Жапбаров Амангелді Оқушылардың тыныс белгілерді дұрыс қою икемділігі мен дағдыларын

Loading...


Pdf көрінісі
бет95/136
Дата04.05.2021
өлшемі0.8 Mb.
1   ...   91   92   93   94   95   96   97   98   ...   136
Бірыңғай мүше 
Оңашаланған  айқындауыш
Кәкітай   мен   Дәрмен   Мағаш
ойының   батылдығына,   өткірлігіне
қызығып қалды.  (М. Әуезов. )
Біз, басқа  балалар, Аянды көпке
дейін
 
сөз
  қылушы
  едік.
(С. Мұратбеков. )
Кім?
Кәкітай                                                                         Біз  сөз қылушы едік
                  қызығып қалды
Дәрмен                                                                           басқа балалар
несіне?                                                                           сөз қылушы едік  
өткірлігі не       
батылдығына
Бірыңғай мүшенің белгісі:
Оңашаланған   айқындауыштың
белгісі:
а)
сұрағы ортақ;
ә) тұлғасы бір;
б)
қызметі бір;
в)
бір мүшемен байланысады;
г)
өз ішінде салаласа бай-
ланысады;
ғ) екі не одан көп сөзден 
болғандықтан, ойды үстемелеп, 
көбейтіп көрсетеді. Жоғарыдағы 
сөйлемде ой иесі – екеу, қызығудың 
объектісі де – екеу, бірыңғай мүше – 
күрделі ойды жай сөйлемге 
сыйғызып айту тәсілі. 
а)
өзінің   алдында   тұрған
сөздің   мағынасын   ашып,   түсіндіріп
тұрады;
ө)   өзінің   алдында   тұрған   сөзбен
тұлғалас,   сұрағы   бір,   бір   мүшемен
байланысады;
б)
түсіндіру
 
интонациясымен
айтылады;
в)
мағыналық   ерекшелігі,
 
қызметі – дәлелдеу, түсіндіру. 
Мысалы, біріңғай мүшенің байланысу ерекшеліктері:
Жуанқұл бадырақˆкөз, 
130


қалқанˆ құлақ, 
еңсегей бойлы, 
   кісі еді. 
дәу, 
қара
д)   Санамалы   дауыс   ырғағымен   оқылады,   сондықтан   арасына   үтір
қойылады. 
Бірыңғай мүше мен оңашаланған айқындауышқа  байланысты үтір қою
үшін алдымен мағыналық бөлікті тауып алу керек. 
Бірыңғай   мүшеде   ол   ой   бөлігінің   екі   не   одан   артық   болып
келуінен және санамалы жалғаспалы интонациядан байқалып тұрады. 
Оңашаланған   айқындауышта   өзінің   алдындағы   сөзді
дәлелдеп,
 
айқындап,
 
түсіндіріп
 
тұрғандығынан
 
және
ерекшелеуші, даралаушы интонациядан көрінеді. 
Бала осы ерекшеліктерді түсінбесе, бірыңғай мүшені де, оңашаланған
айқындауышты да таба алмайды, сондықтан үтірді дұрыс қоя алмайды.
Оқулықтағы   жаттығулар   алдымен   ауызша   орындауға   берілген,   бұдан
оқушы бірыңғай мүшеге байланысты үтір қойылатын орындарды көру, игеру
арқылы   меңгереді,   содан   соң   оқулықтағы   жаттығулар   арқылы,   мәтінде
арқылы бекітіле түседі.  


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   91   92   93   94   95   96   97   98   ...   136
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
ғылым министрлігі
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
тоқсан бойынша
бекіту туралы
бағалауға арналған
Әдістемелік кешені
Сабақ жоспары
туралы хабарландыру
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
арналған жиынтық
жиынтық бағалауға
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
білім беретін
республикасы білім
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
әкімінің аппараты
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
Қазақ әдебиеті
мерзімді жоспар
Мектепке дейінгі
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
оқыту әдістемесі
әдістемелік кешені
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
мамандығы бойынша
қызмет регламенті
болып табылады
пәнінен тоқсан

Loading...