Жапбаров Амангелді Оқушылардың тыныс белгілерді дұрыс қою икемділігі мен дағдыларын


Жақсылық күткен жандарға жамандық жасама

Loading...


Pdf көрінісі
бет72/136
Дата04.05.2021
өлшемі0.8 Mb.
1   ...   68   69   70   71   72   73   74   75   ...   136
Жақсылық күткен жандарға жамандық жасама. Мақал 
1.1. Сөйлемде бір ғана тыныс белгі бар. Ол - нүкте. 
1.2. Айтылу сазы  мен мазмұнына қарай  - бұйрықты  сөйлем. Себебі,
біреуге бұйыру мағынасында айтылған сөйлем. Бұйрықты сөйлем дегеніміз –
біреуге бұйыру, тілек-өтініш ету мақсатында айтылған сөйлем. 
Бұйрықты сөйлемде интонация біркелкі бола бермейді: бірде хабарлы
сөйлем   интонациясымен   айтылса,   бірде   лепті   сөйлем   интонациясымен
айтылады   да,   соған   сәйкес   сөйлем   соңында   нүкте   (.)   я   леп   белгісі   (!)
қойылады.   Бұйрықты   сөйлемнің   баяндауышы   етістіктің   бұйрық   рай
тұлғасына   тілек-өтініш   мәнді   -шы,   -ші   жұрнағының   үстелуі   арқылы
жасалады. 
Баршаңызды жақсы тілек, үкілі үміттерге толы Жаңа жыл мерекесімен
кұттықгаймын! Еліміздің өркендеуі мен іргесінің берік болуына сүбелі үлесін
қосып   жүрген   абзал   азаматтардың   әрбір   басқан   қадамына   сәттілік   пен
еңбектеріне   жеміс   тілеймін!   Тауық   жылында   табыс   мол   болсын!
Н.О.Омашев. 
Бұл сөйлемдер айтылу сазы мен мазмұнына қарай - лепті сөйлемдер.
Лепті   сөйлем   дегеніміз   -  айтушының   көңіл   күйін  (қуану,  ренжу,  зеку,  аяу,
өкіну т.б.) білдіретін сөйлем. Лепті сөйлем ерекше әуенмен айтылып, дауыс
ырғағын сөйлем соңында леп белгісі (!) қойылады. 
Лепті сөйлемдер мынадай жолдармен жасалады: 
а)   Жай   сөйлемнің   түрлеріне   қарай   -   жайылма.   Себебі   тұрлаулы
мүшелермен қатар тұрлаусыз мүшелер де бар. Жайылма сөйлем дегеніміз  -
тұрлаулы мүшелермен қатар тұрлаусыз мүшелері де бар сөйлем. 
ә) Толымды. Себебі, ойға қатысты сөйлем мүшелері толық. Толымды
сөйлем дегеніміз - сөйлемде ойға қатысты айтылуға тиісті мүшелері түгел
жай сөйлем. 
б) Жақты. Себебі бастауыш бар және айқын. Жақты сөйлем дегеніміз –
бастауышы бар, кейде айтылмай тұрса да, бастауышын баяндауышы арқылы
табуға болатын жай сөйлемнің түрі. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   68   69   70   71   72   73   74   75   ...   136
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
ғылым министрлігі
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
тоқсан бойынша
бекіту туралы
бағалауға арналған
Әдістемелік кешені
Сабақ жоспары
туралы хабарландыру
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
арналған жиынтық
жиынтық бағалауға
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
білім беретін
республикасы білім
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
әкімінің аппараты
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
Қазақ әдебиеті
мерзімді жоспар
Мектепке дейінгі
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
оқыту әдістемесі
әдістемелік кешені
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
мамандығы бойынша
қызмет регламенті
болып табылады
пәнінен тоқсан

Loading...