Қоғамдағы мұғалім мәртебесі



Дата14.09.2022
өлшемі27.08 Kb.
#290218
Байланысты:
Документ Microsoft Word
0013e17b-9dbcbd45, 716662, 1517819468325, metals and nonmetals

ЭССЕ

“Қоғамдағы мұғалім мәртебесі”

Маған жақсы мұғалім бәрінен де қымбат,

Өйткені, мұғалім - мектептің жүрегі.

Ыбырай.Алтынсарин

Дүниедегі мамандық атаулының төресі- ұстаздық.Әсілі,мұғалім барлық мамандық иесін тәрбиелейтін, оқытып үйрететін абзал жандар."Мұғалім мамандығы барлық мамандықтың анасы” демекші, ұстаз алдынан тәрбие алмайтын жан жоқ.Ұстаз берген тәрбие әрбір адамның өміріне жол сілтер шамшырақ ісбеттес.Ғылым иесі ғалым да,ел қорғаған батыр да,тілінен бал тамған ақын да,тегеуіріні темір балқытқан жұмысшы да,егін салған дихан да,мал бағып терін төккен шопан да,аспанда қалықтаған ғарышкер де тіпті бәрі-бәрі ұстаздан тәлім- тәрбие алған.Адамзат атаулыны өзге тіршілік иегерінен даралап, ерекшелеп көрсететінерекше қасиеттің бірі- оның түйсігі мен сезімінің және ойлау қабілетінің жақсы жетілгені жайында көп айтылып та, жазылып та жүр. Жақсы болса да, жаман болса да кез келген әрекетті жүрекке жеңдіруге тырысамыз, соның төрелігіне жүгінеміз, пәрменіне бас ұрамыз. Жасаған ісіңе көңілің толса, адамның кеудесінде өз «Мені» атойлап шыға келеді, ал керісінше болған жағдайда көңіліңнің басылып, екпініңнің саябыр тартып қалатыны да рас.

«Жақсы іс жан жадыратады» демей ме дана халқымыз. Осы сөзге сүйенсек, менің де айналама қарап, ризашылық сезімге бөленген сәттерім аз болмапты. Соған қарағанда біршама игілікті істердің басын қайырған тәріздімін. Ең бастысы-атамның емес, Отанның баласы болуға тырысып бақтым. Бұл жағынан келгенде оза шауып, көптен қалмай, қалың шаңның ортасында өз жолыммен тура тартып келе жатқаным анық. Ең бастысы «Мен және менің мамандығым » ұғым бойымда үйлесім тауып, бір арнада тоғысып жатырғой деп топшылаймын.Жас та болсам көп дүниеге басқаша көзқарспен қарап, өзімнің орнымды айшықтап отырғанды қалаймын. Мәселенің ұшы «Не екеніңе емес,не орғаныңа » барып тірелетін болар. Олай болса, ауыз толтырып айтатындай жақсы дүниелер баршылық. Ең бастысы, өзіңді тежеп ұстап, бергенімнен берерім көп деген оймен жұмыс істеген дұрыс шығар. Әдебиетіміздің алыптарының бірі Ғабиден Мустафин «Бақ кейде тауып, кейде ауып қонады. Ауып қонса есіртеді,тауып қонса есейтеді,»-деген сөзді жиі қайталатын көрінеді. Менің пайымдауымша, тауып айтылған сөз, орынды пікір. Жалған сезімнің жетегіне кетпей, өз кетігіңді дөп басып, тауып қаланып жатсаң қандай ғанибет.

Мен – ұстазбын, мәртебелі мамандықтың иесімін. Ұстаз жас өскінге тек ізгілік нұрын себеді,өзегіне нәр береді, өміріне сән береді. Соны ойласам, кейде риясыз кейіпке еніп, бір жасап қалатын кезім де кезігеді. Барыңды балаға беріп, көңілің марқайып, жұмысыңнан шарашап келе жатасың. Біле білсек , шаршаудың өзі де адамды рақатқа бөлйді екен-ау.

