Пәні бойынша оқУ-Әдістемелік кешен



Pdf көрінісі
бет7/85
Дата14.09.2022
өлшемі1.42 Mb.
#290262
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   85
Байланысты:
Қазақ тілі силлабус
D4CECCD1-5F91-40D7-803E-928A5AE125CC, Орыс тілі жауаптары рубежка, Информ. письмо Шоқан оқулары - 26 (1), Ағылшын тілін мезгілі, Документ (1), Астана, Документ (2), 1606415888, Қандай қиын бауыр басу, Кожамберды Меруерт, Dream Vacation, Дильназ КА 111 менеджмент, Бекман Назерке ФИИ-204, 18.01.22, Химия-9 кл
Негізгі әдебиет: 1. [1.7: 1], 2. [1.7:11]. 
Қосымша әдебиет: 1 .[1.7: 12], 2. [1.7: 13], 3. [1.7: 16]. 
 
№ 2 дәріс тақырыбы
Фонетика. Қазақ тілі фонетикасына 
кіріспе. Дыбыс туралы ұғым. Дауысты дыбыстар. Дауыссыз 
дыбыстар 
Фонетика – тіл дыбыстарын зерттейтін ғылым. Оның негізгі 
зерттеу нысаны: тіл дыбыстары, олардың құрамы мен жүйесі 
болып табылады. Сонымен, фонетиканың қарастыратын 
мәселелеріне: тіл дыбыстарының пайда болуы, олардың іштей 
жіктелуі және бір-біріне әсері, буын, екпін мәселесі, тілдің 
дыбыстық жағы мен жазудың ара қатынасы, орфография, 
орфоэпия т.б. жатады. Фонетиканың негізгі қарастыратын 
мәселесі дыбыс болғандықтан, дыбыс сөзінің беретін мағынасын 
ажыратып алуға тура келеді. Дыбыс сөзінің білдіретін мағынасы 
өте кең. Табиғаттағы құлаққа естілетін үннің бәрі де дыбыс деп 
аталады. Мысалы: желдің гуілі, машинаның гүрілі, тақтаға 
бормен жазсақ та белгілі бір дыбыс шығады т.б. 
Дыбыс негізінен екіге бөлінеді: 1. Физикалық дыбыстар, 2. 
Тіл дыбыстары. Фонетиканың нысаны мен салалары. Адамзат 
баласының тілі – дыбыстық тіл. Тіл дыбыстары әрбір тілдің өмір 
сүруінің кепілі. әдетте олар сөз ішінде айтылады. Демек, сөз 
белгілі бір дыбыстардан тұрады. Ол – тіл дыбыстары. Дыбыс – 
тілдің материалдық көрсеткіші. Яғни сөз құраудың негізгі 
кірпіші. Мысалы: сан – сән, сыз – сіз, сөн – сән немесе бал – тал 
қал, қап қаш дейтін болсақ, дауысты немесе дауыссыз 
дыбыстың өзгеруіне қарай әр түрлі сөздер туып тұр. Бұл 
дыбыстың сөз құраушы элементі екенін дәлелдейді. Ал сөз болса 
ойды жарыққа шығаратын, басқа біреуге жеткізетін құрал болып 
саналады. Тіл дыбыстарының мәні бірнеше дыбыстың тіркесіп 
барып белгілі бір заттың, нәрсенің құбылыстың, ұғымның, 
қимылдың атауын білдіріп, лексикалық мағыналы сөз құрап 
тұратындығынан көрінеді. Тілдегі буындар дыбыстарға, яғни 
фонемаларға бөлінеді. Фонема қай тілде болмасын, сөздер мен 
морфемаларды ажырату үшін жұмсалады. Сөйтіп, фонема 
сөздерді, тілдегі ұғымдарды мағына жағынан бір-бірінен 
ажыратуда негізгі қызмет атқарады.
Дыбыс пен әріп – екеуі екі түрлі ұғымды білдіретін сөздер. 


14
Ауызекі сөйлеу тілінде дыбыстау мүшелері арқылы айтылып, 
есту мүшелері арқылы сезілетін физикалық құбылысты тілде 


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   85




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
Сабақ жоспары
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
білім беретін
оқыту мақсаттары
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
рсетілетін қызмет
бекіту туралы
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
арналған жиынтық
болып табылады
қызмет стандарты
жалпы білім
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
арналған әдістемелік
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсанға
білім берудің
Әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді
республикасының білім
туралы жалпы
атындағы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Жұмыс бағдарламасы
пайда болуы
қазақ тілінде