«Жалпы мағлұмат» тарауында берілген тәжірибеге сәйкес қысқаша теория енгізілген

Loading...


бет9/9
Дата30.03.2020
өлшемі392.31 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9















































№7 Зертханалық жұмыс

ЭЛЕКТР ҚАБЫЛДАҒЫШТАРЫ ҮШБҰРЫШША ҚОСЫЛҒАН ҮШФАЗАЛЫ ЭЛЕКТР ТІЗБЕГІН ЗЕРТТЕУ


Жұмыстың мақсаты: тәжірибе арқылы үшфазалы тізбектің үшбұрышты қосылған жүктемеден өтетін токтардың, фазалық кернеулер мен қуаттардың ара қатынасын зерттеу.

Кернеулер мен токтардың векторлық диаграммасын тұрғызып үйрену.



7.1. ҚЫСҚАША ІЛІМИ МАҒЛҰМАТТАР

Егер үшфазалы қорек көзі үшбұрышша жалғанса, оның желілік кернеу мен фазалық кернеу өзара тең болады, яғни , өйткені, мысалы А-В фазаларында  ,  , бірақ , ал  - желілік кернеу,  - фазалық кернеу, яғни , басқа фазаларда да осы сияқты (7.1-сурет).


7.1-сурет

 .

Кешенді түрде олар былай жазылады:







Фазалық токтар Iab , Ibc , Ica – Ом заңы бойынша анықталады:

Кирхгофтың бірінші заңы бойынша желілік токтарды келесі формулалар арқылы анықтайды:

Симметриялық үшфазалы тізбекте кедергілер мен кернеулер симметриялы болатын болса, онда токтар да симметриялы болады.



- фазалық ток,

- желілік ток.

Осыны векторлық диаграмма арқылы анықтайды (7.2-сурет).



7.2-сурет. Симметриялық жүктемелі тізбектің векторлық диаграммасы.



7.3-сурет. Бейсимметриялық жүктемелі тізбектің векторлық диаграммасы.

Үшбұрышша жалғанған үшфазалы жүктемелі тізбектің қуаты (∑P) фазалардың қуаттарының қосындысына тең болады:

∑P=Pab + Pbc + Pca

Егер тізбекте тек қана симметриялық активті кедергілер болса

∑P=3Pф =3UфIф .

Тізбекте симметриялы активті- индуктивті не активті-сыйымдылықты жүктеме болса

∑P =3UфIф cosφ= 

Үшфазалы тізбектің реактивті қуаты

∑Q =3UфIф sinφ= 

Тізбектің толық қуаты



∑S =3UфIф = 

7.3. ТӘЖІРИБЕЛІК ЖҰМЫСҚА ТАПСЫРМА ЖӘНЕ ОНЫҢ ОРЫНДАЛУ ТӘРТІБІ

7.3.1. Үшбұрышша жалғанған симметриялы және бейсимметриялы электр қабылдағыштың кернеулері мен токтарын мультиметр не виртуалды аспаптар арқылы өлшеп, қуаттарды есептеу керек.

7.3.2. Тәжірибені жүргізу тәртібі: 7.4-суретте келтірілген сұлба бойынша тізбекті жинастырыңыз. Жүктеме ретінде үш кедергіні (Rab =Rbc=Rca =1кОм) дайындап алыңыз. Алты токты өлшеу үшін тізбекке үш виртуалды амперметрлерді және үш мультиметрді қосыңыз. Өлшеу деректерін 1-кестеге жазыңыз.

7.3.3. Бейсимметриялы электр қабылдағышты (Rab=680 Ом, Rbc=1 кОм, Rca=330 Ом ) қорек көзіне қосып, кернеулер мен фазалық және желілік токтарды өлшеңіз. Өлшеу деректерін 1-кестеге жазыңыз.

7.3.4. Фазалық және толық активті қуаттарын есептеп, 1-кестеге жазыңыз.

1-кесте

«Үшбұрышты » сұлба

Симметриялы жүктеме

Бейсимметриялы жүктеме

Желілік токтар, мА

IA







IB







IC







Фазалық токтар, мА

Iab







Ibc







Ica







Фазалық және желілік кернеулер, В

U







U







U







Фазалық қуаттар, мВт

Pab







Pbc







Pca







Толық қуат, мВт

P







7.4-сурет. Тәжірибеге арналған сұлба.