Ұлтымыздың арысы Мағжан ағамыз: «Алты алаштың баласы бас қосса, ең төрдегі орын мұғалімдікі»- деген екен. Асыл ұстаздың адал еңбегін анық бағалаған абзал ағадан асырып не айтуға болады. Рас, кейінгі кездері мұғалімнің қоғамдағы орны мен мәртебесі туралы жиі сөз қозғалатын болды.Ұстазын ұлық тұтқан киелі халқымнан айналайын, әсіресе бетіңе қарап, бейтарап сөйлеп жатқан пенде көрмедім. Алайда ұстазына қол көтеріп, ардан аттап, астамшылық көрсетіп жатқандар жайлы жайсыз хабарды да кей кездері құлағымыз шалып қалады. Көпке топыпақ шаша алмаспыз дей тұрғанмен де кінәнің өзімізде де бар екенін мойындау қажет..

Ұстаз болу жүректің жүректің батылдығы деп жатамыз ғой. Шынында да мейірімнен жұрдай , шыдамсыз, таяз ойлайтын жанға ұстаз болу ауыр да тиер. Өмір бойы ізденбесең , жаналыққа ұмтылып, жарыққа беттемесең сыйыңды жоғалтасың. Бала деген жас ағаш сияқты баптамасаң, күтпесең , оңайлықпен жемісін бермейді. Бала жанының бағбаны атану үшін жан тәніңмен сол мамандыққа берілу жөн болар. Сонда ғана асқақ арманың орындалады, діттегеніңе жетесің. Бала жүрегіне жол сілтейтін төте жолдың соны соқпағын да тек сол еңбектен, төккен терден іздегенің дұрыс.

Атақты Бауыржан Момышұлы жауынгерлері үнемі қастерлеп, пір тұтып өткен сыңайлы. Оның себебін сұрағанда олар: «Баукен командирмін деп кеуде керген кісі емес, жарты түйір нанның өзін бізбен бірге бөліп жеп, сыз окопта бірге жатты. Елге тәкәппар көрінгенмен , жаны таза , мейірімді адал, адам болды. Сондықтан да сыйлаймыз»,- деп жауап берген көрінеді. Мұғалім мамандығын яғни менің мамандығымды таңдаған жанға айтарым, « Баланы суй жүрек жылыуын аяма, шуағыңа шомылдыр. Сонда сол нұрға кейін өзің де бөленесің. Еткен еңбегің , төккен терің сөзсіз ақталады». Абай атамыздың адамзатты алалама, олардың бәрін бауырым деп сүй деген пікірде айтылған сөзімізді толықтыра кетеді.

Қорыта келгендегі айтарым да айқын. Ұстаз болуды қалаған екенсің алдыңда тынымсыз күндер мен ұйқысыз түндер күтіп тұр. Бәріне төзіп , баріне көнуің керек. Өмірде өз «Меніңді» жоғалтпа. Сонда ғана мен және менің мамандығым деп кеуде кере айтатын боласың.

