Микроорганизм адамның зиянсыз серігі ретінде өмір сүре ме немесе қоздыра ма, ауру тудыра ма, микроорганизмдердің табиғатына және адамның табиғи қорғаныс күштерінің жағдайына байланысты


Read and translate the text (L.Berzegova p.p.589-590)



бет2/6
Дата20.09.2021
өлшемі26.04 Kb.
1   2   3   4   5   6
Read and translate the text (L.Berzegova p.p.589-590)

Микроорганизмдер - бактериялар мен вирустар сияқты ұсақ тірі тіршілік иелері.Микроорганизмдер барлық жерде кездеседі. Олардың басым болуына қарамастан, микроорганизмдердің мыңдаған түрлерінің салыстырмалы түрде азы адамдарға басып кіру, көбейту және аурe тудыруы мүмкін.

Көптеген микроорганизмдер теріде және аузында, жоғарғы тыныс жолдарында, ішек және жыныс мүшелері (әсіресе қынап) тіршілік етеді

Микроорганизм адамның зиянсыз серігі ретінде өмір сүреді ме, жоқ па

ауруды қоздырады және тудырады, микроорганизмнің табиғатына және адамның табиғи қорғану жағдайына байланысты

Жұқпалы аурулар әдетте адам ағзасына кіретін микроорганизмдерден туындайды. Көптеген микроорганизмдердің басып кіруі олар адам жасушаларына жабысқанда басталады.Адгезия дегеніміз - «құлыптау және кілт» кіретін ерекше процесс микроорганизм мен адам денесіндегі жасушалар арасындағы байланыс! Микроорганизм басып кіру аймағы жанында бола ма, әлде басқа орындарға тарай ма токсиндерді, ферменттерді немесе басқа заттарды шығаратынына байланысты заттар.

Ағзаға енетін кейбір микроорганизмдер токсиндер шығарады. Мысалға, Clostridium tetani жұқтырған жарадағы сіреспе тудыратын токсинді шығарады. Кейбір ауруларға микроорганизмдерден тыс токсиндер әсер етеді. Стафилококктың әсерінен болатын тамақтан улану мысалы. Көптеген токсиндер құрамында белгілі бір жасушалардың молекулаларымен байланысатын компоненттер бар (мақсатты жасушалар). Токсиндер сіреспе, уытты шок синдромы, ботулизм, сібір жарасы және тырысқақ сияқты ауруларда негізгі рөл атқарады.

Денеге енгеннен кейін микроорганизмдер инфекцияны өндіру үшін көбейуі керек. Көбейту басталғаннан кейін үш нәрсенің бірі болуы мүмкін: микроорганизмдер көбейіп, дененің қорғанысын жеңе алады;

созылмалы инфекцияны тудыратын тепе-теңдік жағдайына қол жеткізуге болады; немесе дене - емделмеген немесе емделмеген - денені жойып, басып кіретін микроорганизм.

Көптеген ауру тудыратын микроорганизмдердің жоғарылайтын қасиеттері бар олар тудыратын аурулардың ауырлығы (вируленттілік) және денеге қарсы тұруға көмектесетін қорғаныс механизмдері. Мысалы, кейбір бактериялар инфекцияның тезірек таралуына мүмкіндік беретін тіндердің төменгі қабатына ыдырайтын ферменттер шығарады.

Кейбір микроорганизмдер ағзаны қорғауды бұғаттау жолдары бар

механизмдер. Мысалы, микроорганизмдер ағзаның жұмысына ағзаның антиденелерді немесе Т-жасушаларды өндіруі (лейкоциттер типі)

оларға шабуыл жасау үшін арнайы қарулары араласуы мүмкін. Қалғандарында сыртқы қабаттары бар (капсула) лейкоциттердің жұтылуына қарсы тұрады. Саңырауқұлақтар Cryptococcus іс жүзінде

өкпе ішіне белгілі бір мақсатпен енгеннен кейін дененің шабуылына қарсы тұру үшін қалыңырақ капсула жасайды. Кейбір бактериялар ашық бөлінуге (лизис) қан айналымында болатын заттармен қарсы тұрады. Кейбіреулері тіпті антибиотиктердің әсеріне қарсы тұратын заттар шығарады.

Бірнеше қадам адамдарды жұқтырудан қорғауға көмектеседі. Қолды жуу – бұл инфекциялық микроорганизмдердің бір адамнан екінші адамға берілуінің алдын-алудың тиімді әдісі. Қол жуу әсіресе тамақпен айналысатын немесе басқа адамдармен жиі физикалық байланыста болатын адамдар үшін өте маңызды. Ауыр науқасқа шалдыққан пациенттерге баратын адамдарды қолын жууды кірмес бұрын халат, маска және қолғап киюді сұрайды

Кейде инфекцияның алдын алу үшін антибиотиктер адамдарға тағайындалады. Бұл алдын алу шарасы профилактика деп аталады.

Антибиотиктер денсаулық мүмкіндігі шектеулі адамдарға аномальды жүрек клапандары бар стоматологиялық емшаралар алдында профилактикалық тағайындалады. Белгілі бір түрлері арқылы өтетін көптеген сау адамдар хирургия-әсіресе абдоминалды хирургия және ағзаларды трансплантациялау-сондай-ақ профилактикалық антибиотиктер қажет.

Вакцинация сонымен қатар инфекцияның алдын алады. Тәуекелділігі жоғары адамдар дамып келе жатқан инфекциялар (әсіресе нәрестелер, балалар, қарт адамдар және ЖҚТБ-мен бірге) осы қауіпті азайту үшін қажетті барлық вакцинацияларды қабылдауы керек.




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
Сабақ тақырыбы
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
тоқсан бойынша
қызмет стандарты
бекіту туралы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Әдістемелік кешені
Қазақстан республикасы
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
туралы хабарландыру
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
білім беретін
республикасы білім
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
арналған әдістемелік
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
Қазақ әдебиеті
туралы анықтама
Мектепке дейінгі
мамандығына арналған
нтізбелік тақырыптық
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
мемлекеттік әкімшілік
болып табылады
оқыту әдістемесі
жалпы конкурс
Реферат тақырыбы
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік ұсыныстар
әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар