Он тоғызыншы қарасөзіндегі


Мағжан Жұмабаевтың “Қойлыбайдың қобызы” дастанындағы бәйгеге қобыз қосу көрінінсін баяндап жазыңыз



бет27/49
Дата11.04.2022
өлшемі95.37 Kb.
#220011
1   ...   23   24   25   26   27   28   29   30   ...   49
Байланысты:
ЭССЕЛЕР ретімен
Педагогический опыт-1, жаңа эссе тақ
26. Мағжан Жұмабаевтың “Қойлыбайдың қобызы” дастанындағы бәйгеге қобыз қосу көрінінсін баяндап жазыңыз.

Сөздің басын “Қойлыбайдың қобызы” дастанымен емес Мағжан Жұмабаевтың шығармашылығындағы бұл дастанның алатын орны жайлы бастауды жөн көрдім. Жалпы, Мағжан Жұмабаев “Қойлыбайдың қобызы” поэмасында ішкі мазмұн тұрғысынан келгенде, бұл шығарманың халықтың аңыз, тарихи дерек, үлкен көркемдік идея тұрғысынан қайта құрып, ежелгі әңгіме, миф сарындарын өзгеше құбылтып, жаңа сипаттағы эстетикалық игіліктерді жасады. Ең бастысы, ақын ықшамдық, сұлулық, философиялық талаптарды, бейнелілік, суреттілік шарттарын бірінші қатарға шығарады. Бұл аталмыш поэмада фантастикалық күйлер, бәйгеге қобыз қосу көрінісі ғажап шебер бейнеленген.

Бұл дастан арқылы бәйгеге қобыз қосу көрінісінің аса маңызды екенін аңғаруға болады. Халықтың аса қызығушылық танытып, бұл бәйгеге халықтың үш жүздей ат қосуы жәй бір дүние емес секілді. Сонымен қатар, бұл бәйгеге бақсының қобыз қосуын Барақ ханның өзі де құптаған. Менің ойымша, бақсының күмбірлеткен күйлерінің маңыздылығы яғни бақсынының халыққа танымал болуына жын-перілердің септігі тигені анық. Сондықтан оның сарыны сар даланы күңірентті. Дастан мәтініне үңілетін болсам, жындардың арсында ең сенімдісі Қақаман пері болған секілді. Дастанды Мағжан Жұмабаев шебер суреттеген. Бұл өлең тарихпен ұштасып, бүгінмен қоштасып тұрғанын байқауға болады. Бүгінмен қоштасып деген себебім қазірде бұндай салттар жоқтың қасы. Сонымен қатар, Мағжан бағындырған тұғырдың бірі - пейзаж лирикасы болса, бұл дастанда бұл жанр түрі көптеп кездеседі.

Көздері қып-қызыл боп қанға толып,

Сарыны сар даланы күңірентті.

Бір мезгіл екпіндестіп, долдандырып,

Бір мезгіл жыны буып күбірлетті.

Қалың құмды қап-қара бұлтқа қосып,

Қызыл жел құыйндатып дүбірлетті,-

Деген сөздерінен кейін Мағжанның табиғат көріністерін бейнелеуде әлем поэзиясындағы классикалық тәжірибиелерге ден қоя отырып, жаңа көркемдік игіліктер жасады деп ойлаймын.

Тоқсан ауыз сөздің толықтай түйінін бір ауыз сөзбен пысықтай келе, бәйгеге қобыз қосқан көріністі бейнелейтін “Қойлыбайдың қобызы” дастанын шығару арқылы Мағжан қазақ лирикасында үлкен көркемдік жаңалық ашып, соны әлемдік арналарға негіздеп, әсіресе Еуропа, орыс әдебиетіндегі ізденістерді, бағыттарды ұлттық топыраққа батыл да еркін ендірген. Мағжан эпикалық жанрда поэманың ықшам формаларын қалыптастырды. Бұл қазақ әдебиетіндегі жаңалық боп сақталып есте мәңгілік қала бермек.



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   23   24   25   26   27   28   29   30   ...   49




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
Сабақ жоспары
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
Қазақстан республикасы
рсетілетін қызмет
арналған тапсырмалар
сәйкес оқыту
Жалпы ережелер
білім беретін
бағалау тапсырмалары
бекіту туралы
республикасы білім
оқыту мақсаттары
жиынтық бағалаудың
қызмет стандарты
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
арналған жиынтық
болып табылады
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
жалпы білім
Әдістемелік кешені
нтізбелік тақырыптық
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Мектепке дейінгі
Зертханалық жұмыс
республикасының білім
оқыту әдістемесі
Инклюзивті білім
туралы хабарландыру
білім берудің
Жұмыс бағдарламасы
туралы жалпы
қазақ тілінде
Қысқа мерзімді
тақырыптық жоспар
пайда болуы
пәнінен тоқсан