Мектеп геометрия курсының бұл бөлімі де белгілі бір идеологиялық функцияларды орындайды


§төрт. «Төртбұрыштар» тақырыбын оқу әдістемесі



бет8/25
Дата10.06.2022
өлшемі1.88 Mb.
#267843
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   25
Байланысты:
123 (2)
Ф, 6М011100mkaz2017, баха практика, Mikrotik SXT Lite2, oku bagdarlamas 2, Гендерлік саясат (1), История Европа Америка МАТЕРИАЛ, 1232132123, bilet (1), Javlanova Shahzoda, Европа Америка ОРТА ГАС, Отчет Жасулан , 9 lesson, Есеп Т109-18 (1), Антиплагиат студентов
§төрт. «Төртбұрыштар» тақырыбын оқу әдістемесі

Төртбұрыштар - бұл планиметрия курсының дәстүрлі материалы. Үшбұрыш сияқты төртбұрыш кейбір оқулықтарда қарапайым тұйық төрт буынды сынық сызық ретінде қарастырылады, басқаларында осындай сынық сызықпен шектелген жазықтықтың бөлігі ретінде қарастырылады. Әртүрлі төртбұрыштардың ішінен дөңес болып бөлінеді. Қолданыстағы барлық нұсқаулықтарда параллелограммдардың жеке түрлерін енгізуде бірдей тәсіл қолданылады: тіктөртбұрыштар мен ромбтар. Кейбір оқулықтарда шаршы төртбұрыш ретінде енгізілген, ол әрі тіктөртбұрыш, әрі ромб болып табылады. Басқаларында шаршы тіктөртбұрыштың белгілі бір түрі ретінде анықталады. Трапеция параллелограммдардан кейін қарастырылады.


Параллелограммның әртүрлі қасиеттері мен белгілерін белгілеу кезінде тең үшбұрыштардың қасиеттері мен белгілері, екі параллель түзудің үштен біріне қиылысында пайда болған бұрыштардың қасиеттері және параллель түзулердің белгілері кеңінен қолданылады. Параллелограммдар және олардың жеке түрлері туралы материал оқушылардың логикалық ойлауын қалыптастыруға және дамытуға өте ыңғайлы. Дәл осы жерде мұғалімнің анықтамалармен жұмыс істеуге мол мүмкіндігі бар: мысалы, тіктөртбұрыш, параллелограмм ұғымы арқылы оқушыға тіктөртбұрышқа анықтама беруді ұсыну.


4.1 Параллелограмм

«Геометрия 7-11» оқулығында А.В. Погорелов (18), «Параллелограмм» тақырыбы 6-параграфта «Төртбұрыштар» үш абзацта оқытылады.


Параллелограммның 51-тармағында басында параллелограммның анықтамасы енгізілген: «Параллелограмм – қарама-қарсы қабырғалары параллель болатын төртбұрыш, т.б. параллель түзулерде жатыр», содан кейін параллелограмм критерийін қарастырып, дәлелдеңіз (Т.6.1).
Теорема 6.1: Егер төртбұрыштың диагональдары қиылысып, қиылысу нүктесі екіге бөлінген болса, онда бұл төртбұрыш параллелограмм болады.
«Параллелограммның диагональдарының қасиеті» 52 тармағында және «Параллелограмның қарама-қарсы қабырғалары мен бұрыштарының қасиеті» 53 тармағында параллелограммның қасиеттері зерттеледі:
бір. Диагональдары параллельлогограмма қиылысады және қиылысу нүктесі екіге бөлінеді. (Т.6.2, ол 6.1 теоремасына кері).
2. Параллелограмның қарама-қарсы қабырғалары тең және қарама-қарсы бұрыштары тең. (Т.6.3)
Л.С.Атанасянның «Геометрия 7-9» оқулығында (5) «Параллелограмм» тақырыбы § 2 «Параллелограмм және трапеция» 42 және 43-тармақтарда қарастырылған.
Параллелограммның анықтамасы мен қасиеттері «Параллелограмм» 42-тармақта келтірілген:
Анықтама: Параллелограмм деп қарама-қарсы қабырғалары жұп параллель болатын төртбұрышты айтады. Қасиеттер:
1. Параллелограммның қарама-қарсы қабырғалары мен қарама-қарсы бұрыштары тең.
2. Параллелограммның диагональдары қиылысу нүктесімен екіге бөлінеді.
Л.С. Атанасян «Параллелограмм белгілерінің» 43-тармағында зерттелетін параллелограммның үш белгісін анықтайды:

  1. Егер төртбұрыштың екі қабырғасы тең және параллель болса, онда төртбұрыш параллелограмм болады.

