Кіріспе Дипломдық жобаның өзектілігі


Зерттеу нәтижелерін талдау



бет7/8
Дата10.06.2022
өлшемі92.93 Kb.
#267713
түріДиплом
1   2   3   4   5   6   7   8
Байланысты:
Доскина Алина Асхатовна ПП-901C

3.2 Зерттеу нәтижелерін талдау.
Диагностика барысында жасөспірім кезінде агрессия проблемаларын зерттеу үшін сандық және сапалық көрсеткіштер алынды.
Жасөспiрiмдердiң агрессивтiлiгiн зерттеу нәтижелерi Айзенк сауалнамасы бойынша 1-кестеде көрсетiлетiн болады.
1-кесте – Айзенк сауалнамасы бойынша жасөспірімдерді зерттеу нәтижелері


Тест нәтижелері бойынша 3 (15%) жасөспірім агрессивтіліктің тым жоғары жалпы деңгейін анықтағаны анықталды – Юров А., Мухаметканов Т., Костагукайлова В. Қалған 19 (85%) жасөспірімдер агрессивтіліктің нормалық деңгейіне ие.
Зерттеунәтижесі: Басса-Дарки әдістемесі бойынша зерттеу нәтижесін бірнеше көрсеткіштері бойынша талдадым. Олар келесі кестеде көрсетілген. Басса-Дарки әдістемесі бойынша баланың мазасыздану деңгейін бағалау.
Мазасыздану түрлері Көрсеткіштері Зерттелінушілер саны
1. Физикалық агрессия Жоғары, орта, төмен 2, 5, 11.
2. Жанама агрессия Жоғары, орта, төмен 5, 9, 9.
3. Тітіркенушілік Жоғары, орта, төмен 7, 8, 1.
4. Негативизм Жоғары, орта, төмен 11, 6, 8.
5. Өкпелегіштік Жоғары, орта, төмен 17, 3, 1.
6. Күдіктенушілік Жоғары, орта, төмен 1, 3, 9.
7. Вербальды агрессия Жоғары, орта, төмен 12, 11, 3.
8. Кінәлі сезіну Жоғары, орта, төмен 2, 6, 1.
Зерттеу нәтижесі көрсеткендей мектеп оқушылары арасында жоғары дамыған агрессия түрлі вербалдьдық және физикалық агрессия болып табылады. Ол әсіресе ұл балаларға тән, олар балағат сөздерді өте көп қолданатыны анықталды. Екінші орында күдіктенушілік пен негативизм көрсеткіштері болады. Бұл жас кезеңіндегі балалардың күдіктенушілігінің жоғары болуы заңды нәрсе. Өйткені балалар өз мамандықтарын таңдап алып, болашақта дербес өмір сүру жолын тауып алу қажеттілігі алдында тұрғанымен байланысты. Біз төмендегі кестеде зерттелінген балалардың жетеуінің агрессиясының түрлерін көрсеттік. Бұл тестімен зерттелінген 10 баланың көрсеткіштері бір-біріне өте ұқсас келді. Олардың басым көпшілігінде жанама агрессия мен өкпелегіштік анық байқалды, сонымен қатар ұл балалардың барлығы және кейбір қыз балаларда вeрбaлдық aгрeccия көрiнiс бердi.





Балaның aты

Агрессия түрi

1.

Мадина

жaнaмa aгреccия, өкпелегіш

2.

Рaдмиллa

aгреccия, өкпeлeгіш

3.

Олеся

жaнaмa aгреccия, өкпeлeгіш

4.

Алина

вербальды агрессия, өкпелегіш

5.

Алексей

вербальды, агрессия

6.

Дaнир

вербальды агрессия, өкпелегіш

7.

Вячеслав

вербaльды aгреccия, өкпeлeгіш

8.

Нyрдияр

жaнaмa aгреccия, өкпeлeгіш

9.

