Пәні бойынша оқУ-Әдістемелік кешен



Pdf көрінісі
бет17/85
Дата14.09.2022
өлшемі1.42 Mb.
#290262
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   85
Байланысты:
Қазақ тілі силлабус
D4CECCD1-5F91-40D7-803E-928A5AE125CC, Орыс тілі жауаптары рубежка, Информ. письмо Шоқан оқулары - 26 (1), Ағылшын тілін мезгілі, Документ (1), Астана, Документ (2), 1606415888, Қандай қиын бауыр басу, Кожамберды Меруерт, Dream Vacation, Дильназ КА 111 менеджмент, Бекман Назерке ФИИ-204, 18.01.22, Химия-9 кл
Түбір морфема сөздің лексикалық мағынасының негізі
ұйтқысы, әрі қарай бөлшектеуге келмейтін негізгі морфема 
болып табылады. Қосымша морфемалар түбірге қосылып, оған 
үстеме лексикалық-грамматикалық мағына жүктегені болмаса, 
жеке-дара қолданылмайды, себебі -оның дербес мағынасы жоқ.


29
Тілімізде қолданылып жүрген қосымша морфемалар түбір 
морфемаларға жалғанып түрлі қызметтер атқарып жүр. Осы 
қосымша морфемалардың сөз құрамында атқарып жүрген әр 
алуан қызметтеріне орай бір тобын жұрнақтар, екінші тобын 
жалғаулар деп атайды. 
Жалаң сөздерге түбір немесе қосымшалы түбір жатады. Тіл 
білімінде түбір турасында мына секілді терминдер қолданылады: 
түбір, негізгі түбір, түбірлес сөздер, туынды түбір, өлі түбір 
(көнерген негіз), тірі түбір және көнеленген түбір. Әрине, мұның 
бәрі жалаң сөзді формаға жатады. Бұлардың бір-бірімен мына 
секілді айырмашылықтары болады.
Негізгі әдебиет:1. [1.7: 1], 2. [1.7: 17], 3. [1.7: 15], 4. [1.7: 18] 
Қосымша әдебиет: 1. [1.7: 1], 2. [1.7: 16] 
 
№ 8 дәріс тақырыбы: Грамматика, оның нысаны. 
Грамматикалық 
ұғымдар. 
Грамматикалық 
форма 
және 
грамматикалық категория туралы ұғым.
Қазақ тіл білімі грамматикасы екі саладан тұрады: 
морфология және синтаксис. 
Морфология сөз және оның түрлі формаларын зерттегенде
күнделікті қатынаста қолданылып жүрген сөздердің сөйлем 
құрамындағы 
бір-бірімен 
байланысу 
заңдылықтарын, 
лексикалық 
беретін 
табиғи 
мағыналарына 
байланысты, 
қызметтеріне орай топтастырып, олардың жалпы ортақ 
грамматикалық мағынасын анықтайды.
Морфология өзіне зерттеу обьекті етіп сөздің нақты 
формаларын алады. Форма деп отырғанымыз сөздің құрамдық 
бөліктері: негізгі, туынды түбірлері, біріккен, қысқарған, 
қосарланған т.б. түрлері, әр алуан қосымшалардың табиғатын 
анықтайды. Сонда формаға сөз, сөзден сөз тудыру, сөзбен сөзді 
байланыстыру тәсілдері, сонымен қатар грамматикалық мағына 
арқылы сөзге қосымша реңк үстейтін тәсілдер де жатады.
Грамматикалық ұғымдарға грамматикалық мағына, форма, 
категория жатады. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   85




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
бағдарламасына сәйкес
тоқсан бойынша
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
оқыту мақсаттары
білім беретін
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
бекіту туралы
рсетілетін қызмет
Қазақстан тарихы
мерзімді жоспар
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
болып табылады
арналған жиынтық
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
қызмет стандарты
оқыту әдістемесі
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
бағалаудың тапсырмалары
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсанға
білім берудің
тақырыптық жоспар
Әдістемелік кешені
Қысқа мерзімді
туралы жалпы
республикасының білім
атындағы жалпы
Жұмыс бағдарламасы
Қазақстанның қазіргі
пайда болуы
қазақ тілінде