  2. Егер төртбұрыштың қарама-қарсы қабырғалары жұпта тең болса, онда төртбұрыш параллелограмм болады.

3. Егер төртбұрышта диагональдар қиылысадыСя мен қиылысу нүктесі екіге бөлінеді, онда бұл төртбұрыш параллелограмм болады.
А.В. геометрия мысалында «Параллелограмм» тақырыбын оқу әдістемесін қарастырайық. Погорелов. Параллелограмм түсінігі «Төртбұрыштар» кестесі арқылы енгізіледі.

Кесте төртбұрыштың екі түрін көрсетеді: параллелограммдар және параллелограмм емес.


Параллелограмм осы ұғымның көлеміне кіретін бірнеше объектімен суреттелген, бұл студенттерге бірінші сабақтан бастап бұл ұғымға елеусіз белгілерді жатқызбауға мүмкіндік береді: бір бұрыш сүйір, екіншісі доғал, қабырғалары емес. тең және т.б.
Сыныпқа сұрақ қойылады: барлық төртбұрыштар ненің негізінде екі түрге бөлінді? (Оң жақтағы төртбұрыштардың қарама-қарсы қабырғалары параллель.)
Параллелограммның анықтамасы жасалады: параллелограмм - қарама-қарсы қабырғалары параллель болатын төртбұрыш, яғни. параллель түзулердің үстінде орналасады.
«Параллелограмм» термині гректің «parallelos» - қатар жүретін және «грам» - сызық, сызық (бұл терминді Евклид енгізген) сөздерінің бірігуінен шыққан.
Параллелограммның анықтамасымен таныстырғаннан кейін оқушылар келесі есептерді шығарады:
3 1 тапсырма. a және b екі түзуі c және d түзулерін қиғанда ABCD төртбұрышы пайда болады. Қай жағдайда төртбұрыш параллелограмм болатынын анықтаңыз?
Жауабы: а) a||b, c||d; б) a||b, c||d; в) a||b; d) c||d.
2-тапсырма.ABC үшбұрышында DG және FG түзулері АВ және АС қабырғаларына параллель жүргізілген. Төртбұрышты AFGD түрін анықтаңыз.
Шешім.



Өйткені AF||DG. AD||FG (анықтама бойынша), демек AFGD-параллелограмм (анықтама бойынша).


Жауабы: AFGD параллелограммы.
3-тапсырма.ABCD параллелограммында АВ қабырғасына параллель FG түзу жүргізілген. ABFG төртбұрышының түрін анықтаңыз.



AB||GF, BF||AG, демек ABFG - параллелограмм (параллелограммның анықтамасы бойынша).
Жауап: ABFG - параллелограмм.
4-тапсырма.BF медианасы ABC үшбұрышында сызылған. Оның F нүктесінен кейінгі жалғасында BF-ке тең FD кесіндісі салынады. ABCD төртбұрышы параллелограмм екенін дәлелдеңдер.
Берілген: BF-медиана∆ABC, FD=BF.
Дәлелдеу: ABCD параллелограмм.



Шешім. BF медиана болғандықтан AF=CF∆ABC. Шарт бойынша FD=BF.


Демек, ABCD төртбұрышында АС және BD диагональдары қиылысады және F қиылысу нүктесі екіге бөлінеді. Сондықтан параллелограммның критерийі бойынша ABCD төртбұрышы параллелограмм болып табылады.
Ч.т.д.


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   25




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
Жалпы ережелер
республикасы білім
рсетілетін қызмет
жиынтық бағалаудың
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Инклюзивті білім
нтізбелік тақырыптық
Зертханалық жұмыс
Әдістемелік кешені
білім берудің
республикасының білім
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
атындағы жалпы
туралы хабарландыру