Лекция тақырып: Кіріспе. Кинематика


Элементар бөлшектер олардың өзара әсерлесуі және түрленуі



бет48/48
Дата19.11.2021
өлшемі0.91 Mb.
#119250
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48
Байланысты:
физика лекция
научная работа
Элементар бөлшектер олардың өзара әсерлесуі және түрленуі.

Элементар бөлшектер физиканың дамуы, ғарыштық сәулелрдің ашылуымен байланысты. Олардың пайда болуын 1910ж бірінші рет Гесс және Кольгерстер айтқан болатын. Сомен ғарыштан жер бетіне келіп жатқан сәулелерді ғарыштық сәулелер д.а.Ғарыштық сәулелер өздерінің өздерінің өту құасиеттері жөнінен сәулелердің барлық түрінен ерекше. Олар 1-ші және 2-ші ғарыштық сәулелер болып бө лінеді. Жер атмосфераның жоғарғы қабатына (50 км биіктікке дейін) келіп жеткен сәуллерді 1-ші ғарыштық сәулелер д.а. Бұл сәулелердің энергиясы өте жоғары 1010-1019 эВ. Ал бірінші ғарыштық сәулелер ауданы құрайтын газдардың ядроларымен соқтығысып (20 км биіктікте ) 2-ші ғарыштық сәулелер түзілді. 1-ші ғарыштық сәулелер құрамында 92,9 % протондар және 6,3 % альфа бөлшектер болатын болса, 2-ші ғарыштық сәулелерде барлық элементар бөлшектер кездеседі деуге болады. Қазіргі ғылым жетістіктерінің нәтиежелері ғарыштық сәулелердің пайда болу тегі. Галактикалық деп түсіндіріледі. Элементар бөлшектерді массаларына қарай мынадай 4 топқа бөлуге болады. Фотондар, мытондар (жеңіл бөлшектер), мезондар (орташа бөлшектер), және бариондар ұауыр бөлшектер). Элементар бөлшектер негізінен орнықты және орнықсыз болып бөлінеді. Орнықты бөлшектердің саны 40-қа жуық болады да, орнықсыздарын қосқанда барлығы 200 бөлшектер.Сонымен қатар спиндік санына байланысты

1. Егер S = +- ½ мұнда бөлшектер Паули принцпіне негізделіп Фермендер д.а.

2. Егер S = +- ½ , +- 2 , онда бозондар д.а.

1. Фотонның жалғыз өзі 1-ші топты құрайды. Фотон жарық кванты.Бұл XIX ғ басында жарық ағыны түрінде табылуы яғни ол энергия түрінде таралады. Фотонның белгілі бір көлем ішінде қаншалықты шамасының барлығын білу қиын. Фотонның массасы және заряды жоқ, 0-ге тең S =1 болғандықтан бозондар тобына жатады.

2. Жеңіл бөлшектер метондар тобынан ерекше позитрон (тобынан) қысқаша түсінік 1928ж ағылшын физигі Дирак электрондық теорияны жасады. Бұл теория табылған бөлшектердің қарама-қарсы бөлшектері яғни антибөлшектері болатынын түсіндірді. Бөлшектер мен антибөлшектердің массасы, спин және магнит моменті әруақытта бірдей блып сақталады. Тек зарядтары қарама-қарсы болады.

3. Мезондар. Мезондардың ашылуы өте кездейсоқ Мұндағы пи мезондарды 1947 ж ағылшын физигі Пауэлл ғарыш сәулелерінен тапқан болатын, ал к-мезон 1949ж ғарыш сәулелерін зерттеудің нәтиежесінде табылды.
Студенттердің өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтары:

1. Лептондар, адрондар.



2. Кварктар. Күшті, электромагнитті, әлсіз, гравитациялық әсерлесулер.

Пайдаланылатын әдебиеттер: [1], [5]

Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді