Ислам мәдениеті мен білімін қолдау қоры ұЛЫҚ имам – имам ағзам әбу ханифа алматы, 2011



Pdf көрінісі
бет18/24
Дата02.01.2022
өлшемі0.61 Mb.
#147472
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   24
Байланысты:
Ұлық имам Абу Ханифа
Beyneleu- neri, (pdf) Тектік сарын (Джек Лондон)
сәйкес болатын»,–дейді.

Әбу Ханифаның ілімі мен даналығын қызғанып: 



«Ол  хазіреті  Мұхаммед  (с.ғ.с.)  пайғамбарымыздың 

хадистеріне  көп  сүйене  бермейді,  оның  шығарған 

пәтуалары әлсіз»,–дейтіндер де болған. Бұған қарсы 

жауап  ретінде  Найм  ибн  Әмр  оның:  «Адамдар 



мен  туралы:  «Ол  айтқан  пәтуаларын  өз  ойынан 

шығарады,  нақты  дәлелдерге  сүйенбейді»,–дейді. 

Расында,  әрбір  мәселеге  байланысты  берген 

үкімдерімде  Құран  мен  хадиске  сүйенбеген  кезім 

болған емес»,–деген сөзін келтіреді.


q

q

34



Имам Ағзам Әбу Ханифа

Талантты әрі терең парасат иелерін күндеушілері 

де табылатыны сияқты Имам Ағзамның (р.а.) бедел 

биігіне  көтерілгенін,  атақ-даңқының  асқақтағанын 

көре  алмай  қызғанған  дұшпандары  да  болмай 

қалмады. «Ол Құранға, хадиске емес өзінің ақылына 



көбірек  сүйенеді»  деп  айыптаушылардың  бірінен 

Имам Ағзам :

–  Намаз  ұлық  па  немесе  ораза  ұлық  па?»,  –  деп 

сұрайды.


– Әрине, намаздың жолы үлкен, –дейді әлгі кісі.

– Мұны кімнен естідің? – дейді Имам Ағзам.

– Расулалладан (с.ғ.с.) – депті ол.

Сонда Имам Ағзам: «Мен де намаздың жолы ұлық 

деп айтам, әрі оны хадиске сүйеніп айтып отырмын. 

Егер ақылға табан тірегенімде оразаның жолы ұлық 

дер едім. Өйткені, әйел адам хайыз болғанда (етеккірі 

келгенде)  намазды  да,  оразаны  да  тоқтатады. 

Хайыздан  тазарған  соң  әуелі  оразаның  қазасын 

өтейді.  Бірақ  намаздың  қазасы  өтелмейді.  Тағы  да: 



«Мирасқордың  мұрасын  бөлерде  ер  адамға  екі  есе, 

әйелге бір есе беріледі. Егер мен ақылға сүйенгенімде 

әйелге екі есе тиесілі, өйткені әйел табиғаты нәзік, 

сондықтан екі есе деп айтар едім. Бірақ мен Құран 

Кәрімге сүйеніп, еркекке екі есе деймін» деген екен. 

Әбу Ханифа пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) хадистерін 

естіген немесе дәлел ретінде қабылдаған кездерінде, 

мұқият  қарап,  оның  ақиқаттығына  аса  мән  беретін. 

Өйткені, ол заманда жалған және күмәнді хадистер 

көбейген еді. Осылайша, Әбу Ханифа ғылыми істерін 

ұқыпты әрі тиянақты жүргізіп, Құран, хадис, ижмаъ 

және қияс негізінде мәселе шешіп, олардың негізінде 

фиқһты  тарау-тарауға  бөліп,  реттеген.  Онда  дәрет, 

намаз,  ораза,  зекет,  қажылық,  неке,  талақ,  сауда, 




q

q

35



Имам Ағзам Әбу Ханифа

егіншілік,  жаза  т.б.  діни  мәселелер  жүйеленіп  жан-

жақты қамтылған.

Кейінірек  Әбу  Ханифаның  бұл  жүйесін  имам 

әл–Бухари, имам Муслим, имам Тирмизи, имам Әбу 

Дауд,  имам  Нәсәий  және  имам  ибн  Мәжә  сияқты 

әйгілі мухаддистер (хадис саласының мамандары) де 

өздерінің хадис жинау жұмыстарында пайдаланған.

Әбу Ханифа қырық жасынан бастап ұстаздық етті. 

Ол мұхиттай терең білімі мен даналығы, шешендігі 

мен  сабақ  беру  әдісінің  тартымдылығымен  жас 

шәкірттер  мен  ғалымдарды  да  еріксіз  баурап 

алатын.  Мекке  мен  Мәдина  қалаларында  болған 

кезде,  орталық  мешіттерде  дәрісхана  ашып,  түрлі 

тақырыптарда сабақ берді. 

Сондай-ақ, Әбу Ханифа сол заманның білім ошағы 

саналған  Мекке,  Мәдина,  Басра  сияқты  қалаларға 

сапар  шегіп,  онда  көптеген  дін  ғұламаларымен 

кездесіп,  олардың  дәрістерін  тыңдап,  сабақ  беру 

әдістерін  үйреніп,  тәжірибе  алмасатын.  Меккедегі 

атақты ғалым Ата ибн Әбу Рабах пен Мәдина имамы 

Малик ибн Әнаспен жиі кездесіп тұрды.

Имам Ағзам бір мәселенің шешімін айтып, сосын 

үйіне  келіп,  берілген  пәтуаның  ақиқатын  айқындау 

үшін түні бойы Құран оқып хадистерді қайта қарап, 

дұрыс-бұрыстығын  тексеретін.  Берген  үкімінде 

жаңсақтық  кетсе,  іле-шала  ол  туралы  шәкірттеріне 

айтып,  дұрыстап  қоятын.  Әбу  Ханифа  ақиқат  пен 

шындықты берік ұстанды. Оның дәрісханасы «нағыз 

ақиқаттың ордасы» еді.

Бірде бір кісі келіп оған: «Мына бір мешітте фиқһ 



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   24




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді