Мыс бойынша тапсырма


Э P HВ Ц



бет2/3
Дата14.09.2022
өлшемі103.12 Kb.
#290338
түріКонспект
1   2   3
Байланысты:
1-3 апта. Магнит өрісі (2)

Э P


HВ


Ц

K


O N N

1-сурет 2-сурет



N




S
R

АҚ


K
3-сурет 4-сурет
Вертикаль ось маңында айналатын магниттік тілше горизонталь жазық-тықта тек магнит өрісінің горизонталь құраушысының әсерінен бұрылады. Жердің магнит өрісінің горизонталь құраушысын анықтау үшін қолданылатын тангенс-гальванометр деген құралдың жұмыс істеу принципі магниттік тілшенің осы қасиетіне негізделген.
Тангенс-гальванометр – n орамнан тұратын радиусы R вертикаль жа-зық катушка. Катушканың ортасында горизонталь жазықтықта компас орналасқан. Катушкада ток болмағанда компастың магниттік тілшесі Жердің магниттік NS меридианының бойымен бағытталады. Вертикаль ось бойымен айналдыра отырып катушканың жазықтығын магниттік меридиан жазықтығымен беттестіруге болады. Осыдан кейін катушка бойымен ток жіберсе, магниттік тілше бұрышқа бұрылады (3-сурет). Себебі тілшеге өзара перпендикуляр бағытталған екі өріс (Жердің магнит өрісі мен дөңгелек токтың магнит өрісі) әсер етеді. Дөңгелек токтың магнит өрісі кернеулігінің векторы , оң бұранда ережесіне сәйкес, токтың осі бойымен Жердің магнит өрісінің горизонталь құраушысына (яғни, Жердің магниттік меридианына) перпендикуляр бағытталады. Катушка бойындағы ток күші тұрақты болғанда компас тілшесі қорытқы магнит өрісі кернеулігінің бойымен тепе-тең жағдайға келеді. 3-суретте көрсетілгендей: (1)
Катушканың центріндегі магнит өрісінің кернеулігі: (2)
Осыдан, Жердің магнит өрісінің горизонталь құраушысы: (3)
Жұмыстың орындалу реті
1. Тәжірибелік қондырғыдағы құралдардан 4-суреттегі электрлік сұлба
бойынша тізбек жинау керек.
2. Катушканың ортасына горизонталь жазықтыққа компасты орналастыру керек. Катушка мен компасты вертикаль ось бойымен айналдыра отырып, олардың жазықтығын Жердің магниттік NS меридиан жазықтығымен беттестіру керек. Осы шарт орындалғанда компастың магниттік тілшесі «0» градусты көрсетеді.
3. Реостаттың сырғымалы тиегін кедергінің мәні барынша үлкен болатын қалыпқа қою керек.
4. Тұрақты ток көзінің кернеу реттегішін сағат тілінің бағытына қарсы бұрай отырып, ең шеткі сол жағдайға келтіру керек.
5. Тұрақты ток көзін желіге қосу керек. Тізбекті K кілтпен және АҚ ауыстырып-қосқышпен тұйықтап, реостаттың сырғымалы тиегін жылжыта отырып, нақты бір ток күшін (I 1) миллиамперметр бойынша қою керек.
6. Компастың магниттік тілшесінің бұрылуы тоқтап, тепе-теңдікке келгенде, бұрылу бұрышын жазып алу керек.
7. Ауыстырып қосқышпен токтың бағытын өзгертіп, алғашқы I 1 ток күшіне сәйкес бұрылу бұрышын жазып алу керек.
8. Катушка арқылы өтетін токты өзгертіп, 6 және 7 пункт бойынша өлшеу жұмыстарын ток күшінің басқа мәндері үшін 4 рет қайталау керек.
9. Әр ток күші үшін бұрылу бұрышының орташа мәнін анықтап, (3) формула бойынша Жердің магнит өрісі кернеулігінің горизонталь құраушысын есептеу керек.
10. Магнит өрісі кернеулігінің горизонталь құраушысының орташа
мәнін, ізделінген шама үшін абсолют және салыстырмалы ( ) қателіктер есептелінеді.
11. Өлшеу және есептеу нәтижелері кестеге жазылады.
Кесте





Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
Сабақ жоспары
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
білім беретін
оқыту мақсаттары
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
рсетілетін қызмет
бекіту туралы
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
арналған жиынтық
болып табылады
қызмет стандарты
жалпы білім
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
арналған әдістемелік
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсанға
білім берудің
Әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді
республикасының білім
туралы жалпы
атындағы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Жұмыс бағдарламасы
пайда болуы
қазақ тілінде