Варвара

жaнaмa aгреccия, өкпeлeгіш

10.

Нурай

жaнaмa aгреccия, өкпeлeгіш

Зeрттeлiнyшілeрдің жaлпы эмoциoнaлдық жaғдaйын, мaзacыздaнy деңгейін, қарым-қатынасқа құмарлығын, өзiн-өзi бaғaлaуын бaғaлау үшiн «Пиктограмма» әдіcтемелерін пaйдaлaндық.


3.3 Жасөспiрiмдерде агрессияны жою және алдын алу жөнiндегi тәрбие психологының жұмысының әдiстерi мен тәсілдері.
Қазiргi уақытта әлеуметтiк-педагогикалық теория мен практиканың өзектi проблемаларының бiрi балалар мен жасөспiрiмдердiң агрессивтi мiнез-құлқы болып табылады. Агрессивті мінез-құлық жасөспірімдер арасында жиі кездесетін бұзылыстардың бірі болып табылады, өйткені бүгінде ол барлық жерде көрінеді. Қазіргі жасөспірім оны күн сайын интернетте, онлайн ойындарда, теледидарда, көшеде, ал кейде өз үйінде бақылап отырады және осының бәрі баланың қоғамда жиі таратып отыруына әкеледі. Әрбір сыныпта дерлік агрессивті мінез-құлық белгілері бар кем дегенде бір бала бар. Бұл өзін басқа балаларды молдалау, ақылға сыймайтын күрес, барабар емес реакциялар, қысқа шыңдалу, қоздыру, басқа біреудің аумағына басып кіру, мүлікке нұқсан келтіру, шектен тыс сын айту, нәзік жандылар, құтылу, балаға қатысты мазақтау түрінде көрінеді. Бұдан басқа, олар кейде әлсіз адамдарды қорлауға қуанады. Мұндай баланы өзі сияқты қабылдау өте қиын, тіпті түсіну де қиын.
Агрессивті бала кез келген балалар сияқты ересектердің көмегін қажет етеді, өйткені оның агрессиясы ең алдымен ішкі жайсыздықтың көрінісі, айналасында болып жатқан оқиғаларға жауап бере алмау болып табылады. Сондықтан алдын алу мамандары жасөспiрiмдерге эмоцияның әсерiнен өздерiнiң iс-әрекеттерiн бақылауға үйренуге көмектесуi қажет[11, 8-б].
Бағыты:
1. Жасөспірімдермен жұмыс.
2. Ата-аналармен жұмыс істеу.
Жасөспірімдердің агрессивті мінез-құлқының алдын алу бағдарламасы үш кезеңді көздейді:
1. Бірінші кезең - диагностика, ол жасөспірімдердің агрессивті мінез-құлқының көрініс беру деңгейін анықтайды.
2. Екiншi кезең негiзгi кезең болып табылады, жасөспiрiмдермен және ата-аналармен орта мектеп жағдайында агрессивтi мiнез-құлықтың алдын алу жөнiнде жұмыс жүргiзу көзделiп отыр.
3. Үшінші кезең – орта мектепте жасөспірімдердің агрессивті мінез-құлқының алдын алу бағдарламасының тиімділігін анықтау мақсатында біздің зерттеуіміздің бақылау экспериментін жүргізуге бағытталған соңғы кезең.
