Лекция тақырып: Кіріспе. Кинематика


Ядроның массалар дефектісі және байланыс



бет38/48
Дата19.11.2021
өлшемі0.91 Mb.
1   ...   34   35   36   37   38   39   40   41   ...   48
Ядроның массалар дефектісі және байланыс

энергиясы. Орнықты және орнықсыз ядролар.

Атом ядросындағы нуклондар өзара әсер ететіндіктен ядро орнықты түзілген болып есептеледі. Олай болса, ядроның массасын өте дәлірек масс- спектрометр құралының көмегімен өлшеуге болады. Ол үшін меншікті зарядтары әртүрлі зарядталған бөлшектер шоғының амассаларын электр және магнит өрістерінің әсері арқылы өлшейді осындай өлшеулдің нәтиежесінде ядроның тыныштықтағы массасы Мя әрқашанда оны құраушы протондар мен нейтрондар (нуклондардың ) тыныштық массаларының қосындысынан кем болатындығы анықталады, яғни Мя < Zmp +Nmn . Мұның себебі, нуклондар массасының біраз бөлігі өзара байланысуға жұмсалады. Осындай массаны массалар дефектісі (ақауы) д.а.∆М= М0Я ядролар үшін массалар ақауы : . ∆М= Zmp + (A-Z) mn- МЯ

Атом ядросы түзілгенде немесе ыдырағанда қажетті энергияны бөлінуі энергияның байланыс энергиясы д.а. Ядроның байланыс энергиясы массалар ақауын жарықтың вакумдағы жылдамдығының квадратына көбейткенге тең. Eб = .∆M*C2 =[Zmp + (A-Z) mn- МЯ ]

Меншікті байланыс энергиясы деп ядронның бір нуклонына €әйкес келетін байланыс энергиясына айтады. Ет.б= Eб/А= ∆M*C2

Жеңіл ядролар (яғни А< 20) мен ауыр ядролардың (массалық сан А> 200) А= 20,...200 аралығында жатқан ядроларға қарағанда аз болатыны көрініп тұр. Бұдан жеңіл ядролар өзара бірікккенде, ал ауыр ядролар ыдыраған да пайда болтын жаңа ядролық байланыс энергиясы кемитінін байқаймыз. Жеңіл ядролар үшін меншікті байланыс янергиясы өте тез өсетіні көрініп тұр. Ядролық бөлшектердің өзара әсерлесуінің нәтиежесінде мынадай негізгі екі түрлі процесс жүреді. Термо ядролық рекация негізінде екі жеңіл ядро бірігіп ауыр ядро түзіледі, ал ыдырау реакциясы негінде ауыр ядролар жеңілдеу ядроға бөлінеді. Осындай реакциялар кезінде өте зор энергиялар бөлініп шығады.



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   34   35   36   37   38   39   40   41   ...   48




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
Сабақтың мақсаты
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бағалауға арналған
қызмет стандарты
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
жиынтық бағалауға
тоқсанға арналған
Әдістемелік кешені
республикасы білім
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
арналған тапсырмалар
білім беретін
туралы хабарландыру
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Қазақ әдебиеті
Жұмыс бағдарламасы
бағдарламасына сәйкес
болып табылады
нтізбелік тақырыптық
Мектепке дейінгі
біліктілік талаптары
оқыту әдістемесі
республикасының білім
әдістемелік ұсыныстар
мамандығына арналған
әкімінің аппараты
туралы анықтама
жалпы білім
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
қазақ тілінде
білім берудің
мемлекеттік әкімшілік