Оғыз мемлекеті ІХ аяғы- ХІ басы. •Оғыз мемлекетінің құрылуы, жер аумағы



Дата22.11.2022
өлшемі17.7 Kb.
#361162
түріҚұрамы
Байланысты:
оғыздар


ОҒЫЗ МЕМЛЕКЕТІ
ІХ аяғы- ХІ басы.
Оғыз мемлекетінің құрылуы, жер аумағы.
1.ҮІІ ғасырда Түрік қағанатының құрамында болған оғыз тайпаларының мекендеген өңірі: ____________
* М.Қашқаридің сөздігінде оғыздар __________________________
2. ҮІІІ ғасырдың ортасында оғыздарды Жетісудан Сыр бойына ығыстырған: _________
* Оғыздар Сырдария аймағында жергілікті кангар- печенегтердің қарсылығына тап болды.
3.Оғыздармен болған ұзақ жылдарға созылған күрес нәтижесінде жеңіліп, батысқа қарай жылжуға мәжбүр болған: ____________
* ІХ ғасырдың басында оғыздар қимақтармен бірлесіп кангар- печенегтерді талқандап, Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал маңын жаулап алды.
4.Сырдарияның орта және төменгі ағысында Оғыз мемлекеті құрылды: ____________
* Оғыз мемлекеті жайлы алғшқы дерек Әл- Якубидің (ІХғ.) жазбасында берілген.
5. Оғыз мемлекетінің орталығы: __________* Батыста хазарияға дейінгі жерді, Каспий маңын , орталық, оңтүстік шығыс Қарақұм және Қызылқұм аймағын алып жатқан: ____________ (*Оғыз даласы, содан кейін Дешті Қыпшақ)
Оғыздардың тайпалық құрамы.
*Оғыздардың құрамына кангар- печенегтердің біразы, Сырдария аңғарынан, Арал маңының және Каспий бойының далалық тайпалары- тілі жағынан _________бастаған, арғы тегі үнді- еуропалықтар финн- угорлар кірді.
6. Қытай дерекетері бойынша оғыздардың құрамына кірген тайпалар: ___________(кайлар- ең беделдісі)
7. М.Қашқаридің мәліметі бойынша оғыздардағы тайпалар саны: ____
* Әл –Марвази оғыздардың 12 тайпасы жөнінде жазады. (12 тайпаға түскен кезі- ол тайпалардың бір- біріне қосылып, халықтық дәржеге көтеріле бастаған кезі.)
* Оғыздарда «бой», «оба», «көк» деген тайпалық және рулық бөлімшелері болған. Бұған қоса оғыздар ұрықтар мен аймақтарға бөлінген. _____ атауымен рулық атақты тұқымдар, әулеттер аталған.
*Оғыз сөзінің мағынасы: 1- _____, 2) __________3) ____
Қоғамдық құрылысы
8. Оғыз мемлекетінің қоғамдық құрылысы: ____________
9.Оғыз мемлекетінің жоғарғы билеушісі: _________
* жоғарғы билік мұрагерлік арқылы қалып отырды.
10. Оғыз мемлекетіндегі тақ мұрагері: __________
11.Жабғұдың «инал» атты мұрагерлерін тәрбиелеуші: __________
12. Жабғудың маңындағы өмірде маңызды рөл атқарған, жабғу әйелдерінің атағы: ______
15. Оғыздарда халық жиналысы шақырылды: __________
16. Оғыздарда күл- еркін тарапынан шақырылған шонжарлар кеңесі: _________
17. «Оғызнама» дастаны бойынша оғыз дәулетінің біртіндеп дамуына байланысты , ел басқарудың ең жоғарғы орны болған: ________________
* Ұлы құрылтайда жабғу өз ұлдарын боз оқ (бұзұқтар) оң жағына, ақсүйектерді үш оқ (ұшұқтар) деп сол жағына отырғызған. Жабғу сайлағанда боз оқтардың артықшылығы болған.
18. «Оғызнама» дерегі бойынша оғыз мемлекетіндегі аймақтар саны: ___
кеңесшілері: ___________
13. Оғыз қоғамында маңызды рөл атқарған , әскербасының лауазымы: _______
Саяси жағдайы
19. ІХ ғасырдың аяғында оғыздар қарлұқ, қимақ тайпаларымен бірлесе отырып өздеріне бағындырды: __________