Бағдарламаның ерекше ерекшелігі – оның тәуелсіздігі, икемділігі. Анықталған проблемалар мен қажеттіліктерге сәйкес компоненттерді, қондырма проблемаларын қайта реттеуге болады. Бағдарламада эмоциялық күйді бақылау дағдыларын қалыптастыруға баса назар аударылады.
Балалар қызметі теориялық және практикалық сабақтарды орындауға бағытталған. Теориялық сабақтарға тек дәріс сабақтары ғана емес, оқушылармен диалог, пікірталастар, өз пікірлерін білдіру жатады.
Практикалық сабақтарда драматизация, бейнематериалдар, жеке тәжірибе, арт-терапия элементтері, пікірталастар және т.б. сияқты әр түрлі әдістер, құралдар мен формалар қолданылады.
Бағдарламаның құрылымына 3 блок кіреді: танымдық, эмоциялық, белсенділік. Бағдарлама теориялық білімді меңгеруге ғана емес, сонымен қатар өзін-өзі бақылау және агрессивті мінез-құлықты конструктивті түрде шығару үшін оқушылардың белсенділігі мен практикалық тәжірибесін қалыптастыруға бағытталған.
Бірінші блок теориялық аспектіні қамтиды. Жасөспiрiмдердiң агрессивтi мiнез-құлық ұғымы мен өзiнiң агрессивтi реакцияларын тану қабiлетi туралы хабардарлығын арттыру, сондай-ақ агрессивтi мiнез-құлықты азайтудың әдiстерi мен құралдарын iздестiру туралы болып отыр.
Екінші блок жасөспірімдердің эмоциялық саласымен жұмыс істеуге бағытталған. Бұл блоктағы сабақтар оқушыларда жағымды эмоциялық қарым-қатынасты қалыптастырады, ішкі өзін-өзі бақылаудың, өзін-өзі тәртіпке келтірудің дамуына ықпал етеді, өз эмоцияларын білдіру және басқалардың эмоциясын қабылдау қабілетін дамытады, өзін-өзі ашуға және шығармашылық өзін-өзі танытуға, эмоциялық разрядқа және агрессивті мінез-құлық көрінісін азайтуға ықпал етеді.
Үшінші блок - мінез-құлық, жасөспірімдерде басқа адамды қабылдау қабілетін қалыптастырады, оларды жағдайдан сындарлы жол іздеуге үйретеді, олардың мінез-құлық репертуарының кеңеюіне ықпал етеді және агрессивті жағдайдан шығу жолдары, әдістері мен тәсілдері туралы жасөспірімдерде идеялардың қорытынды жүйесін қалыптастыруға жағдай жасайды.
Ата-аналармен жұмыс істеу үшін ақпараттық білім берудің пайдасына таңдау жасалды: буклеттер, жадынамалар жіберу. Өйткені қазіргі өмір ырғағында ата-аналардың кездесуге жиналу проблемалы болып табылады.
Бағдарламаның тиiмдiлiгi үшiн мынадай шарттар:

  • бұл мәселенің сыныптағы өзектілігі;

  • оқушылардың жас ерекшеліктерін ескере отырып;

  • жасөспірімдердің агрессивті мінез-құлықтың алдын алу жөніндегі бар білімдерін қалыптастыру;

  • оқушылардың жеке қызығушылығы мен мотивтері;

  • барлық қатысушылардың белсенділігі.

Осы профилактикалық бағдарламаны іске асыруға қатысатын балалардың жасы: 15-тен 16 жасқа дейін.
Бағдарламаны iске асырудан күтiлетiн нәтижелер.

  • жасөспiрiмдердiң мiнез-құлқындағы агрессивтiк тенденциялардың көрiнiсiнiң және ізгі ниеттiң пайда болуының агрессивтiк үрдiсiнiң төмендеуi;

  • жағымды эмоциялардың басымдығы;

  • қажетсіз эмоциялардың бар екенін сезіну қабілеті;

  • балалармен және ересектермен байланыс орнату қабілеті.

Бағдарламаны iске асыру әдiстемесi:
Бағдарламаның танымдық блогы мынадай нысандар мен әдістерді қамтиды: дәріс, әңгіме, талқылау.
Дәріс – кез келген (үлкен) адамға ақпарат тарату. Бағдарлама оқушыларды қандай агрессивті мінез-құлық және қандай түрлері бар екені туралы түсіндіру үшін қажет.
Әңгімелесу – тікелей бақылау үшін қиын оқушылардың қызығушылық тудыратын сұрақтарды анықтау. Біздің жағдайда оқушылардың агрессивті мінез-құлыққа, олардың ой-пікірлеріне т.б. қалай төтеп бере алатыны туралы мәселе қызық.
Пікірталас - әр қатысушыға коммуникативтік қасиеттерді дамытуға, проблемаларды әр түрлі тұрғыдан қарастыруға, өз ұстанымын негізді дәлелдеуге, көпшілік алдында сөз сөйлеуге тең, нақты мүмкіндіктер береді. Бағдарламада өз көзқарасын қорғау әдістері қолданылады.
Бағдарламаның эмоциялық блогы мынадай нысандар мен әдістерді қамтиды: ойындар, арт-терапия элементтері, музыкалық терапия элементтері, экскурсия.
Ойындар баланың тым көп энергиясын жұмсауға, жағдайды бағалауға және тиісті қорытынды жасауға үйретеді. Жағымды қарым-қатынасты арттырады және психоэмоциялық денсаулықты нығайтып, коммуникативтік дағдыларды дамытады[12, 30б.].
Арт-терапия элементтері өз тәжірибелерінізде жағдай мен күнделікті проблемаларға жаңаша қарауға, оларды шешудің жолын табуға мүмкіндік береді, адамның көңіл-күйі мен ойының объективті дәлелі болып табылады. Оқушыларға өз эмоцияларын білдіру, демалу мақсатында енгізілген бұл агрессивті мінез-құлықты азайтуға көмектеседі. Біз үшін бұл бала туралы қосымша ақпарат көзі болмақ.
Арт-терапия элементтері жасөспірімге өзінің уайымдатқан мәселелерін ашық білдіруге, белгілі бір жағдайды басқа жақтан қарауға көмектеседі. Олар балаға демалуға, жағымсыз сезімдерін жоюға көмектеседі.
Музыкалық терапия элементтері әлеуметтік белсенділікті арттырады, жаңа жағымды көзқарастар мен мінез-құлық формаларын меңгеруге ықпал етеді. Олар оқушыларды демалуға және шиеленісті жеңілдетуге, сол арқылы оның алдын алу бағдарламасында агрессивті мінез-құлық көрінісін азайтуға пайдаланылады.
Музыкалық терапия элементтері ("Ойлар мен сезімдерді бақылау жолдары" тақырыбында) көрермендерді босаңсытып, оған көңіл-күй сыйлап, шиеленісті төмендетеді, ал бұл өз кезегінде агрессивті мінез-құлықтың алдын алу бағдарламасы үшін өте пайдалы. Музыка жасөспірімдерге проблемалардан арылтып, демалуға көмектеседі. Музыкалық терапия үлкен аудиторияда және жеке жұмыс жасауға болады. Әр түрлі формалармен және жұмыс әдістерімен үйлесімді. Келесі мелодияларды қолдануға болады: Бетховен: «Ай жарығы сонатасы»; Шопен: "Мазурка"; Брамс: «Люллаби»
