Пәні бойынша оқУ-Әдістемелік кешен


Себеп бағыныңқылы сабақтас сөйлем



Pdf көрінісі
бет41/85
Дата14.09.2022
өлшемі1.42 Mb.
#290262
1   ...   37   38   39   40   41   42   43   44   ...   85
Байланысты:
Қазақ тілі силлабус
D4CECCD1-5F91-40D7-803E-928A5AE125CC, Орыс тілі жауаптары рубежка, Информ. письмо Шоқан оқулары - 26 (1), Ағылшын тілін мезгілі, Документ (1), Астана, Документ (2), 1606415888, Қандай қиын бауыр басу, Кожамберды Меруерт, Dream Vacation, Дильназ КА 111 менеджмент, Бекман Назерке ФИИ-204, 18.01.22, Химия-9 кл
Себеп бағыныңқылы сабақтас сөйлем. Бағыныңқы 
компоненті 
басыңқы 
компоненттегі 
іс-әрекеттің 
болу-
болмауының себебін білдіріп, басыңқы компоненті сол себептен 
туған нәтижені, салдарды білдіретін сабақтас құрмалас сөйлем 
себеп бағыныңқылы, сабақтас деп аталады. Себеп бағыныңқылы 
сабақтас 
сөйлемнің 
бағыныңқы 
компоненті 
басыңқы 
компонентпен мынадай тәсілдер арқылы байланысады.
1. Бағыныңқы компонент -дықтан, -діктен қосымшалы өткен 
шақтық есімшеге аяқталады. 2. Бағыныңқы компонент соң 
шылаулы өткен шақтық есімшеге аяқталады. 3. Бағыныңқы 
компонент -ып, -iп, -п, -а, -е, -й жұрнақты көсемше етістіктерге 
аяқталады.
Мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем. 
Сабақтастың бұл түріне бағыныңқы компоненті басыңқы 
компоненттегі іс-әрекеттің мезгілін білдіретін құрмалас 
сөйлемдер жатқызылған. жасалу тәсілдерітөмендегілер: Жатыс 
жалғаулы есімшеден болады. Өткен шақтық есімшеге -ша, -ше 
жұрнағы қосылу арқылы жасалады. Атау тұлғалы есімшеге 
сайын, соң, кезде, күнде, уақытта, мезгілде, сәтте, күні, жылы 
дегендер тәріздес сөздердің көмекші болып айтылуы арқылы 


61
жасалады. Барыс жалғаулы есімшеге шейін, дейін шылаулары 
тіркесіп айтылу арқылы жасалады. Шығыс жалғаулы есімшеге 
кейін, соң, бері шылаулары тіркесіп айтылу арқылы жасалады. 
Шартты рай формалы етістіктен болады. Көсемше етістіктен 
болады. -ысы, -ісі қосымшалы етістіктің көмектес жалғаулы 
түрінен болады. 
Қимыл-сын бағыныңқылы сабақтас сөйлем. Қимыл-сын 
бағыныңқылы сабақтастың компоненттері де бірі екіншісіне 
бағыныңқы, тәуелді болып, соңғысы алдыңғысын жетектеп, 
меңгеріп тұрады. Қимыл сын бағыныңқылы сабақтас сөйлемнің 
бағыныңқы компоненті өз басыңқысымен көсемше формалы 
етістіктен болған баяндауыш арқылы құрмаласады. Қимыл сын 
бағыныңқылы сабақтас сөйлемнің бағыныңқы жай сөйлемі 
басыңқы жай сөйлемдегі іс-әрекеттің, қимыл-қозғалыстың калай 
болғандығын білдіреді. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   37   38   39   40   41   42   43   44   ...   85




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
бағдарламасына сәйкес
тоқсан бойынша
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
оқыту мақсаттары
білім беретін
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
бекіту туралы
рсетілетін қызмет
Қазақстан тарихы
мерзімді жоспар
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
болып табылады
арналған жиынтық
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
қызмет стандарты
оқыту әдістемесі
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
бағалаудың тапсырмалары
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсанға
білім берудің
тақырыптық жоспар
Әдістемелік кешені
Қысқа мерзімді
туралы жалпы
республикасының білім
атындағы жалпы
Жұмыс бағдарламасы
Қазақстанның қазіргі
пайда болуы
қазақ тілінде