Жапбаров Амангелді Оқушылардың тыныс белгілерді дұрыс қою икемділігі мен дағдыларын


Жанды сөздің жалынын білім маздатады

Loading...


Pdf көрінісі
бет76/136
Дата04.05.2021
өлшемі0.8 Mb.
1   ...   72   73   74   75   76   77   78   79   ...   136
Жанды сөздің жалынын білім маздатады. (Ж.Баласағұн)
І. Синтаксистік талдау: 
1.1. Сөзде бір тыныс белгі бар. Ол - нүкте. 
1.2. Айтылу сазы мен мазмұнына қарай - хабарлы сөйлем. 
1.3. Құрылысына қарай - жай сөйлем. 
1.4. Жай сөйлемнің түрлері: а) жайылма; ә) толымды; б) жақты. 
1.5. Сөйлем мүшелері: 
а)   Жалынын   не   істейді?   -   маздатады   -   дара,   етістікті,   (-ды)   жіктік
тұлғалы - баяндауыш. 
ә)   Маздататын   не?   -   білім   -   дара,   зат   есімді,   атау   тұлғалы   «(8)   -
бастауыш. 
б)   Несін   білім   маздатады?   -   жалынын   -   дара,   зат   есімді,   (-н)   табыс
тұлғалы - тура толықтауыш. 
в)  Ненің  жалылын   маздатады?   - сөздің  -  дара,  зат есімді,   (-дің)  ілік
тұлғалы - меншіктік анықтауыш. 
г)   Қандай   сөздің?   -   жанды   -   дара,   қатыстық   сын   есімді   -   қатыстық
анықтауыш. 
Сөйлемдегі   сөздерді   байланысу   түрлері   мен   тәсілдеріне   қарай
талдаймыз. 
1. Қиысу 
1. Жалғаулар арқылы 
2. Meңгepy 
2. Шылаулар арқылы 
3. Матасу 
3. Сөздердің орын тәртібі арқылы 
4. Қабысу 
4. Интонация арқылы 
5. Жанасу 
1.6. а) Білім маздатады. – қиысу. Себебі бастауыш пен баяндауыш жақ-
жағына, түр-түріне сәйкес келіп, қиыса байланысып тұр. Тәсілі жалғаулықты.
қиысу дегеніміз - бастауыш пен баяндауыштың жіктік жалғауы арқылы 1-2-3
жақтарда жекеше я көпше түрде байланысуы. 
110


ә) Білімін маздатады - меңгеру - бағыныңқы сыңары табыс септігінде
тұрып, басыңқы сыңарымен меңгеріле байланысып тұр. Тәсілі жалғаулықты.
Меңгеру дегеніміз - сөздің  бағыныңқы сыңарының атау мен ілік сетігінен
басқа   септік   жaлғауларының   біреуінде   келіп   немесе   шылаулар   арқылы
байланысады. 
б) Сөздің жалыны - матасу. Себебі бағыныңқы сыңары ілік септігінде,
басыңқы сыңары тәуелдік жaлrауында тұрып, матаса байланысып тұр. Тәсілі
- жaлғаулықты. Матасу дегеніміз - ілік септікті жалғаулы сөз бен тәуелдік
жалғаулы сөздің байланысу түрі. 
в) Жанды сөз - қабысу. Себебі сөздер қатан орын тәртібі арқылы іргелес
тұрып, қабыса байланысады. Тәсілі - орын тәртібі. 
ІІ-сызба. Сөйлемге толық сатылай кешенді талдау жасаудын үлгісі: 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   72   73   74   75   76   77   78   79   ...   136
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
ғылым министрлігі
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
тоқсан бойынша
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
туралы хабарландыру
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
арналған жиынтық
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
бағалаудың тапсырмалары
Қазақстан республикасының
республикасы білім
білім беретін
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
әкімінің аппараты
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
Қазақ әдебиеті
мерзімді жоспар
Мектепке дейінгі
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
әдістемелік кешені
оқыту әдістемесі
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
пәнінен тоқсан
мамандығы бойынша
болып табылады

Loading...