Макро әлеуметтану



Дата13.10.2020
өлшемі17.43 Kb.
Хабарлама

Ерасыл Шайдоллаев ГК-007

Макро және микро әлеуметтану

Макро әлеуметтану


Микро әлеуметтану және макро әлеуметтану әлеуметтанудағы маңызды зерттеу нүктелері болып табылады, бірақ микро және макро әлеуметтанудың айырмашылығы неде? Микро әлеуметтану кішігірім зерттеулерге негізделген адамның мінез-құлқы мен адамның әлеуметтік өзара әрекеттесуімен айналысады. Екінші жағынан, макро әлеуметтану әлеуметтік жүйені және популяцияны зерттейді. Әдетте, микро әлеуметтану жеке тұлғаның бетпе-бет әрекетіне назар аударады, ал макро әлеуметтануда ұсақ ұғымдар кеңірек әлеуметтік процестерге айналады. Бұл мақалада біз осы екі терминді, микро және макро әлеуметтануды талқылаймыз.

Микро социология дегеніміз не?


Микро әлеуметтану, жоғарыда айтылғандай, адамдардың бетпе-бет әрекеттерін зерттеуге қатысты. Бұл негізінен жеке адамдардың күн сайын бір-бірімен неғұрлым аз мөлшерде байланысын зерттейді. Микро социология негізінен жеке өзара әрекеттесумен айналысатындықтан, жиналған мәліметтерді талдау үшін интерпретация әдістерін қолданады. Микро социологиялық зерттеулерде мәліметтерді эмпирикалық талдау немесе статистикалық әдістерді қолдану қиын. Сонымен қатар, осы пәндік салада жиі кездесетін зерттеу әдісі - бұл символдық өзара әрекеттесулер. Жеке адамдар арасындағы өзара әрекеттесудің әртүрлі әдістерін байқай отырып, микро әлеуметтанушы қорытынды жасай алады.

Сонымен қатар, әлеуметтік психология, әлеуметтік антропология сияқты пәндерді микро әлеуметтанудың бөлімшелері ретінде қарастыруға болады. Бұл пән өрістері жеке тұлғаларға көбірек назар аударады, ойлау үлгілері кішірек. Біз қоғамның микро деңгейі, қоғам мүшелерінің мәртебесі, әлеуметтік рөлдер туралы ойласақ, белгілі бір әлеуметтік құрылымдағы маңызды құбылыс. Микроәлеуметтік талдау микроәлеуметтік өзара әрекеттесуді түсінуде маңызды болғанымен, оның кемшіліктері де бар. Мысалы, біз жеке мінез-құлық пен өзара әрекетке әсер етуі мүмкін үлкен күштерді анықтай алмаймыз. Алайда микро әлеуметтану әлеуметтанудың маңызды саласы ретінде дамыды.


Макро әлеуметтану дегеніміз не?


Бұл зерттеу саласы әлеуметтік құрылымға көбірек назар аударады. Әдетте, макро әлеуметтану әлеуметтік жүйені тұтастай зерттейді, сонымен бірге ол бүкіл популяцияға назар аударады. Макро әлеуметтану арқылы біз микро әлеуметтанудан айырмашылығы кең ұғымдарға ене аламыз, сонымен қатар макро зерттеулер жеке адамдарға да қолданыла алады. Демек, макро әлеуметтану кейде жеке құбылыстарды зерттейді, өйткені адамдар мен олардың өзара әрекеттестігі кең әлеуметтік жүйенің бөлігі болып табылады. Макро әлеуметтану статистикалық талдаумен айналысады, сонымен бірге қорытынды жасауға эмпирикалық зерттеулерді де қосады. Әрі қарай, макро-әлеуметтанулық зерттеулер көп тақырыптық бағыттарға назар аударады, бірақ кейінірек алынған мәліметтерді ұсақ құбылыстарға да қолдануға болады. Мысалы, макро әлеуметтануды зерттеу ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарға негізделуі мүмкін, бірақ олар бүкіл әлемде таралған болса да, түпкілікті нәтижелер белгілі бір аймақтағы ағылшын тілін білетін адамдардың кіші топтарына да қатысты бола алады. Алайда макро әлеуметтанудың ең көп таралған тақырыптары - соғыс, кедейлік, әлеуметтік өзгеріс және т.б.

