Жапбаров Амангелді Оқушылардың тыныс белгілерді дұрыс қою икемділігі мен дағдыларын


   Сөз   таптарының   айтысы   ойыны   арқылы   тыныс   белгілер

Loading...


Pdf көрінісі
бет133/136
Дата04.05.2021
өлшемі0.8 Mb.
1   ...   128   129   130   131   132   133   134   135   136
3.   Сөз   таптарының   айтысы   ойыны   арқылы   тыныс   белгілер
туралы дағдыларын қалыптастыру.
Бір   күні   Зат   есім,   Сын   есім,   Сан   есім,   Есімдік,   Етістік,   Үстеу,
Еліктеуіш, Шылау, Одағай кездейсоқ бас қосып қалыпты. Әрқашан өзін сөз
таптары ішінде біріншімін деп санайтын Зат есім басқалардан гөрі өзін
еркін ұстап:

Дүниедегі  бар  байлық   кім?  не?  деген  сүраққа жауап береді.
Олай болса, менен байлығы асқан кім бар?, – деді. 

Керемет,   керемет,  – деді   Сын    есім, – Сенде  зат көп екені
рас. Бірақ ол заттарыңның түр-түсін, белгісін анықтап жүрген кім? Саған
әйтеуір   зат   болса,   одан   басқаның   керегі   жоқ.   Ал   заттарыңның   бағасы
қайсы, бағасызы  қайсы деп жақсы-жаманын ажыратпайтының не?-  деп
сөз соңында тиісе кетті. 
Үшінші болып Сан есім сөзге араласты. 

Байлық   та,   оның   бағасы   мен   сапасы   да   есепсіз  болмас.
Сондықтан   есеп   керек,   есеп,  -деді   ол   саусағын  санап.  –  Оны   жүргізуші,
әрине, менмін. 

Сендер қалай мақтансаңдар да менен алыс кете алмайсыңдар, 
дейді Есімдік. – Оны есімдік деген атымнан да аңғаруларың керек. Мен реті
келгенде   Зат   есімнің  де,   Сын   есімнің   де,   Сан   есімнің  де   орнына   жүріп,
шаршағанды дем алдырып, еріншекті қатардан алыстатып  келемін. Өзім
қандай еңбек сүйгішпін, ә?!

Тоқтат,  тоқтай тұрыңдар!– деп, есік жаққа жақындау тұрған
Етістік   сөзге   араласты.   Жолыға   қалсаңдар   ұрыса   бастайсыңдар.   Зат
біткен көркем болсын, көп  болсын, қозғалмаса, , қимыл-әрекетке түспесе,
одан қандай пайда?
Онда   әзгеріс,   өсу,   даму   бола   ма?–  деп  өзінің   бүкіл   іс-әрекетке
қатыстылығын сыпайы жеткізе беріп еді, Үстеу:

Өте   дұрыс!  –  деді   кенеттен   дауыстап.   Біз   де   босқа
жүргеніміз   жоқ.   Етістік   қаншалықты   қозғалысты   бақыласа,   мен   де
соншалықты аңғаруға тырысамын. Өйткені  қимыл-әрекет қалай, не үшін,
не себепті іске асқанын қадағалаймын. 

Пыс-пыс   әңгіменің  не   керегі   бар?  -  деп   Еліктеуіш  дүңк   ете
қалғанда, басқалары жалт қарады. 

Әркім   өзі   туралы   айту   ыңғайсыз   секілді,   сондықтан   сөзді
168


доғарайық.   Тізгінді  беріп  қойса,   мақтанады-ақ  екенбіз  –  деп,     Шылау  да
айтысқа жоқтығын ескертті. Шамасы, «Жеке лексикалық мағынасы жоқ,
сөйлемде   жеке   сөйлем   мүшесі   бола   алмайды»   деген   өңкей   болымсыз
етістікпен айтылатын өз қасиетін айтқысы келмеген болар. 

Ал, онда кеттік, –деп Зат есім орнынан тұра бергенде,
есік аузында отырған Одағай:

Ой,   әттегене-ай!   Жұмысқа   кешігіп   қалдым-ау, пай-
пай, ту!– деп зыта жөнеледі. 
Оқушы әр сөз табының өз сөйлеу белгісі арқылы өз ерекшелігін беруге
тырысқандығын   аңғарып,   оларға   осы     шығарма   сияқты   әңгіме   жазуға
үйретілсе,   қайталау   кезіндегі   жинақтау,   ізге   салу   ісінің   нәтижесі   анық
байқалмақ. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   128   129   130   131   132   133   134   135   136
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
ғылым министрлігі
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
тоқсан бойынша
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
туралы хабарландыру
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
арналған жиынтық
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
бағалаудың тапсырмалары
Қазақстан республикасының
республикасы білім
білім беретін
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
әкімінің аппараты
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
Қазақ әдебиеті
мерзімді жоспар
Мектепке дейінгі
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
әдістемелік кешені
оқыту әдістемесі
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
пәнінен тоқсан
мамандығы бойынша
болып табылады

Loading...