Н. Ф. Реймерс бойынша табиғатты пайдалануға табиғи ресурстарды қорғау, қалпына келтіру, молайту және оларды өңдеу; адам өмірінің табиғи ортасын пайдалану және қорғау; табиғи жүйелердің экологиялық тепе-теңдігін сақ



бет1/4
Дата20.09.2021
өлшемі19.04 Kb.
  1   2   3   4

Дәріс 1. Табиғатты пайдалану ұғымы, оның түрлері.

Табиғатты пайдалану (табиғи ресурстарды басқару) — белгілі бір экономикалық тиімділікке қол жеткізу мақсатында шаруашылық қызмет процесінде табиғи ресурстарды пайдалану.

«Табиғатты пайдалану» ұғымын әдебиетке 1959 жылы Ю. Н.Куражковский енгізген.

Табиғатты пайдалану адамның практикалық қызметі ретінде - табиғи ресурстарды қоғамның материалдық және мәдени қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін пайдалану болып табылады.

Н.Ф. Реймерс бойынша табиғатты пайдалануға табиғи ресурстарды қорғау, қалпына келтіру, молайту және оларды өңдеу; адам өмірінің табиғи ортасын пайдалану және қорғау; табиғи жүйелердің экологиялық тепе-теңдігін сақтау, қалпына келтіру,тиімді өзгерту жатады.

Табиғатты пайдаланудың 2 формасы бар: жалпы және арнайы.

1.Жалпы табиғатты пайдалану тұрақты болып табылады және халықтың өмірлік қажетті сұраныстарын қанағаттандыру үшін тегін жүзеге асырылады.

Әр адамның туған сәтінен бастап жалпы табиғатты пайдалану құқығы болады, өйткені ол азаматтардың табиғи және ажырамас құқықтарына байланысты жалпыға қол жетімді. Жалпы табиғатты пайдалану пайда табумен байланысты емес және арнайы рұқсатты, лицензияны, шартты талап етпейді.

2. Арнайы табиғатты пайдалануды жүзеге асыруды құзыретті мемлекеттік органдар шешеді және ол қоғамның экономикалық мүдделерін қанағаттандырумен байланысты.

Арнайы табиғатты пайдалану – ҚР Экологиялық кодексі мен Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленген тәртіппен табиғи ресурстарды ақылы негізде пайдалануды және (немесе) қоршаған ортаға эмиссияларды жүзеге асыратын жеке және (немесе) заңды тұлғаның қызметі.

Арнайы табиғатты пайдалануға табиғатты кешенді пайдалану да жатады.

Табиғатты кешенді пайдалану бірнеше табиғи ресурстарды бір уақытта пайдалануды білдіреді. Бұл ретте өңірдегі экологиялық жағдай міндетті түрде ескерілуі тиіс.

Кешенді табиғатты пайдалану аумақтың табиғи ресурстарын ұтымды пайдалану және қоршаған ортаға теріс әсерді азайту үшін жүзеге асырылады.

ҚР Экологиялық кодексіне сәйкес табиғатты пайдалану түрлеріне мыналар жатады:



  1. жерді пайдалану;

  2. суды пайдалану;

  3. орманды пайдалану;

  4. жер қойнауын пайдалану;

  5. жануарлар дүниесін пайдалану;

  6. өсімдіктер дүниесін пайдалану;

  7. қоршаған ортаға эмиссиялар;

  8. Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленетін табиғат пайдаланудың өзге де түрлері.

Табиғатты пайдаланудың 3 түрі бар: салалық, ресурстық және аумақтық.



Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
Сабақтың мақсаты
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бағалауға арналған
қызмет стандарты
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
жиынтық бағалауға
тоқсанға арналған
Әдістемелік кешені
республикасы білім
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
арналған тапсырмалар
білім беретін
туралы хабарландыру
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Қазақ әдебиеті
Жұмыс бағдарламасы
бағдарламасына сәйкес
болып табылады
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
біліктілік талаптары
оқыту әдістемесі
республикасының білім
әдістемелік ұсыныстар
мамандығына арналған
әкімінің аппараты
туралы анықтама
жалпы білім
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
қазақ тілінде
білім берудің
мемлекеттік әкімшілік