«Қоғамдағы ұстаз мәртебесі» - эссе

Қазақстан Республикасы Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданы


Таскескен ауылы «Ақтанберді атындағы орта мектеп-бақшасы» КММ
мектеп психологы Саменова Гульзат Жармухамедовна
gulzat.samenova@mail.ru
2020 жылды білім беру жүйесінің кадрлық корпусы көтеріңкі көңіл-
күймен қарсы алды. Өйткені, 27 желтоқсанда Қазақстан Республикасының
Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қоғам күткен және сұранысқа ие "Педагог
мәртебесі туралы" заңға қол қойды.
Біздің еліміздің қайта құрулардың сапалы жаңа кезеңінің басталуын
білдіретін бұл шешім қазіргі заманның басты трендіне –әлемдегі елдер мен
ұлттардың бәсекеге қабілеттілігінің кепілі ретінде адами капиталды дамытуға
бағдарлауға толық сәйкес келеді.
Мұндай заң бізде ешқашан болған емес – бұл қазақстандық білім беруді
дамытуды ұғыну мен жүйелі заңнамалық қамтамасыз етудегі нағыз серпіліс.
Ұстаз – үлкен тұлға.
Бұл заңның қабылдануы мұғалімнің, педагогтың біздің еліміздің де, жалпы
әлемнің де бүкіл білім беру жүйесінің басты тұлғасы екенін толық түсінудің
қиын және ұзақ кезеңінің нақты аяқталуы болды.
Мұғалім адамзат өркениетінде ерекше рөл атқарады. Ол, шын мәнінде,
өркениетті төртінші өлшемде – уақытпен байланыстыратын буын ретінде
қызмет етеді.
Адамзат жинаған білім мен дағдыларды әрбір келесі ұрпаққа беретін -
мұғалім. Тек білім ғана емес, сонымен бірге әлемді түсіну мен дүниетаным,
ойлау тәсілдері, ұлттың жаны, адами құндылықтар, мәдениет және тағы
басқалары.
Мұғалімдер-әрбір жаңа ұрпаққа ата-бабалар ұрпақтарының жетістіктері
мен қамқорлығын жеткізіп, әрқайсысына болашаққа есік ашатындар. Менің
бұрыннан келе жатқан сенімім-мұғалім мәртебесін көтерместен, оған құрмет
көрсетіп, оның қиын және асыл еңбегін тиісті биіктікке жеткізбейінше, біз
маңызды мақсаттарға жете алмаймыз.
Мұғалімсіз адамзат өмірінің басты динамикалық процесі тиімсіз болады-
оның үнемі жаңаруы және өткен мен қазіргі жетістіктерге сүйене отырып, алға
ұмтылысы. Уақыт арасындағы байланысты адамзатқа мұғалімдер қамтамасыз
етеді, менің ойымша, бұл олардың басты және өте жоғары мақсаты.
Ежелгі дәуірден бастап шығыста мұғалімге деген көзқарас ең құрметті
болды, ол ең құрметті адамдардың бірі болды. Біздің басты байлығымыз – адам,
ал ұлы Абай айтқандай: "адамдағы ең үздік нәрсе – мұғалімнен".

Шығыс әлемінің ұлы ұстаздары кеңінен танымал болды. Ғылыми әлем


Әбу Насыр Әл-Фарабидің дарынын ерте ғасырларда жоғары бағалап, оны ежелгі
дәуір ойшылы Аристотельден кейінгі екінші ұстаз деп атаған.
Қазақтың аса көрнекті ағартушысы, жаңашыл педагог және мектеп
ұйымдастырушысы Ыбырай Алтынсарин мұғалімді тағайындау туралы аса
құрметтеп айтқан: "мұғалім болу – қызмет емес, Құдай болу деген осы борыш.
Бұл үшін жоғары жан болуы керек, ол басқа адамдарға жалынды бере алады,
оның орнына ештеңе талап етпейді".
Осы игі еңбекті қолдау және оның барынша тиімділігін қамтамасыз ету
үшін біз педагогтарға зор құрмет көрсетіп, мұғалім мамандығын жоғары бедел
мен мәртебемен қамтамасыз ете аламыз және солай етуіміз керек. Бұл біздің
қоғамымыз бен мемлекетіміздің алдағы келешектегі өзгермеген ең терең
сеніміне айналуға тиіс.
Тәуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап білім беру Қазақстан
Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың
ерекше назарында болды.
Бұл оның елді дамыту стратегиясының негізгі тармақтарының бірі болды,
оны жаңғырту жөніндегі ең маңызды міндеттер Қазақстан халқына іс жүзінде
әрбір Жолдауда көрініс тапты. Саяси бағыттың аксиомасы тек жоғары білімді
ұлт бәсекеге қабілетті бола алады деген сенім болды.
Тәуелсіздіктің 30 жылы ішінде біз көптеген заманауи талаптарға сай
келетін түбегейлі жаңа білім беру жүйесін құрдық. Бүгінгі таңда мемлекет
әлемдік стандарттарға сәйкес келетін білім беру сапасының алдыңғы қатарлы
позицияларына көшу үшін қолдан келгеннің бәрін жасауда.
Педагог мәртебесіне байланысты мәселелерді шешуде негізгі үш жол
бойынша ілгерілеу анықталды. Бірінші жол-жаңа деңгейде педагогтердің
біліктілігін жүйелі арттыру, екінші жол – жалақыны арттыра отырып
материалдық ынталандыру, үшінші жол-педагогтің беделін арттыру үшін
имидждік жұмыс жүргізу, мұғалімнің оң имиджін қалыптастыру. Талдау сол
күндері бұқаралық ақпарат құралдары арқылы мұғалімдер мен жалпы білім
туралы теріс ақпарат болғанын көрсетті. Сондықтан мақсатты имидждік жұмыс
өзекті болып қала береді.
Мұндай мәртебені көтерудің бірқатар нақты міндеттерін шешуде белгілі
бір ілгерілеу жүзеге асырылды.
Педагогтердің біліктілігін арттыру жүйесін, олардың имиджін қайта қарау
бойынша жүйелі шаралар қабылданды.
Жаңа заңнамада мұғалімдерді шамадан тыс жүктемелерден және олардың
қызметіне араласудан қорғауға арналған барлық шаралар жүйесі ұсынылған.
Мұндай саясат білім беру жүйесіне дарынды жастарды тартуға, осы
саланы біртіндеп айтарлықтай жасартуға, сапалы кадрлық резервті
қалыптастыруға жан-жақты ықпал етуге мүмкіндік береді.

