Лекция тақырып: Кіріспе. Кинематика



бет20/48
Дата19.11.2021
өлшемі0.91 Mb.
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   48
х = A0 cosω0 t

Сонымен ішкі серпімді күштің әсерінен дене гармоникалық тербеліс жасайды. Тербелістің периоды

Тербелістің периоды массаға жене серпімді серіппенің катаңдығына тәуелді. Сырттан басқа күштер (мысалы, үйкеліс күштері) әсер етпесе, онда дене өшпей тербеледі, демек, жүйеге берілетін энергия сақталады.

Ж
үйеге тән энергия қорын сыртқы күштердің жұмысы арқылы табамыз. Мысалы, серпімді саріппенің х шамасына ығыстыру үшін істелетін жұмыс , ал бұл серпімді жүйенің энергиясын арттырады, ол энергия қорына айналады:
,

(1)

Еркін тербелетін серпімді осциллятордың меншікті жиілігін мына қатынастан табамыз:



,

демек,


. (2)
ә)Физикалық маятник. Механикалық осциллятордың тагы бір түрі-физикалық маятник. Кез келген бір нүктесі арқылы ілініп, тербелетін денені физикалық маятник деп атайды. Ілгешек нүкте дененің ауырлық центріне дәл келмеуі керек. Маятникті тепе-теңдік күйден (ОY осінен) ауытқытсақ оған кері багытталған күш, дәлірек айтсақ күш моменті әсер етеді. Дене ОY өсіне қарай үдей қозғалады. Fτ күші ішкі күш, ол серпімді күшке ұқсайды. Бұл ауытқу бұрышына тәуелді ОY өсіне қарай бағытталған. Сондықтан да оны квази серпімді күш деп атайды. Физикалық маятникті қатты дене деп қарастырсақ онда әсер күші Fτ=-mgsinα. О нүктесіне қарағанда күш моментін туғызады:

М = IFτ = -Imgsinα.

Осы күш моменті денеге бұрыштың үдеу береді. Айналушы дененің динамикасы бойынша:



Мұндағы I — маятниктің инерция моменті, ал -ға тең, демек, . Кіші бұрыштар үшін sinα ≈ α, демек, ал деп белгілесек, гармоникалық тербелістің дифференциалдық теңдеуі шығады. Еркін тербелістің өздік жиілігін, периодын былай табамыз



, ,

Физикалық маятниктің ең қарапайым түрі ұзын жіпке ілінген материалдық нүкте, оны математикалық маятник деп атайды. Жіп созылмаса, әрі жеңіл болса, шайқалушы дененің инерция моменті оңай табылады, ол I=ml2 , демек,



.

.



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   48




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
тоқсан бойынша
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
бағалауға арналған
бекіту туралы
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
тоқсанға арналған
жиынтық бағалауға
Әдістемелік кешені
бағалау тапсырмалары
арналған жиынтық
республикасы білім
арналған тапсырмалар
туралы хабарландыру
білім беретін
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
Қазақстан тарихы
Реферат тақырыбы
Жұмыс бағдарламасы
Қазақ әдебиеті
болып табылады
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
бағдарламасына сәйкес
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
мамандығына арналған
туралы анықтама
оқыту әдістемесі
қойылатын жалпы
әдістемелік ұсыныстар
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
республикасының білім
жалпы білім
мемлекеттік әкімшілік
білім берудің
қазақ тілінде