Орташа шамалар және өзгерменің көрсеткіштері Орындаған: Сүндетбай Ырысты

Loading...


Дата05.04.2020
өлшемі1.79 Mb.

Орташа шамалар және өзгерменің көрсеткіштері

Орындаған: Сүндетбай Ырысты

Тексерген: Оспанбек Толқын

Жоспар:

  • Статистикалық орташа шамалар ұғымы
  • Дәрежелік орташалар

Статистикалық орташа шамалар ұғымы

  • Орташа шама деп біртектес жиынтықты бір вариациялық белгі бойынша сипаттап көрсететін қорытынды көрсеткішті айтады.
  • мысалы, жеке саладағы белгілі бір мамандықтың қызметкерлерінің типтік еңбекақысы жөнінде, республикадағы қазақ жасөспірімдерінің бойларының типтік ұзындығы жөніндегі мәліметтерді айтуға болады.

Статистикалық орташа шамалар ұғымы

  • Орташа шама біртектес жиынтық үшін есептеледі. Егер жиынтық әртекті болса, ол жиынтықты ең алдымен бірнеше біртекті топтарға бөледі. Содан кейін әр топтың орташасын есептейді.
  • Орташа шаманың қолданылуы құбылыстардың әлеуметтік экономикалық мағыналарына байланысты болады.

Орташа шамалар және өзгерменің көрсеткіштері

  • Орташа шамалар дәрежелік (арифметикалық, квадраттық) және құрылымдық (мода, медиана) орташаларға бөлінеді.

Дәрежелік орташалар

  • Статистикада арифметикалық орташа шама жиі қолданылады. Арифметикалық орташа шама деп – есептеу кезінде жиынтықтағы вариациялық белгілердің жалпы мөлшерін өзгертпей сақтайтын белгінің орташа мәнін айтады.
  • Арифметикалық орташаның екі түрі болады: жай және салмақталған.

Орташа шамалар және өзгерменің көрсеткіштері

Арифметикалық орташа шама мынадай формуламен есептеледі:

Х = ,

Мысалы,кәсіпорынның бір бөлімшесінде жұмыс істейтін жұмысшылардың еңбек стажы келесі кестегідей:

  •  

Жұмысшылардың еңбек өтілі


Жұмысшылардың нөмірі

1

2

3

4

5

6

7

Еңбек өтілі

9

7

3

5

8

4

6

Орташа шамалар және өзгерменің көрсеткіштері

  • Арифметикалық орташа шама интервалдары бірдей таратпалы қатардың орташа шамасын ықшамдалған тәсілмен есептеуге болады.
  • Бұл тәсілді моменттер тәсілі деп ататйды.
  • Моменттер тәсілі бойынша орташа шама мына формуламен есептеледі: х =m 1 * d +A
  • m-бірінші дәрежелі момент
  • d- интервал ұзындығы
  • A- тұрақты шама (тұрақты шаманың мәні ең үлкен жиілікке сәйкес келеді және қатардың ортасында орналасқан вариантқа тең).

Орташа шамалар және өзгерменің көрсеткіштері

  • Бірінші дәрежелі момент мына формула бойынша есептеледі:
  • m1 =
  •  

Орташа шамалар және өзгерменің көрсеткіштері

  • Құрылымдық орташа шамалар жиынтықтың құрылымын сипаттайды. Олардың қатарына мода (Мо) мен медиана (Ме) жатады.
  • Жиынтықтағы ең жиі кездесетін белгінің мәні мода деп аталады. Таратпалы дискретті қатарда ең үлкен жиілікке сәйкес келетін вариант мода болады.

Орташа шамалар және өзгерменің көрсеткіштері

  • Мысалы топтағы 10 студенттің жасы туралы мәлімет берілген:
  • Топтағы студенттердің жасы

Жасы, жыл

19

20

21

22

23

24

барлығы

Студенттер саны

2

1

3

1

2

1

10

Орташа шамалар және өзгерменің көрсеткіштері

  • Статистикада реттелген таратпалы қатардың санын теңдей екі бөлікке бөлетін белгінің мәні медиана деп аталады.
  • Дискретті таратпалы қатарда медиана мынадай рет бойынша есептеледі:
  • Өсу ретімен орналасқан тақ статистикалық таратпалы қатарлар берілсе, онда медиана қатардың ортасында жатқан екі белгінің мәніне тең болады. Мысалы, бір топта оқитын 5 студенттің жастары келесідей: 17,18,19,20,21.

Назарларыңызға рахмет!



Достарыңызбен бөлісу:
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
жалпы конкурс
Барлы конкурс
білім беретін
республикасы білім
ызмет регламенті
бойынша жиынты
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
Республикасы кіметіні
идаларын бекіту
облысы кімдігіні
мемлекеттік ызмет
рсетілетін ызметтер
стандарттарын бекіту
Конкурс ткізу
мемлекеттік мекемесі
дебиеті маманды
Мектепке дейінгі
дістемелік сыныстар
дістемелік материалдар
ауданы кіміні
конкурс туралы
жалпы білім
рметті студент
облысы бойынша
білім беруді
мектепке дейінгі
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
Конкурс жариялайды
дарламасыны титулды
дістемелік кешен
ызметтер стандарттарын
мелетке толма
разрядты спортшы
аласы кіміні
директоры бдиев

Loading...