Қазір ең бастысы - оны іс жүзінде жүзеге асырудың барлық мүмкіндіктерін


қамтамасыз ету. Бұл жерде ҚР Білім және ғылым министрлігіне, ең алдымен
заңға тәуелді актілерді мұқият пысықтауға және оларды енгізуге үлкен
жауапкершілік жүктеледі. Содан кейін-барлық білім беру ұйымдарында жаңа
құқықтық нормаларды жаппай игеру ісінде жергілікті атқарушы органдарға.
Осыдан кейін басты сөз мұғалімдерде болады. Біз оларға нәтижелі және сапалы
жұмыс істеу үшін барлық жағдайды жасауымыз керек.
Қазіргі уақытта біз білім беруде айтарлықтай нәтижелерге қол жеткіздік.
Олар Норвегия, Жапония және Германиядан кейінгі білім индексі сияқты
беделді көрсеткіш бойынша әлемнің жетекші төрттігіне кірді. Біз білім беруді
жаңғырту және оның әлемдік білім беру кеңістігіне кірігу деңгейі бойынша ТМД
елдері арасында көш бастап келеміз. Сонымен қатар, біздің оқушылар
халықаралық пәндік олимпиадаларда көптеген медальдарды жеңіп алады.
Осының барлығы үшін біздің талантты және креативті ұстаздарымызға
рахмет!
Жаһандық форумда сөйлеген сөзінде Қазақстан Президенті Қасым-
Жомарт Тоқаев: "Менің басты мақсатым-миллиондаған отандастарымның кең
ауқымды реформалардан пайда көруіне, инклюзивті қоғамның, серпінді
экономиканың, жоғары сапалы білім мен озық денсаулық сақтаудың жемісін
көруіне жағдай жасау", - деп атап өтті.
Енді мұндай дамуға жаңа серпін берілді, педагогтар жаңа құқықтар мен
мүмкіндіктерге ие болуда. Педагогтердің өздеріне қойылатын талаптар, олардың
жауапкершілігі мен елдің дамуына қосқан үлесі де арта түсетіні әділетті.
Ал, ұстаз мәртебесі міндеттейді.

Қоғамдағы ұстаз мәртебесі

Халқымыздың: «Ғалым да, шахтер да бас иетін, Ұстазым, бар сенің қасиетің» деген сөзінен үлкен ой түюге болады. Ұстазға деген құрметі мен көзқарасын бір ғана ауыз сөзге сиғызып, оның дәрежесін көтерген. Үнемі ұстазын сыйлап, абыройын қашан да биік қоятын ұлтымыз балаларына ұсатаздың ұлы ұғым екенін саналарына сіңіріп келген. Білім нәрін құятын, үлкен өмірге жол сілтейтін мәртебелі ұстаздың қоғамдағы орны қашан да биік болуы керек. Қандай жағдайда да оның атына тіл тигізуге ешкімнің хақы жоқ деп санаймын. Ұстазға деген пейіліміз бен адалдығымыз ешқашан сөнбейтініне сенімім мол. Сондықтан ұстаз жанын түсініу үшін ұстаз болып туылу керек. Ұстаз мәртебесінің жоғары болуы қоғам мәртебесінің жоғары болуы деп есептеймін.

