Жапбаров Амангелді Оқушылардың тыныс белгілерді дұрыс қою икемділігі мен дағдыларын

Loading...


Pdf көрінісі
бет115/136
Дата04.05.2021
өлшемі0.8 Mb.
1   ...   111   112   113   114   115   116   117   118   ...   136
Сабақтың түрі: Тәжірибелік сабақ. 
Сабақтың көрнекілігі: Кестелер, қазақ би-шешендері мен хандарының
портреттері, мәтіндер.
Сабақтың барысы. Ұйымдастыру кезеңі. 
 Үй  тапсырмасын тексеру. 
1.
Ж
аттығу ауызша тексеріледі. 
2.  Өткен   сабақта   сызықша   қойылатын   орындардың  қайсысы
талданғандығы   еске   түсіріледі.   Құрмаласқа   жөне  төл   сөзге   байланысты
сызықша   қою   оқушылар   үшін  жаңалық   емес,   соңдықтан   бұл   мәселені
"Сөйлемді   ықшамдап  қолдануга   байланысты   қойылатын   сызықша"
тақырыбына  енгізуге   де   болады.   Тек   ауызша   еске   түсіріп,   кестеге,   тақтаға
жазылған сөйлемдерді көрсетіп кеткен артық емес. 
Тарс   еткен   мылтық   даусы
естілді   –   Қозыкүреңге   оқ
дарымады. 
(Қ. Жұмаділов. )
Жалғаулығы   түсіріліп   айтылған
қарсылықты   салалас.   Оқиға   тез
өткенін   де   білдіреді,   соңдықтан
сызықша қойылады. 
Оттың   жарығына   сағатын
тосты – он болып қалған екен. 
(Қ. Жұмаділов. )
Бір   мезгілде   шұғыл   өткен   істі
білдіретін ыңғайлас салалас. 
Ақыл айтсаң -  батыл айт. 
(Мақал. )
Ерекше   мән     бере   айтылған   шартты
бағыныңқы  сабақтас. 
– Сөйтіп, ендігі жылы бірге оқимыз ба? – деді Рабиға күлімсіреп, онан
соң   ескерткендей,   –Байқа,   сыныпта   қалып   қойып   жүрме,  –  деді.
(С.Мұратбеков. )
Сызықша төл сөз бен автор сөзінің арасына қойылады. 
146


Келесі жаттығу жазбаша орындалады. "Де" етістігін түрлендіріп жазып,
сызықшаның не үшін қойылғанын түсіндіреді. 
Қазақ   халқының   әлеуметтік,   қоғамдық   тұрмысында   билер   сөзінің,
билер кеңесінің үлкен маңызы бар. Мұғалім осы мәселе туралы қысқаша ғана
айтып, мұндағы сөйлеу мәнеріне, сөйлеу әуеніне көңіл аудартады. Мұндай
сөйлемдердің   мазмұны   өте   терең,   құрылысы   жағынан   ықшамды,   сөйлем
мүшелері   түгел   қатыспайды.   Мағыналық   олқылық   көрінбейді,   керісінше
тұспалдау, нұсқау, сол арқылы ойға жетелеу мәні басым болады, сөзді үнемді
қолданады.   Бұл   сөйлемді  ықшамдап   қолдану  деп   аталады.   Аз   сөзге   көп
мағына сыйғызу, мақал-мәтел – шешендер мен билердің сөйлеу үлгісіне тән
нәрсе. Бұлар ерекше әуезбен айтылады. Мұғалім осыны айтып түсіндірген
соң, жаттығуды алдымен мәнерлеп, рөлге бөліп оқытады. Сызықша қойылып
тұрған орындар табылып, сөйлем мағынасының әсері ашылады. 
Бұдан   әрі   сөздік   жұмысы   жүргізіледі:  азуын   айға   білеу,   құлақтың
құрышын қандыру, итіне түсу тегеурін. 
Ж. Тұрлыбаевтың билер туралы әңгімесіне қатысты мынадай сұрақтар
беру арқылы оның тақырыбы, идеясы туралы ой қозғауға болады. 
1.
Төле бидің сөзі не туралы? Ол нені тұспалдап отыр?
2.
Қойайдар би әңгімені калай дамытты?
3.
"Дөме көп – дәрмен жоқ", – деп Тұяқ би нені айтып  отыр?
4.
Қаз дауысты Қазыбектің сөзінен қандай ой байқалады?
5.
Бұл кеңес қандай мәселені қозғап отыр? Тақырып не   туралы?
6.
Үзінді шағын, идея терең, ол не туралы?
7.  .   Әңгіме   бірлік,   ынтымақ   туралы   екен.   Бірлік   болса   ғана,   жерді
жаудан тазартуға болатыны айтылып отыр. Бірақ соны билер неге қарапайым
түрде айтпайды? Қалай ойлайсыңдар?
Ендігі   жерде   үзіндінің   стилі   талданады.   Үзіндідегі   нақыл   сөздер
табылып, айтылған пікірлер қорытылады. 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   111   112   113   114   115   116   117   118   ...   136
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
ғылым министрлігі
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
тоқсан бойынша
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
туралы хабарландыру
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
арналған жиынтық
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
жиынтық бағалауға
арналған тапсырмалар
бағалаудың тапсырмалары
Қазақстан республикасының
республикасы білім
білім беретін
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
әкімінің аппараты
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
Қазақ әдебиеті
мерзімді жоспар
Мектепке дейінгі
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
әдістемелік кешені
оқыту әдістемесі
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
пәнінен тоқсан
мамандығы бойынша
болып табылады

Loading...