7.3.5. 7.4-суретке масштабтарын қолданып, векторлық диаграммаларын сызу керек.






































































Токтардың және

кернеулердің диаграммасы









Кернеулер

диаграммасы















а)

Симметриялы

жүктеме


б) Бейсимметриялы

жүктеме




















































































































Мu=…в/дел






















МI=…мА/дел









7.4. БАҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ МЕН ТАПСЫРМАЛАР




  1. Үшфазалы кернеулер жүйесіне анықтама беріңіз.

  2. Егер электр қабылдағыш симметриялы болса, онда фазалық және желілік токтардың ара қатынасы неге тең болады?

  3. Үшфазалы электр қабылдағыш қандай жағдайда үшбұрышша жалғанады?

  4. Үшбұрышша жалғанған электр қабылдағыштың бір фазасының жүгінің өзгеруі басқа фазаларына қалай әсер етеді?

  5. Активті кедергілері Rab=10 Ом, Rbc=20 Ом, Rca=30 Ом жүктеме үшбұрышша қосылған. Қорек көзінің кернеуі Uж =220 В. Тізбектегі фазалық және желілік токтарды анықтаңыз. Қабылдағыштың активті және толық қуаттарын есептеңіз.

№ 8 Зертханалық жұмыс



Жұлдызша қосылған үш фазалы тізбектің апаттық режимдері

Жұмыстың мақсаты:

Жұлдызша қосылған үш фазалы тізбектегі апаттық режимдерді тәжірибе бойынша зерттеу.



8.1.Қысқаша мағлұматтар

Үшфазалы тізбекте не қабылдағыштар қысқа тұйықталып кетсе, не фаза бойынша қабылдағыштарды қорек кернеу көздеріне жалғастырып отырған сымдар үзіліп кетсе тізбекте апаттық режимдер пайда болады. Кейбір апаттық режимдерді талдайық.



Симметриялық жүктемелі бейтарап сымы бар үш фазалы тізбектің фазасы үзілді

Егер үш фазалы тізбектің А-фазасы үзілсе, А-фазадағы ток нөлге тең болады, ал қалған фазалардың токтары өзгермейді (1-сурет).

Сонда бейтарап тогы

IN=IB+IC .

(1-сурет)

Симметриялық жүктемелі үш фазалы тізбектің фазасы үзілді

Бұл апаттық режимде А-фазасы үзілсе кедергілер RB мен RС өзара тең және UBC –ға, желілік кернеу көзіне бірізді қосылады. Әр кедергінің кернеуі өзара тең UBC/2 (2-сурет)

(2-сурет)

А-фазадағы ток пен бейтарап тоғы нөлге тең,

ал 

Бейсимметриялық жүктемелі үш фазалы тізбектің бейтарап сымы үзілді

Бейсимметриялық жүктемелі тізбекте бейтарап сым үзілсе барлық фазалардағы токтар мен кернеулер өзгереді. Бұл жағдайды векторлық диаграмма арқылы көрсеткен қолайлы (3-сурет).

(3-сурет)

3-суреттегі тізбектің векторлық диаграммасында жүктеменің нөль нүктесі генератордың нөль нүктесімен бірлеспейді. Екеуінің арасында жылжыту (ығысу) кернеуі UnN пайда болады және жылжыған жүктеменің нөль нүктесінде фазалық токтардың алгебралық қосындысы нөльге тең болады.



Үш фазалы тізбектің фазалық жүктемесін қысқа тұйықтау

Бейтарап сымды үш фазалы тізбектің фазалық жүктемесін қысқа тұйықтасақ сол фазадағы ток өте жоғары өсіп кетеді. Бұл жағдай апаттық режимді туғызып қабылдағыштарды қорғау әрекетін тудырады.

Егер үш фазалы тізбекте бейтарап сым болмаса «А»-фазадағы жүктеме қысқа тұйықталса жүктеменің нөль нүктесі фазаның А-нүктесімен бірлеседі. Сонда «В» және «С» фазалардың кедергілері сәйкес желілік кернеулерге тәуелді болады. Бұл фазалардағы токтар √3 есе , ал «А» фазадағы ток 3есе өседі (4-сурет). Сондықтан фазалық жүктемелерді қысқа тұйықтау апаттық режимдерді тудырады.