Микро және макро әлеуметтанудың айырмашылығы неде?


Микро-макро әлеуметтануды қарастырғанда, біз ұқсастықтармен қатар айырмашылықтарды да анықтай аламыз. Бұл екі сала да әлеуметтанудағы өте маңызды пән болып табылады. Сондай-ақ, олар қоғамдағы адамның мінез-құлқын әр түрлі бағытта талдайды. Микро және макросоциологиялық теорияларды жеке өзара әрекеттестікке қолдануға болады.

• Айырмашылықтарды қарастырғанда, басты айырмашылық - микро әлеуметтану адамның өзара әрекеттесуімен айналысады, ал макро социология кең әлеуметтік жүйелер мен құрылымдарға назар аударады.

• Сонымен қатар, микро әлеуметтану зерттеуде символдық интерпретация әдісін қолданады, ал контрастты макро әлеуметтану өз қорытындыларында статистикалық және эмпирикалық талдауды қолданады.

• Микро социологиялық нәтижелерді кең ұғымдарға қолдануға болмайды, бірақ макро-социологиялық теорияларды жеке деңгейге де қолдануға болады.

Макро әлеуметтану соғыс, гендерлік қатынастар, құқық және бюрократия сияқты кең тақырыптарға көбірек көңіл бөледі, ал микро әлеуметтану негізінен отбасы, әлеуметтік мәртебе және жеке қарым-қатынас сияқты тақырыптарға қызығушылық танытады.

• Алайда, микро және макро әлеуметтану адамның мінез-құлқы мен қоғамды түсіну мен талдауда өте маңызды.


Макро және Микро социология.
Социологтар қоғамды екі деңгейде қарастырады: микро және макро деңгейде.
Микросоциология – адамдардың күнделікті өмірдегі қарым-қатынасын- интеракция ретінде, олардың өзара іс-әрекет түрлерін зерттейді. Бұл сала жұмыс істейтін зерттеушілердің есептеуінше әлеуметтік құбылыстар адамдардың бір- бірімен өзара қарым-қатынасына мән бергенде ғана мазмұндар негізін талдап түсінуге болады. Олардың басты зерттеу тақырыбы-индивидтер іс-әрекет, олардың әдеті, мотивтері, қоғамның тұрақтылығы немесе ондағы өзгерістерге серін зерттейді.
Макросоциология – негізінде кез-келген қоғамның мәнін түсінуге көмектесетін іс-әрекет үлгілеріне мән береді. Бұл құрылымдар өздеріне мынадай қоғамдық институттарды енгізеді, олар отбасы, білім, дін сондай ақ, саяси және экономикалық құрылыс. Адамдар туылғаннан бастап осы әлеуметтік құрылымдарға енеді әрі оның терең әсерін байқайды. Макросоциологтар қоғамның түрлі бөліктерінің қарым-қатынастарын зерттеуге аса мән береді, олар сондай ақ, осы өзара байланыстардың өзгеруін де анақтауға тырысады.
Социология ғылымының әлеуметтік-қоғамдық қызметі әртүрлі. Солардың ішінде негізгі төртеуін бөліп көрсетуге болады.

Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
Сабақ тақырыбы
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
тоқсан бойынша
қызмет стандарты
бекіту туралы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Әдістемелік кешені
Қазақстан республикасы
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
туралы хабарландыру
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
білім беретін
республикасы білім
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
арналған әдістемелік
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
Қазақ әдебиеті
туралы анықтама
Мектепке дейінгі
мамандығына арналған
нтізбелік тақырыптық
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
мемлекеттік әкімшілік
болып табылады
оқыту әдістемесі
жалпы конкурс
Реферат тақырыбы
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік ұсыныстар
әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар