Классикалық механикадан лекциялық материалдар Лектор: ф м.ғ. к., аға оқытушы Б.Қ. Рахашев


Жалпылама координаталар мен жалпылама жылдамдықтар

Loading...


бет18/25
Дата04.05.2021
өлшемі1.97 Mb.
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   25
Жалпылама координаталар мен жалпылама жылдамдықтар

  • Ең аз әсер приницпі мен Лагранж теңдеуін қорытып алу

  • Еркін тербеліс үшін Лагранж функциясы

  • Бөлшектер үшін Лагранж функциясы



    5.1 Жалпылама координаталар мен жалпылама жылдамдықтар

    Механикадағы негізгі ұғымдардың бірі материалдық нүкте. Материалдық нүкте қозғалысын сипаттау кезінде матералдық нүкте ретінде қарастырылатын дененің өлшемі ескерілмейді. Материалдық нүкте кеңістіктегі орнын R радиус арқылы анықтайды. Бұл радиус векторының өзі декарттық координатта x,y,z координатасы анықтайды.



    (1)

    Радиус вектордан алынатын бірінші ретті матералдық нүкте жылдамдығы болып табылады.



    (2)

    N материалдық нүктеден тұратын жүйенің кеңістіктегі орнын анықтау үшін, N радиус векторы қажет. Сәйкесінше 3N координата көмегімен анықталады.

    Жүйенің кеңістіктегі орнын анықтауға қажет болатын бір – бірінен тәуелсіз шамалардың саны еркіндік дәрежесі деп аталады. Біздің жағдайда ол 3N – ға тең. Бұл шамалар міндетті түрде декарттық координатта анықталуы шарт емес. Сондықтан есептің шартына сәйкес ыңғайлы басқа да координаталар қолданылуы мүмкін ( сфералық, циллиндрлік, полярлық т.б).

    Барлық координаталарға ортақ, жүйенің күйін сипаттай алатын, шамалар енгізу қажет болады. Осындай шамаларды жалпылама шамалар деп атайды, яғни жалпылама жылдамдықтар.



    Жалпылама координаталар деп – еркіндік дәрежесі S болатын жүйенің орнын толық сипаттауға мүмкіндік беретін шамаларын айтамыз.

    Жалпылама координатадан алынған бірінші ретті туынды жалпылама жылдамдықтар деп аталады. .

    Бір мезгілде координаталар мен жылдамдықтар берілген жағдайда жүйенің күйін толық сипаттауға болады және алдағы кез келген уақыт мезетіндей күйін де анықтауға болады. Координаталар мен жылдамдықты үдеу мен байланыстыратын қатынас қозғалыс теңдеуі деп аталады.

    Қозғалыс теңдеуі q(t) екніші ретті диферециялды болып табылады. Бұл теңдеуді интергалдау арқылы шешіп, механикалық жүйенің қозғалыс траекториясын анықтау болады.




    Достарыңызбен бөлісу:
  • 1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   25
    Loading...




    ©melimde.com 2020
    әкімшілігінің қараңыз

        Басты бет
    Сабақтың тақырыбы
    Сабақтың мақсаты
    бойынша жиынтық
    жиынтық бағалау
    Сабақ тақырыбы
    рсетілетін қызмет
    ғылым министрлігі
    Жалпы ережелер
    қызмет стандарты
    тоқсан бойынша
    бекіту туралы
    Әдістемелік кешені
    бағалауға арналған
    Сабақ жоспары
    туралы хабарландыру
    тоқсанға арналған
    жиынтық бағалаудың
    арналған жиынтық
    Қазақстан республикасы
    бағалау тапсырмалары
    жиынтық бағалауға
    арналған тапсырмалар
    бағалаудың тапсырмалары
    Қазақстан республикасының
    республикасы білім
    білім беретін
    пәнінен тоқсанға
    Жұмыс бағдарламасы
    біліктілік талаптары
    Қазақстан тарихы
    арналған әдістемелік
    әкімінің аппараты
    туралы анықтама
    мамандығына арналған
    қойылатын жалпы
    Конкурс туралы
    жалпы біліктілік
    мемлекеттік әкімшілік
    Қазақ әдебиеті
    мерзімді жоспар
    Мектепке дейінгі
    жалпы конкурс
    қатысушыларға қойылатын
    әдістемелік кешені
    оқыту әдістемесі
    Қазақстан облысы
    ортақ біліктілік
    қызмет регламенті
    пәнінен тоқсан
    мамандығы бойынша
    болып табылады

    Loading...