(4-сурет)



8.2. Тәжірибелік жұмысқа тапсырма және оның орындалу тәртібі

2.1. 5-суретте келтірілген сұлбаны жинаңыз. Үш фазалы тізбектің жүктемесі симметриялы болу үшін кедергілеріңіз RA=RB=RC=1кОм.

Ескерту: УИЛС-1 стендте кедергілерді заводтың маркалық нөмірімен алған дұрыс:

RA-07 ; RB-07; RC-07 ; не

RA-05 ; RB-05 ; RC-05 .

Токтар мен кернеулерді виртуалдық аспаптармен не универсалдық Щ-43 ампер-вольт-Ом-метрмен өлшеу керек. Өлшенген мәндерін 1-кестеге жазыңыз.

2.2. Токтардың және кернеулердің мәндері өзгермейтініне сену үшін бейтарап сымды үзу керек. Токтардың және кернеулердің мәндерін өлшеп, 1-кестеге жазыңыз.

2.3. 1-кестеде келтірілген тапсырмаларды орындап, әртүрлі режимдерде өлшенген токтар мен кернеулердің мәндері бойынша векторлық диаграммаларын сызу керек.

1-кесте.

Режимдер

UA, B

UB, B

Ua, B

UnN, B

IA,MA

IB,MA

IC,MA

IN,MA

RA=RB=RC=1кОм

Сұлбада бейтарап сым бар



























RA=1 кОм

RB=680 Ом

RC=330 Ом

Бейтарап сым үзілген



























RA=RB=RC=1кОм

Бейтарап сым бар; А-фазасы үзілген



























RA=RB=RC=1кОм

Сұлбада бейтарап сым жоқ; А-фазасы үзілген



























RA=RB=RC=1кОм

Сұлбада бейтарап сым жоқ; А-фазасы қысқа тұйықталған



























8.3. Бақылау сұрақтары:

1. Төрт сымды үш фазалы симметриялық және бейсимметриялық жүктемелері бар тізбектің токтары мен кернеулері қалай өзгереді, егер бейтарап сымды үзіп жіберсе?

2. Төрт сымды үш фазалы сұлбаның токтарымен кернеулері қалай өзгереді, егер бір фазаның жүктемесін қысқа тұйықтаса?

3. Үш сымды үш фазалы сұлбаның токтары мен кернеулері қалай өзгереді, егер бір фазаның жүктемесін қысқа тұйықтаса?

4. Үш сымды үш фазалы сылбаның қуаты қалай өзгереді, егер бір фазаны үзіп жіберсе?

5. Үш фазалы тізбектің қуаты қалай өзгереді, егер бір фазаның жүктемесін қысқа тұйықтаса?

(5-сурет)

№ 9 Зертханалық жұмыс



Қабылдағыштары үшбұрышша қосылған үш фазалы тізбектегі апаттық режимдер.

Жұмыстың мақсаты:

Қабылдағыштары үшбұрышша қосылған үш фазалы тізбектегі апаттық режимдерді тәжірибе бойынша зерттеу.



9.1.Қысқаша мағлұматтар

Қабылдағыштардың фазаларында, не желілік сымдар арасында қысқа тұйықталу режимдер пайда болған кезде, тізбектің токтары кенет өзгеріп, апаттық жағдай тудырады.

Жүктеме үшбұрышша қосылған тізбекте фаза не желілік сым үзілсе, жұмыс істейтін режимі апаттық режимге жатады, ток пен кернеулердің шамаларын қалыптасқан мәндерінен асырмайды.

9.1.1. Мысалы, үш фазалы жүктеменің бір фазасы үзілді (1-сурет).

Үзілген фазадағы ток нөлге тең болады, ал қалған екі фазаның токтары өзгермейді. Үзілген фазаға байланысты екі желілік токтар √3 есе төмендеп, фазалық токтарына тең болады, ал үшінші желілік ток өзгермейді (бастапқы қалпында қалады).

