқсас әдістермен анықтауға болады.
  • Ал, қатты денелердің беттік керілуін анықтауға тек жанаша әдістер қолданылады.

 Кейбір кристалдың беттік керілуі


Кристалдар

Температураны

өлшеу, 0С

δ,

эрг/см2

CaF2

30

2500

SrSO4

30

1400

BaSO4

25

1250

PbF2

25

900

AgCrO4

26

575

CaSO4 2H2O

30

270

PbI2

30

130

Бұл кестеде берілген кристалдың беттік керілулері ерігіштік әдіс көмегімен табылған. Бұл әдіс Томсон (Кельвин) заңына; бөлшек мөлшері мен беттік керілудің ерігіштікпен байланыстылығына негізделген.

Кристалдың беттік керілуі жайлы айтқанда, кристалдың тығыздығын ескеру керек.

50%

20%


20%

10%


Түсіндіру

Көрсету


Талдау

Қорытындылау



Диаграмма

Денгелік тапсырмалар:


1.Сұйықтардың беттік керілуі дегеніміз не екенін жазыңыз.

2. Беттік керілу анықтамасын түсіндіріңіз.



3. Кейбір кристалдың беттік керілуін көрсетіңіз.

Пайдаланылған әдебиеттер:

  • А.Н.Матвеев. Молекулярная физика. Москва «Высшая школа» 1961г.
  • ↑ “Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9 
  • Асқарова Ә.С., Молдабекова М.С. Молекулалық физика: Оқулық. – Алматы: Қазақ университеті, 2006. – 246 б.
  •  Савельев И.В. Жалпы физика курсы. 1 том.  Механика, тербелістер мен толқындар, молекулалық физика: Орыс тілінен аударма. – Алматы, Мектеп, 2004. – 508 б.


Достарыңызбен бөлісу:
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
бойынша жиынты
жалпы конкурс
білім беретін
Барлы конкурс
республикасы білім
ызмет регламенті
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
Республикасы кіметіні
идаларын бекіту
облысы кімдігіні
рсетілетін ызметтер
мемлекеттік ызмет
дістемелік сыныстар
Конкурс ткізу
стандарттарын бекіту
мемлекеттік мекемесі
Мектепке дейінгі
дебиеті маманды
дістемелік материалдар
білім беруді
жалпы білім
ауданы кіміні
конкурс туралы
мектепке дейінгі
рметті студент
облысы бойынша
мерзімді жоспар
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
Конкурс жариялайды
дарламасыны титулды
дістемелік кешен
ызметтер стандарттарын
разрядты спортшы
мелетке толма
директоры бдиев

Loading...