Останай академиясы


Суицидалдық актілерінің типологиясы



бет13/123
Дата11.04.2022
өлшемі251.97 Kb.
#219895
түріҚұрамы
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   123
Байланысты:
2
1.2. Суицидалдық актілерінің типологиясы
Бірінші типологиясы мақсат санатында негізделеді және сырттай ұқсас өзін-өзі зақым келтіру суицидалдық мінез-құлқын шектеуге және көрініс-бопсалықтан шын суицидтерді ыңғайластыруға мүмкіндік береді.

Шынымен өзін-өзі өлтіру, қастандық пен үрдістер мақсаты өзіңді өмірден айыруы болып табылады. Соңғы нәтижесі ретінде ажал болжамдалады, бірақ мүдделі болған ажалдың дәрежесі түрліше болғандықтан, ол суицидалдық үрдістердің жүзеге асыру жағдайлары мен тәсілдеріне әсер береді.

Көрініс-бопсалықтан шын суицидтік мінез-құлықтың мақсаты өзін өлтіру емес, осы ниеттің көрінісі болып табылады. Бірақ ақиқат жағдайларды дұрыс бағаламау себебіне орай, осындай көрініс аяқталған суицидпен бітеді.

Суицидалдық мінез-құлыққа қарағанда, өзіне зақым келтіруі ажал туралы білуімен мүлде байланысты емес. Оның мақсаты осы немесе басқа мүшеге зиян келтірумен шектеледі. Жалпы айтқанда, басқа мақсаттарымен бағытталған, өмірге қауіп-қатер туғызатын әрекеттерді қолайсыз жағдайларға апаруға болады.

Мақсатқа қарай ұқсас операциялар әртүрлі белгіленеді. Мысалы, білек жақтағы ұстарамен кесілуі келесіге жатады:


  • шын суицидалдық әрекеттеріне (егерде қан кетуден ажал болу мақсаты болған кезде);

  • қыр көрсету-бопсалық қастандықтарға (айналадағыларға өлуге ниетін көрсету мақсаты, бірақ өлімге жетпеуі);

  • өз-өзіне зақым келтіруге (егерде мақсаты физикалық ауруды сезіну ықыласымен шектелсе, осындай жағдай психопатикалық тұлғаларда аффективтік күйде болған кезде);

  • қолайсыз жағдайларға (егерде, мысалы, сандырақ ойлар бойынша өз-өзін кесуі «қаннан жын-шайтандарды шығару» мақсатымен істелінсе).

Екінші типология, әрекет мақсаты - суицид – және әрекеттің ынтасының бір-бірімен сәйкес келмейтін қатынасы болып жекелік мағына санатында негізделген.

Суицидалдық мінез-құлықтың тұлғалық мағынасының бір мағыналылық еместігі анық және жалпы алғанда келесі түрлерімен көрсетіледі:



  • наразылық, кек;

  • шақырылу;

  • құтылуы (жазадан, азап көруден);

  • бас тарту.

«Наразылық» - объективтік буыны субъектімен қатынасы бойынша қастықпен немесе жауығушылықпен қарайды, ал суицидтің мәні объективтік буынға теріс әрекетінде болып, жанжал жағдайда туындайды.

«Кек» - наразылықтың нақты түрі, дұшпандықтың қоғамға нақты зиян келтіруі. Осы мінез-құлқының түрі жоғары өзін-өзі бағалауы және өзінің құңдылығын білуін, тұлғаның белсенді және жауығушылықтық позициясын білдіреді.

«Шақырылу» - осы суицидалдық түрінің мәні жағдайды өзгерту мақсатында сырттан көмегінің белсенділігін оятуда турады. Осы жағдайда тұлғаның позициясы белсенді емес.

«Құтылуы» (жазадан, азап көруден) - осындай суицид түрінде жоғары өзін-өзі бағалаудың қарсы тұратын жанжалдың мәні жекелік немесе биологиялық тіршілік етуге қауiп-қатерде тұрады. Суицид мағынасы өзін-өзі жою жолымен шыдауға болмайтын қауіп-қатерден қашуда болып табылады.



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   123




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
сәйкес оқыту
Қазақстан республикасы
оқыту мақсаттары
білім беретін
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
республикасы білім
жиынтық бағалаудың
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
Қазақстан тарихы
мерзімді жоспар
қызмет стандарты
арналған жиынтық
болып табылады
арналған әдістемелік
бағалаудың тапсырмалары
жалпы білім
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
оқыту әдістемесі
пәнінен тоқсанға
нтізбелік тақырыптық
Әдістемелік кешені
Инклюзивті білім
республикасының білім
туралы жалпы
білім берудің
Қазақстанның қазіргі
туралы хабарландыру
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
пайда болуы