(1-сурет)

9.1.2. «В»-фазаның желілік сымы үзілсе (2-сурет). Бұл жағдайда фазалық кедергілер Rab және Rbc бір ізді қосылып, үшінші фазаның кедергісі Rca параллель жалғанады. Үш фазалы тізбек бір фазалы тізбекке айналып, кернеуі Ůca –ға тең болады.

(2-сурет)

9.1.3. Жүктеменің бір фазасымен желілік сымның бір уақытта үзілуі.

Үшбұрышша қосылған жүктеменің бір фазасы мен желілік сым бір уақытта үзілсе, тізбек бір фазалы тізбекке айналып кетеді.

Мысалы, «В»-фазаның желілік сымы мен жүктеменің «ас» фазасы үзілсе (3-сурет).

(3-сурет)



9.2. Тәжірибелік жұмысқа тапсырма және оның орындалу тәртібі

9.2.1. 4-суретте келтірілген сұлбаны жинаңыз. Жүктеменің кедергілерін Rab =Rbc= Rca=1кОм тең ретінде алып, тізбектің симметриялық режимінің желілік және фазалық токтарын өлшеңіз.

9.2.2. (9.1.)-кестеде көрсетілген режимдердің желілік және фазалық токтарын өлшеп, мәндерін сол кестеге жазыңыз.

Ескерту: фазалық және желілік токтарды бір ампермен не виртуалды аспаптармен өлшеңіз.

(4-сурет)

9.1-кесте.



Режимдер

Iab, MA

Ibc, MA

Ica, MA

IA, MA

IB, MA

IB, MA

IC, MA

Симметриялық режим

Rab=Rbc=Rca=1кОм
























Жүктеменің фазасы «ab» үзілді






















Желілік сым «А»-үзілді






















Жүктеменің фазасы «ab» және желілік сым «с»-үзілді






















Желілік сым «А» және «ab» үзілді






















9.3. Бақылау сұрақтары:

1. Симметриялық жүктеме үшбұрышша қосылған үш фазалы тізбектің фазалық және желілік токтары қалай өзгереді, егер бір фазасы үзілсе?

2. Симметриялық жүктеме үшбұрышша қосылған үш фазалы тізбектің фазалық және желілік токтары қалай өзгереді, егер кез-келген желілік сымы үзілсе?

3. Егер үшбұрышша қосылған жүктеменің екі фазасы үзілсе, токтар қалай өзгереді?



4. Үшбұрышша қосылған үш фазалы тізбектің бір фазасын қысқа тұйықтаса, апатты режим пайда болады, оны дәлелдеп, анықтап беріңіз.






Литература


Основная:

  1. Электротехника/ Под ред. В.Г.Герасимова. – М: Высшая школа, 1985.

  2. Борисов Ю.М., Липатов Д.Н., Зорин Ю.Н., Электротехника. – М.; Энергоатомиздат, 1985.

  3. Касаткин А.С., Немцов В.М. Электротехника. – М.: Энергоатомиздат, 1983.

  4. Сборник задач по электротехнике и основам электроники/Под ред. В.Г. Герасимова. – М.: Высшая школа, 1987.

Дополнительная:

  1. Иванов А.А. Электротехника. Лабораторные работы по электротехнике и основам электроники. - М.

  2. основы промышленной электроники/Под ред. В.Г.Герасимова. – М: Высшая школа, 1986

  3. Забродин Ю.С. Промышленная электроника. – М.: Высшая школа, 1982

  4. Лабораторные работы по основам промышленной электроники. /Под ред. В.Г. Герасимова. – М.: Высшая школа, 1989.


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
жалпы конкурс
білім беретін
Барлы конкурс
республикасы білім
ызмет регламенті
бойынша жиынты
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
Республикасы кіметіні
идаларын бекіту
облысы кімдігіні
мемлекеттік ызмет
рсетілетін ызметтер
стандарттарын бекіту
Конкурс ткізу
дебиеті маманды
мемлекеттік мекемесі
Мектепке дейінгі
дістемелік сыныстар
дістемелік материалдар
ауданы кіміні
конкурс туралы
жалпы білім
рметті студент
облысы бойынша
мектепке дейінгі
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
білім беруді
дарламасыны титулды
Конкурс жариялайды
дістемелік кешен
мелетке толма
ызметтер стандарттарын
разрядты спортшы
аласы кіміні
директоры бдиев

Loading...