Механика. Механикалық тербелістер мен толқындар. Акустика. Ультрадыбыстық сәулелену. Қатты денелер мен биологиялық ұлпалардың механикалық қасиеттері. Молекулалық физика. Биореология



бет4/5
Дата22.11.2022
өлшемі41.3 Kb.
#361069
түріРеферат
1   2   3   4   5
Байланысты:
DOC-20221109-WA0015.
4 апта Мадина цикл
Тұтқырлық – сұйықтар мен газдардың негізгі қасиеттерінің бірі. Мысалы, машиналарды майлау үшін жанармайды алдын ала тұтқырлығына қарап таңдап алады. Сұйық тұтқырлығының температураға байланыстылығы өте күшті болады. Себебі сұйықтың температурасы жоғарылап кризистік температураға жеткенде (мысалы, суды алсақ ол 100с°-та қайнап буға айналады) басқа фазаға өтеді. Әсіресе майлар тұтқырлығының тәуелділігі күшті , мысалы, температурасы 180 С°-тан 400 С°-қа дейін көтерілгенде кастор майының тұтқырлығы төрт еседей кемиді. Барлық нақты сұйықтардың бір қабаты екінші қабатымен салыстырғанда орын ауыстырса, онда азды-көпті үйкеліс күші пайда болады. Шапшаңырақ қозғалатын қабат тарапынан жай қозғалатын қабатқа үдетуші күш әсер етеді. Керісінше, жай қозғалатын қабат тарапынан шапшаң қозғалатын қабатқа бөгеуші күш әсер етеді. Бұл күштер ішкі үйкеліс күштері деп аталады, олар қабаттардың бетіне жүргізілген жанама бойымен бағытталады. Сұйықтың тұтқырлығы Сұйықтың қозғалысы барысында оның өз өңірінде үйкеліс күшін тудыру қабілеті. Сұйықтың тұтқырлығы қатты жылдамдықпен қозғалған сұйық қабаттарының қозғалысын азырақ жылдамдықпен қозғалған сұйық қабаттарына беруге қабілетті. Сұйықтың тұтқырлығының мөлшері температура көрсеткішіне және ерітіндінің үйірімділігіне тәуелді. Физикалық тұрғыдан сұйықтың тұтқырлығы тұтқырлық коэффицентімен бағаланады.
Ньютон сұйықтықтары-бұл сұйықтықтарда тұтқырлық жылдамдық градиентіне тәуелді емес. Ньютон теңдеуіне бағынады (су, сулы ерітінділер, төмен молекулалы органикалық қосылыстар ‑ этил спирті, ацетон).
Ньютондық емес сұйықтықтар-тұтқырлық ток режиміне және жылдамдық градиентіне байланысты болатын сұйықтықтар. Бұл жоғары молекулалық органикалық қосылыстар, суспензиялар, эмульсиялар. Бұл сұйықтықтар кеңістіктік құрылымдарды құра алатын күрделі және үлкен молекулалардан тұрады. Тұтқырлықтың бұл түрі Ньютон сұйықтықтарына қарағанда әлдеқайда көп. Мұнда жұмыс қабаттар арасындағы үйкеліс күштерін жеңуге ғана емес, сонымен қатар құрылымдық түзілімдерді бұзуға да жұмсалады.
Ньютон мен Ньютон емес сұйықтықтың айырмашылығы неде?
Барлық сұйықтықтар тұтқырлыққа байланысты Ньютон сұйықтықтары және Ньютон емес сұйықтықтар ретінде екі түрге жіктеледі. Ньютондық сұйықтықтар тұрақты тұтқырлыққа ие, ал ньютондық емес сұйықтықтар ауыспалы тұтқырлыққа ие.
Сонымен қатар, Ньютон сұйықтықтарындағы ығысу жылдамдығы мен ығысу кернеуін қарастырғанда, нөлдік ығысу кернеуінде нөлдік ығысу жылдамдығы байқалады. Бұл мұндай сұйықтықтағы ығысу жылдамдығы ығысу кернеуіне тура пропорционал екенін білдіреді. Алайда ньютондық емес сұйықтықтар ығысу жылдамдығы мен ығысу кернеуі арасында ауыспалы байланысқа ие. Біз білетін сұйықтықтардың көпшілігі ньютондық емес сұйықтықтар болса да, су қалыпты жағдайда ньютондық сұйықтық болып саналады. Алайда, барлық дерлік тұздар, балқытылған полимер материалы, қан, тіс пастасы, бояу, жүгері крахмалы және басқа да көптеген сұйықтықтар ньютондық емес сұйықтықтар болып табылады


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
бағдарламасына сәйкес
тоқсан бойынша
Реферат тақырыбы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
сәйкес оқыту
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
оқыту мақсаттары
білім беретін
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
Қазақстан тарихы
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
мерзімді жоспар
Жалпы ережелер
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
рсетілетін қызмет
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
болып табылады
арналған жиынтық
Зертханалық жұмыс
оқыту әдістемесі
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
Қазақ әдебиеті
қызмет стандарты
бағалаудың тапсырмалары
Инклюзивті білім
білім берудің
тақырыптық жоспар
пәнінен тоқсанға
туралы жалпы
Қысқа мерзімді
атындағы жалпы
пайда болуы
Жұмыс бағдарламасы
әдістемелік ұсыныстар
республикасының білім
қарым қатынас
Әдістемелік кешені