Л. С. Ахметова МӘдениеттану, Әлеуметтану және саясаттану



Pdf көрінісі
бет160/207
Дата22.09.2021
өлшемі1.54 Mb.
1   ...   156   157   158   159   160   161   162   163   ...   207
 
 
3.7  Саяси режимдер 
 
Сабақтың  мақсаты:  саяси  режимдердің  негізгі  типтерің  қарастыру;  
тоталитаризмнің, авторитаризмнің, демократияның негізгі белгілерің сипаттау; 
Қазақстандағы  саяси  режимді  сипаттау;  демократияның  негізгі  үлгілерімен 
танысу.  
Негізгі  түсініктер:саяси  режим,  диктатура,  демократия,  тоталитаризм, 
авторитаризм. 
 
Саяси  режим  деп  саяси  билікті  жүзеге  асыруға  қолданатын  әдіс-
тәсілдердің жиынтығын және қоғамдағы еркіндік деңгейін айтамыз. 
Қазіргі кезде саяси режимдерді үлкен екі топқа бӛледі: демократиялық 
және антидемократиялық режимдер. 
Демократия кӛне грек ойшылы Геродоттың еңбегінде кездеседі. Жалпы 
ежелге дәуірдің ойшылдары демократияны биліктің нашар түрі деп сынаған. 
Демократиялық  режимге халықты биліктің  қайнар  кӛзі  деп  санап,  оған 
мемлекеттік істерді шешуге құқық берілген және ол үшін қажетті жаңдайлар 
жасалған  биліктің  түрі,  қоғамның  мемлекеттік-саяси  құрылысы  жатады. 
Мұндай тәртіпте азаматтардың негізгі құқықтары мен еркіндіктеріне кепілдік 
беріледі.  Саяси  мәселелер  ашық  талқыланады,  биліктің  шектен  тыс 
шоғырлануына  жол  берілмейтін  тетіктер  жасалады,  азаматтарға  қолайлы 
құқықтар  мен  еркіндіктер,  олардың  саяси  кӛңілін  білдіру  түрлері 
айқыедалады, жалпыға бірдей сайлау құқығы орнатылады. 
  Сонымен 
қатар,  демократиялық  режим  мынадай  белгілермен 
сипатталады: 
Билік кӛзі халықта; 
Сӛз бостандығы; 
Сайлаудың ашық жүргізілуі; 
Азаматтардың тең құқықты болуы; 
Азшылықтың кӛпшілікке бағынуы; 
Демократиядағы ең негізгі фундамент ретінде сайлауды айтуға болады. 
Адал,  шынайы  сайыс  арқылы,  жүйелі  түрде  ӛткізілетін  сайлау.  Ол  амал-
айласыз, қулықсыз жүргізілсе және оны шынайы жүргізудің жолы табылғанда 
ғана  адал  болады.  Егер  мемлекеттік  билік  бір  партияның  қолында  болса  да 
сайлау  адалдыққа  жатпайды.  Шынай  сайыс  арқылы  дегенде  ӛзінің 
кандидатурасын  еркін  ұсынуға  мүмкіндігі  бар  әр  түрлі  топтар  мен  жеке 


201 
 
тұлғалардың  болуын  айтады.  Егер  бір  топтар  қатысып,  екіншілері  қатыса 
алмайтындай болса, онда сайлау жарыс арқылы ӛтпегендігі. 
Демокатияның  негізгі  тұжырымдамалары:  плюралистік  (М.Вебер,  Г. 
Ласки  және  басқалары);  ұжымдық  (К.  Маркс)  және  либералистік  (Дж.  Локк, 
Ш. Монтескье) 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   156   157   158   159   160   161   162   163   ...   207




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
Сабақ тақырыбы
жиынтық бағалау
ғылым министрлігі
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
тоқсан бойынша
қызмет стандарты
бекіту туралы
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Әдістемелік кешені
Қазақстан республикасы
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
туралы хабарландыру
жиынтық бағалауға
арналған жиынтық
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
білім беретін
республикасы білім
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
арналған әдістемелік
біліктілік талаптары
әкімінің аппараты
Қазақ әдебиеті
туралы анықтама
Мектепке дейінгі
мамандығына арналған
нтізбелік тақырыптық
қойылатын жалпы
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
мемлекеттік әкімшілік
болып табылады
оқыту әдістемесі
жалпы конкурс
Реферат тақырыбы
қатысушыларға қойылатын
Қазақстан облысы
әдістемелік ұсыныстар
әдістемелік кешені
тақырыптық жоспар