Біріншіден, бүгінгі күні мұғалім мәртебесіне баса назар аударылып жатқандығы мені қатты қуантады. Мағжан Жұмабаевтың өзі:«Алты алаштың баласы бас қосса, ең төрдегі орын мұғалімдікі»-демей ме?! Асыл ұстаздың адал еңбегін анық бағалаған ақыннан асырып не айтуға болады. Менмін деген талай ақын-жазушылар да өз шығармаларына бұл тақырыпты арқау еткен жоқ па?! Бәрінің де айтары ұстаздарын үлгі тұтып, мәңгі қарыздар екенін мойындайды. Соған қарағанда олардың бізге берген білімін еш өтей алмасымыз анық. Рас, кейінгі кездері мұғалімнің қоғамдағы орны мен мәртебесі туралы жиі сөз қозғалатын болды. Кейбіреулер ұстаздың ұлылығын бағаламайтын дәрежеге жетті. Қатты сөйлеп, ардан аттап, астамшылық көрсетіп жатқандар туралы хабарды да құлағымыз шалып қалады. Дәл сол кісілерге өздерінің қайдан шыққанына бір үңілсе екен деймін. Ұстазға тіл тигізу, болашаққа балта шабу деп білемін.



Екіншіден, Елбасымыздың «Ұстаз мәртебесін» көтеру туралы бастамасы барша ұстаздарға жаңа серпіліс, жаңа дем бергендей. Олай деуімнің себебі, мұғалім сөзін сөйлейтін, оны қорғайтын заңның болғаны қандай жақсы. Заңда педагогтің әдебі, құқықтары, әлеуметтік кепілдіктер тағы басқа мәселелер қамтылған. Дегенмен, бұл заң жобасы қызу талқыланып, түрлі ұсыныстар айтылып жатыр. Ұсыныстар ескеріліп оң шешімін табып, бұл бастама жалғасын табады деген ойдамын. Не де болса мұғалім мәртебесінің артуы бір ғана министрлік мойнында емес. Бүкіл қоғам, отбасы болып ұстаз мәртебесінің жоғалмауына атсалысуымыз керек.
Үшіншіден, елімізде болып жатқан індеттің де біз үшін бір хайыры болды деп санаймын. Балалар үйге сыймай мектеп қадірін түсініп, ата -аналар мұғалім қадірін түсінетіндей халге жетті. Мұғалім мен оқушының етене жақын екенін осыдан –ақ аңғаруға болады. Қолда бар алттының қадірін уақытында бағалайық дегім келеді. Нағыз ұстаз болу екінің қолынан келе бермейтін мамандық. Шынында да мейірімнен жұрдай, шыдамсыз, таяз ойлайтын жанға ұстаз болу ауыр тиер. Өмір бойы ізденбесең, жаңалыққа ұмтылып, жарыққа беттемесең сыйыңды жоғалтасың, ұстаз деген атыңнан айырыласың. Бала деген жас ағаш сияқты баптамасаң, өсуі мен дамуына жол ашпасаң жемісін бермейді. Бала жанының бағбаны атану үшін жан тәніңмен сол мамандыққа берілу жөн. Сонда ғана асқақ арманың орындалады, діттегеніңе жетесің. Ұстаз деген атқа да лайық боласың.

Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні, мұғалім қашанда, қай уақытта да ұлы тұлға болып қала береді. Оған деген құрметіміз толастамаса, азаймайды. Оқушылар жүрегінен ойып тұрып орын алу, ұстаз деген атқа сын түсірмеу әрбір мұғалімнің өз қолында. Демек, мұғалім мәртебесін көтеру арқылы өз болашағымызды жарқын ете аламыз.

Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
Сабақ жоспары
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
білім беретін
оқыту мақсаттары
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
рсетілетін қызмет
бекіту туралы
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
арналған жиынтық
болып табылады
қызмет стандарты
жалпы білім
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
арналған әдістемелік
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсанға
білім берудің
Әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді
республикасының білім
туралы жалпы
атындағы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Жұмыс бағдарламасы
пайда болуы
қазақ тілінде