Экскурсиялар агрессивті мінез-құлықтың алдын алу бағдарламасының маңызды элементі болып табылады. Балалар проблема туындаған жағдайда оларға көмектесе алатын орынмен тікелей таныса алады; агрессивті мінез-құлықтан зардап шеккен балалармен жұмысы туралы пән мұғалімдерінен сұрау; оқушының ашу-ызасын тоқтатудың қаншалықты қиын екенін түсініп, сол арқылы жасөспірімдік ортада қайғы-қасіреттің дамуына өз үлесімізді қосамыз және ең бастысы, экскурсияда әр түрлі мамандармен кездесуі жасөспірімге пайдалы әсер етеді.
Бағдарлама мынадай нысандар мен әдістерінен тұрады: сюжеттік-рөлдік ойындар, жиналыс-прецедент, іскерлік ойындар.
Сюжеттік-рөлдік ойындар жасөспірімдерді өз бетінше ойлануға, таңдау жасауға, өз іс-әрекеттері мен басқалардың іс-әрекеттерін бағалауға үйретеді. Бұл техника агрессивті мінез-құлықтың алдын алу бағдарламасына балалардың басқа адамдарды сезінуі, өздерін не сезінетінін түсінуі және осыны негізге ала отырып, олардың іс-әрекеттері мен мінез-құлқын талдауы үшін алынады.
«Мәселені шешу» сабағы қызықты, себебі бір жағдайды бірнеше рет ойнап, оның шешімі мен салдарының нұсқаларын әртүрлі етіп табуға болады. Сондай-ақ балаларды алдымен ойлануға, содан кейін жасауға мәжбүрлейді.
Бұл әдісті қолдана отырып, қарапайым өмірлік жағдайларда жасөспірімдердің өзін қалай ұстанатынын байқауға болады. Олар бұған дейін не істеген болар еді, қазір не істеді. Жасөспiрiмдер бұл әдiс арқылы әр түрлі өмірлік жағдайларда өз iс-әрекеттерi мен басқа адамдардың сезiмi туралы ойланатын болады..
Бағдарламаны iске асыру барысында ата-аналарға ақпараттық бiлiм беру жүргiзу қажет: жадынамалар мен брошюраларды шығару және беру. Балалардың өздері жадынамаларды әзірлеуге атсалыса алады, сыныпта мұғалім тақтаға маңызды жаңалықтар жазды, мысалы, агрессия түрлері, агрессивті мінез-құлықпен күресу тәсілдері, қиын кезеңде балаларға қандай көмек маңызды болар еді және т.б. Жасөспірімдер осы темалар бойынша жадынамалар әзірлей алады.
Сондай-ақ жасөспірімдермен келесі тренинг,әдістемелерді өткізу ұсынылады:
1. «Агрессивті мінез-құлық: түрлері мен формалары» сабағы.
Мақсаты: жасөспiрiмдердiң агрессивтi мiнез-құлық ұғымы және өзiнiң агрессивтi реакцияларын тану қабiлетi туралы бiлiмiн кеңейту.
2. «Қақтығыстағы агрессия» сабағы.
Мақсаты: тиімді өзара іс-қимылға оқыту, жанжалды жағдайлардан шығу.
3. «Интернет агрессиясының қалай құрбаны болмау керек?» сабағы.
Мақсаты: интернет-агрессиядан қорғану жолдары туралы ақпараттандыру.
4. «Ойлар мен сезімдерді басқару жолдары» сабағы.
Мақсаты: жан дүниесін түсіне алу.
5. «Егер мен болмасам кім?» сабағы.
Мақсаты: оқушыларды жағдайдан шығудың сындарлы жолын табуға үйрету [27, 9б.].
Бұл сабақтар жасөспірімдерге өздерін түсінуге, олардың іс-әрекеттері мен істерін бақылауға үйренуге, басқа адамдардың сезімін түсінуге, өзін-өзі тәртіпке келтіруге көмектеседі, сонымен қатар қиял мен шығармашылықты дамытуға көмектесті.
Сабақтың көрінісі жұмыстың өте маңызды кезеңі болып табылады. Егер бұл мектептегі әлеуметтік педагог бірінші сыныптағы балалармен жұмыс істесе, онда рефлексияға ешқандай қиындық туындамайды.
Осылайша, бағдарламаны іске асыру жасөспірімдердің агрессивті мінез-құлқының алдын алуда тиімді әлеуметтік және педагогикалық көмек көрсетуге мүмкіндік береді деп айтуға болады.




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
Жалпы ережелер
республикасы білім
рсетілетін қызмет
жиынтық бағалаудың
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Инклюзивті білім
нтізбелік тақырыптық
Зертханалық жұмыс
Әдістемелік кешені
білім берудің
республикасының білім
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
атындағы жалпы
туралы хабарландыру