20. Печенегтердің оғыздардан ойсырай жеңілгендерін баяндайтын шығарма: __________
21.Оғыздардың Қара теңіз, Дон өзенінің бойындағы жайылымды жаулап алуларына бөгет болған мемлекет: _________
22. 965 жылы оғыздар хазарларға қарсы әскери одақ құрды: ______________________
23. Оғыздар Киев кнәзі Владимирмен одақтасып, бұлғарларға жорық жасады: _____.
24. Орыс жылнамаларындағы оғыздардың атауы: ______
25. Х ғасырдың аяғы мен ХІ ғасырдың басында Әли ханның кезінде мемлекет жағадайының күрт нашарлауының және халық көтерілістерінің жиілеуінің басты себебі: _______________________
26. Оғыз мемлекетіндегі саяси тұрақсыздықты пайдаланып, Жент қаласын басып алған: __________
27. Оғыз мемлекетінің күшеюіне үлес қосқан билеуші: ______________
28. Оғыздардың соңғы жабғуы Шахмәлік Хорезмді жаулап алды: _________
* Алайда 1043 жылы ол көтеріліске шыққан салжұқтардың қолынан қаза тапты.
29. ХІ ғасырда оғыздарды Сырдария, Арал маңынан біржола ығыстырған: _________
30. Оғыз мемлекеті біржола құлады:________
*Оғыздардың көршілігі қыпшақтардың қысымымен ________________________________ көшіп кетті
Шаруашылығы.
*Оғыздар __________________________________________________________________ айналысты.
* Оғыздардың күз айларында Хорезм шекарасына дейін, ал кейбір бөліктерінің Ұлытау баурайына дейін көшіп жүргенін айтқан ғалым: _______________________________
* Түркістан аймағындағы оғыздардың елтірі беретін (қаракөл) қойларды өсіретінін жазған: _________
31. Көршілес жатқан Орта Азия, Қытай сияқты елдермен айырбас сауданың шикізат көзі ретінде пайдаланылған: _____________
32. Оғыздар айналысқан егіншілік түрі:___________
* Сырдарияның төменгі ағысындағы қалалар: Жанкент, Жент, Жуара. Махмұд Қашқари Сырдарияның орта ағысындағы Қарнақ, Сүткент, Фараб, Сығанақ қалалары туралы жазған
* «Ондағы шеберлер темірден ғажайып әдемі бұйымдар жасайды» деп Оғыздар мен Қимақтар туралы Әл- Идриси жазған
* «Түріктер қолөнердің барлық түрін істейді...қару, жебе, ер- тұрман, қорамсақ, найза жасайды» деп жазған араб жазушысы: әл- Жахиз
* «Оғызнама» дастаны: «Ұрысбек Сақлаппен келісім жасалған» дейді. Мұндағы «Ұрысбек оғлы Сақлап» деп отырғаны- орыстың

Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
бағдарламасына сәйкес
тоқсан бойынша
Реферат тақырыбы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
оқыту мақсаттары
білім беретін
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
Қазақстан тарихы
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
мерзімді жоспар
Жалпы ережелер
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
рсетілетін қызмет
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
болып табылады
арналған жиынтық
Зертханалық жұмыс
оқыту әдістемесі
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
қызмет стандарты
бағалаудың тапсырмалары
Инклюзивті білім
білім берудің
тақырыптық жоспар
пәнінен тоқсанға
туралы жалпы
Қысқа мерзімді
атындағы жалпы
пайда болуы
Жұмыс бағдарламасы
әдістемелік ұсыныстар
республикасының білім
қарым қатынас
Әдістемелік кешені