Омарбек Шыңғысхан втипо 20-11 Бір өлшемді массивтер

Loading...


Дата28.02.2021
өлшемі22.84 Kb.



Омарбек Шыңғысхан ВТиПО 20-11

Программада массивтерді сипаттаудың немесе хабарлаудың екі түрлі жолы бар. Біріншісі, массивтерді программаның типтер бөлімінде күрделі тип ретінде сипаттауға болады. Бұл бір өлшемді массивтер үшін төмендегідей түрде жазылады:

type массивтің аты = array [индекс диапазоны] of мәліметтіңтипі; мұндағы, массивтің аты – дұрыс идентификатор, array, of – қызметші сөздер, индекс диапазоны, бұл екі нүктемен ажыратылған индекстік типтер. Индекстік типтер ретінде longint типінен басқа кез–келген реттелген типтерді алуға болады. Мысалы, n символдан тұратын mas массиві программаның типтер бөлімінде,

type

mas= array[1..n] of char;



түрінде хабарланады.

Сондай–ақ массив элементтерінің типі басқа бір массивке тәуелді болуы мүмкін, мұндай жағдайда of қызметші сөзінен кейін сол массив көрсетіледі.

type

mas= array[0..5] of array[-1..2] of byte;



Массивтерді сипаттау, типтер бөлімінде жүргізілген жағдайда, әрі қарай массив элементтерімен жұмыс істеу үшін оларды, яғни мәндері массив элементтері болатын айнымалыларды программаның var бөлімінде сипаттап кету керек, айталық с1 және с2 айнымалылары жоғарыда келтірілген m массивімен жұмсы істеу үшін қажет болатын болса, онда оларды программада төмендегідей сипаттайды:

type


mas= array[1..n] of char;

var


с1, с2: mas;

Программадағы массивтерді хабарлаудың екінші бір жолы – массивтер тікелей var айнымалыларды сипаттау бөлімінде бірден көрсету болып табылады, мұндай жағдайда жоғарыдағы программа фрагментін,

var

mas= array[1..n] of char;



түрінде қысқаша жазуға болады. Массивтердің сипаттаудың осы екінші жолы практикада көбірек қолданылады. Жоғарыда айтылған массивті сипаттау бөліміне бір мысал келтірейік:

Сиволдарының саны n(15<=n<= 100) сөз тіркесі берілген. Сол сөз тіркесін енгізуді аяқтау Enter-ді басу арқылы жүзеге асырылады. Енгізілген сөздегі символдар санын және 7-символдан бастап 15-символға дейін «+» белгісі қанша рет кездесетінін анықтау керек.

Program Simboldar1;

Const Plus=’+’;

K1=7;

K2=15;


Var SIM:array [1..100] of char;

i,k:integer;

Begin

Writeln (‘Сөз тіркесінің символдарын енгізіңдер:’);



i:=0;

Readln;


While not EOLN DO

Begin


i:=i+1;

read(SIM[i]);

End;

Writeln;


Writeln (‘Тіркестегі символдар саны =’,i);

k:=0;


For i:=k1 to k2 do

If sim[i]=plus then k:=k+1;

Writeln (‘7-15 символдар арасындағы + таңбалр саны =’,k);

End.


Массивтің элементтері индекстері арқылы көрсетіледі және оларға мәнді беру үшін меншіктеу операторы қолданылады. Айталық mas[5] – m массивінің 5–ші реттік нөмірлі элементі дегенді білдірсе, mas[5]:=’b’ – m массивінің 5–ші элементінің мәні b–ға тең екенін көрсетеді, ал mas[i] – m массивінің i –ші элементі дегенді білдіреді.

Массивтерді немесе олардың элементтерін енгізу үшін цикл операторлары қолданылады және мұнда for…do операторын қолану ыңғайлы болып табылады. Мысалы, жоғарыда келтірілген mas массивін (бір өлшемді массив) енгізудің қарапайым жолы мына түрде болуы мүмкін:

for i:=1 to n do

real (mas [i]);

Бұл программа фрагменті орындалғанда массивінің элементтері ретінде енгізілетін n символ, аралығына бос орын қою арқылы жол бойына енгізіледі. Егер қолданушы қай элементі енгізіп отырғанын алдын–ала біліп отырғысы келсе, онда жоғарыдағы программа фрагментін жалпы түрде,

for i:=1 to n do

begin

writeln(‘mas[‘,i,’]=’);



real (mas [i]);

end;


жазуына болады.

Бір өлшемді массивті баспаға шығаратын программа фрагменттері:

for i:=1 to n do

writeln(mas[i]: 5);

Мұнда массив элементтері экранға жол бойынша шығады, ал

for i:=1 to n do

writeln(‘mas[‘,i,’]=’, mas[i]);

бұл жағдайда массив элементтері экранға баған түрінде және реттік номерлері көрсетіліп mas [1]=..., mas [2]=..., mas [n]=.... түрінде шығарылады.

Массивтің кез–келген элементтерімен жұмыс істегенде программалау барысында олардың индексінің мәні типтер немесе айнымалылар бөлімінде сипатталған шектеуден аспауы тиіс. Егер массив индексінің мәні сипатталған шектеуден асып кетсе, онда статистикалық қате тіркеліп, экранда «Index type is not compatible with declaration» деген сөз тіркестері шығарылады.

Массивтер қолданылатын программада «{R+}» директивасын жазу арқылы массивтің шектеулерін тексеруге болады. Егер программада {R+} директивасы беріліп, массив индексі шектеуден асып кетсе, онда экранға «Range check error» сөз тіркесі шығарылады.

Массивтің кез–келген элементіне нәтиже беру үшін, меншіктеу операторы қолданылады:

Массив атауы [индекс]:= нәтиже

Мысалы:

а) А массивінің бірінші элементіне 12 санын меншіктеу үшін: A[1]:=12;

ә) А массивінің бесінші элементіне 405 санын меншіктеу үшін: A[5]:=405;

б) А массивінің екінші элемент нәтижесін экранға шығару үшін: writeln (A[2]); (экранға 11 шығады),

в) А массивінің бірінші элемент нәтижесі пернелер тақтасы көмегімен енгізу үшін: readln (А[1]);

г) А массивінің бірінші және үшінші элементтерінің қосындысын Sum айнымалысына меншіктеу үшін: Sum:= А[1]+ А[3]; (нәтижесіне Sum айнымалысына 17 саны меншіктеледі).








Достарыңызбен бөлісу:
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
рсетілетін қызмет
Сабақ тақырыбы
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
туралы хабарландыру
тоқсан бойынша
Сабақ жоспары
бағалауға арналған
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
тоқсанға арналған
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
арналған жиынтық
туралы анықтама
Қазақстан республикасының
білім беретін
республикасы білім
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
жиынтық бағалауға
бағалау тапсырмалары
арналған әдістемелік
Қазақстан тарихы
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
арналған тапсырмалар
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
әдістемелік кешені
Мектепке дейінгі
ортақ біліктілік
Қазақстан облысы
қызмет регламенті
ткізу туралы
конкурс қатысушыларына
біліктілік талаптар
мамандығы бойынша

Loading...