Оқу әдістемелік кешені 13 мамыр 2016 года №292 жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру мемлекеттік білім беру стандарты және типтік оқу жоспары негізінде профессор Е. С

Loading...


бет23/36
Дата04.05.2021
өлшемі0.6 Mb.
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   36
Дәріс №8

Тақырып: Туннельдік эффект

Қысқаша мазмұны. Холдың классикалық және кванттық эффектері. Джозефсон эффекті. Кванттық туннелдік эффекті.

Туннелді эффект, туннелдеу— микробөлшектің потенциал барьерін (бөгеу, тосқауыл) жеңіп өтуі, егер оның толық энергиясы (туннелдеуде ол өзгермейді) барьердің биіктігінен кіші болса. Бұл құбылыспен кванттық механиканы оқығанда танысады, себебі ол Гейзенбергтің анықталмағандық принципімен байланысты: микробөлшектің дәл өлшемі (размері) жоқ, басқаша айтқанда, белгілі шекарасы жоқ. Мысалы, атомның размері электронды бұлттың өлшемі бойынша анықталады, оның дәл анықталған шені жоқ, біз айта алмаймыз, электрондардың барлығы бұлттың ішінде жүр, ал сыртында олар жоқ деп. Алайда ядроның қасында өте кішкентай аймақта элетрондарды табуға болады, ал ядродан қашықтаған сайын бұл ықтималдық тез төмендейді, бірақ электрон өздігінен атомнан кете алмайды. Бірақ, егер атомды Е электр өрісіне орналастырсақ, онда электрон атомнан кетуі мүмкін. Сондықтан, егер электрон ядродан х0≈ V/eE үлкен қашықта бола қалса, оған атомнан энергетикалық қол үзуі тиімді, сонда потенциал барьерінен электрон өтеді (асып түседі), демек потенциал барьері арқылы электронның туннелдеуі, яғни туннелді эффект байқалады. 1986 ж сканерлік туннельді микроскоп жасағаны үшін Г.Бинниг (Германия) және Г.Рорер (Швейцария) Нобель сыйлығының лауреаты аталды.

Джозефсон эффекті — екі асқынөткізгіштердің арасындағы изоляцияланған немесе асқынөткізгіш емес жұқа қабаттан асқынөткізгіш токтың жүруі.

Кванттық Холл эффекті — макроскоптық эффект, ρ Холл кедергісінің квантталуы және ρхх меншікті кедергінің жойылуы немесе күшті магнит өрісінде және төменгі температурада екіөлшемді электрон газының өткізгіштігінің байқалуы. Бұл эффекті Клаус фон Клитцинг (Г. Дордой және М. Пеппермен ) 1980 ж. ашқан, 1985 ж. Нобель сыйлығын осы зерттеулер үшін алған.


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   19   20   21   22   23   24   25   26   ...   36
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
ғылым министрлігі
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
тоқсан бойынша
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
туралы хабарландыру
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
арналған жиынтық
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
бағалаудың тапсырмалары
Қазақстан республикасының
республикасы білім
білім беретін
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
әкімінің аппараты
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
Қазақ әдебиеті
мерзімді жоспар
Мектепке дейінгі
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
әдістемелік кешені
оқыту әдістемесі
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
пәнінен тоқсан
мамандығы бойынша
болып табылады

Loading...