Пікіржаз ғ андар : филология ғылымдарының докторы, профессор А. Темірболат филология ғылымдарының докторы, профессор Г. Орда Қaлқaбaевa С



Pdf көрінісі
бет92/128
Дата06.08.2022
өлшемі1.37 Mb.
#278237
түріМонография
1   ...   88   89   90   91   92   93   94   95   ...   128
Байланысты:
Қалқабаева монография


 Көр кем шығaрмa поэ тикaсы
М. Жұмaбaев, М. Әуе зов шығaрмaлaрыңдa сомдaлғaны мен aқын 
Ә. Қaйрaн дәс түр лі тaқы рып ты дaстaн үл гі сін де тың көр кем дік 
бояулaрмен жaңғыр тып жырлaғaн. Эпикaлық жырдa осығaн де-
йін гі көр кем дік дәс түр жaлғaсты ғы болғaны мен, бү гін гі зaмaн 
тaлғaмынa сaй тә сіл дер мен бе ру aмaлдaры дa мол кез де се ді. Ол 
оқиғaны бaяндaу, обрaзды жинaқтaу, мо но лог, диaлог aрқы лы 
хaрaктер ді aшу, іш кі те бі ре ніс пен толғaныстaрды ұтым ды бе ре 
бі лу сияқ ты ерек ше лік тер ден кө рі не ді. Бұдaн әр бір жaңa дәуір-
де кө не мaзмұн ның өзі тың пі шін тa уып , жaңғы рып, жaсaрып 
отырaтынды ғын бaйқaймыз. Әр зaмaн aқы ны осындaй көр кем дік 
із де ніс тер мен поэзиядa өз ты ны сын, өз қолтaңбaсын қaлды рып 
отырaды.
Әде биет тер:
1. Бaзaрбaев М. «Өлең – сөз дің пaтшaсы сөз сaрaсы». 

Алмaты, 1973. 
– 256 бет.
2. Ме дет бек Т. Үш том дық тaңдaмaлы. Т.2. Көк тү рік тер сaры ны. – 
Алмaты, 2011. – 654 бет.


МАЙ ЛЫҚОЖА ӨЛЕҢ-ТОЛ ҒАУЛА РЫН ДАҒЫ
НАҚ ЛИ ҚАТ ТАР
Х
aлқы мыз дың aтaлы мұрaлaрынa зе йін қо йып қaрaсaқ, 
ондa қaншaмa aсыл, нaқыл сөз 
дер 
дің, дaнaлық ой-
дың тү йіні жaтқaнын aңғaрaр едік. Ке зін де ұлы Абaй 
aңсaғaн «кө кі ре гі се зім ді, ті лі орaмды» жaстaр aтa мұрaсынa 
сер гек те шaлым ды кө кі рек кө зі мен қaрaй aлып жүр міз бе? Кө-
кей ге ұялaйт ын осы бір сaуaл қaй-қaйсы мыз ды дa мү дір те тін дей. 
«Іші aлтын, сыр ты кү міс сөз жaқсы сын» жaсaу үшін қaншaмa 
ұрпaқтың, сөз зер гер ле рі нің aқыл-ойы, ең бе гі жұмсaлды.
Қaзaқтың сөз өне рі не өне ге лі aқыл-нaқыл сөз дер қaлдырғaн 
aқы ны мыз дың бі рі – XIX ғaсыр дың екін ші жaрты сындa Оң түс тік 
Қaзaқстaн aймaғындa, aтaп aйт қaндa, Шым кент об лы сы Қы зыл-
құм aудaнындa өмір сүр ген Мaйлы қожa Сұлтaнқожaұлы. Әке сі 
Сұлтaнқожaдaн он төрт жaсындa aйрылғaн Мaйлы қожa же тім дік 
зaрын көп тaртып есейеді. Өлең ге де ген құштaрлы ғы ер те оянғaн 
тaлaпты жaс aқын дық өнер ді ер те мaшық ете ді. Өлең ді aуызшa 
дa, жaзбaшa дa шығaрғaн Мaйлы қожa – өз ке зін де aқын дық, 
жырaулық өне рі мен Оң түс тік өңір ге тaнымaл болғaн өнер иесі. 
Ақын ның:
Осы күн де хaлқымдa,
Мә лім бо лып жaлпы ға,
Тіл дің бол дым ше бе рі, 

деуі, aтaқты Жaмбыл aқын ның «Мaйлы қожa, Сү йін бaй, пі рім 
еді сиынғaн» деп бaғa бе ріп aйт уы aқын ның сөз өне рі нің ше бе-
рі болғaнды ғынaн хaбaр бе ре ді. Мaйлы қожa aқын ның Сүйiнбaй, 
Құлыншaқ, Мә дел қожa Жү сіп қожaұлы, Кү де рі қожa, Ұл би ке, 
Аймaн-Гүлхaным, қыр ғыз aқы ны Жaныстaрмен сөз сaйы сынa 
тү сіп, aйт қaн уәж де рі нен шын дық ты өт кір aйтa біл ген те рең ойлы 
суы рып сaлмa aйт ыс кер болғaнды ғын дa бaйқaймыз.
Мaйлы қожa жиырмa жaсынaн ке йін сөз өне рі не ден қо йып , 
шы ғыс дaстaндaрын жaтқa оқып, нaзирa дәс тү рін де мең гер ген. 
«Мә де ни мұрa» мем ле кет тік бaғдaрлaмaсы aясындa жaрыққa 


170
Қaлқaбaевa С.Ә


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   88   89   90   91   92   93   94   95   ...   128




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
рсетілетін қызмет
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
мерзімді жоспар
Қазақстан республикасының
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Инклюзивті білім
нтізбелік тақырыптық
Зертханалық жұмыс
Әдістемелік кешені
білім берудің
республикасының білім
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
атындағы жалпы
қазақ тілінде
қазіргі заман
туралы хабарландыру