Іі негізгі бөлім


«Мәңгілік ел» – Тәуелсіз Қазақстанның ұлттық идеологиясы



бет8/12
Дата11.04.2022
өлшемі112.36 Kb.
#220148
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12
Байланысты:
Мангилик елгылыми жоба 3333333333333333333333
4-osh bzhb biologiya 8-syn az, 4-osh bzhb biologiya 8-syn az, Қазақстан тарихы таңдау
2. 2 «Мәңгілік ел» – Тәуелсіз Қазақстанның ұлттық идеологиясы

«Халықтың өмірі оның әрбір келесі ұрпағымен бірге өсіп келеді. Сондықтан Халықтың Мәңгілігі туралы арманнан артық арман жоқ. Мәңгілік Ел, бұл – ертеңгі күнге деген идея, болашаққа деген сенімді білдіреді, бұл қайтымсыз және берік тұрақтылықтың символы...» (Н. Ә. Назарбаев.)

2014 жылы 17 қаңтарда Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаев өз елінің халқына "Қазақстан жолы–2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ"атты кезекті Жолдауын арнады.

Мемлекет басшысының жыл сайынғы әрбір Жолдауын қарастыра отырып, олардың уақыт талаптарына сай екендігін атап өтуге болады. Жаңа Жолдаудағы «Мәңгілік ел» идеясы қазақ халқының лайықты болашағын айқындайды және Қазақстанның дамыған әлемнің табысты елдерімен бір қатарға тұруына мүмкіндік береді.

Он креативті идея туралы айта келіп, Мемлекет басшысы кешенді міндеттердің жеті басты бағытын жүзеге асыру қажеттігін атап өтті. Қазақстан жолының жаңа кезеңі – ұлттық бірлік пен бейбітшілік, экономиканы нығайту, халықты әлеуметтік қорғау, ұлттық қауіпсіздік, Мәдениет, тіл – бұл «Мәңгілік ел» қалыптасуының жаңа міндеттері екені анық.

Қазақстанның ұзақ мерзімді дамуының басымдықтарының бірі саяси тұрақтылық пен қоғамның бірлігі болып табылады. Бұл туралы Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан-2050» Қазақстан халқына Жолдауында айтты. Ел Президенті әлем туралы ескі идеялардың догмаларынан босатылған жаңа менталитет қажет екенін атап өтті. [2, б. 68-69]Ұлт пен қоғам деңгейінде әлеуметтік организм ретінде республиканың тұтастығын сақтау елдің тұрақтылығын, әл-ауқаты мен қауіпсіздігін нығайту кезеңінде басты міндет болып қала береді. Азаматтық және рухани, этникалық және ұлттық бірегейлікті нығайту, халықтың әлеуметтік-мәдени және әлеуметтік-психологиялық белсенділігін жеделдету қазақстандық қоғам дамуының басымдықтарын құрайды. Тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан халқының өмірлік перспективалары сан алуан және көп жағдайда нақты бола бастады.

Көпэтносты мемлекетте біртұтас қағидат пен біртұтас рух қағидаты, олардың қызметінің бірыңғай бағытында әралуандық қағидаты – міне, ХХІ ғасырдағы Қазақстан халқы мен адамның өмірлік перспективаларын ынталандырады.

ХХІ ғасырда Қазақстанды қазақтың өмір салтынан тыс, қазақтардың ұлттық болмысынан тыс елестету мүмкін емес. Қазақ халқының әлеуметтік және мәдени даму тарихы бай. Ол бірте-бірте түркі дәстүрлері мен ислам рухани құндылықтарының күшті ықпалымен Шығыс пен Батыс өркениеттерінің, Азия мен Еуропаның дала және қала мәдениеті кеңістігіндегі тоғысында қалыптасты. [4, б. 37]

Қазақтардың өмір салты, стилі мен өмір сүру деңгейі еліміздің өзегін, отаншылдық тамырын және басты тірегін Қазақстанның негізгі күшін құрауға тиіс. Ғасырлар бойы дәл осы қазақ халқына Қазақстан аумағы тиесілі және тиесілі бола бермек. Қазақтар өз туған жерін қорғап, бейбіт өмірдің негізін нығайтты, қоғамдық күш пен ой бірлігінде болды. Қазақ ұлты республика аумағында тұратын басқа да этникалық азшылық өкілдерін өзіне шоғырландыру миссиясы жоғары халықты құрайтын жалғыз мемлекет.

Тәуелсіз Қазақстанның бүкіл тарихы – бұл бірігудің, келісім мен бірліктің, көрші елдермен өзара түсіністіктің тарихы. Бейбітшілік пен теңдікті жақтайтын, өз халқының даналығының күшін мойындайтын және өз елінің болашағына үмітпен қарайтын адам өз халқының өткенін ұмытпайды.

Ұлт пен елдің өзін-өзі билеуінің іргелі негіздері: 1) тәуелсіздікке, «Ұлы Жібек жолы» дәстүрлерін жаңғыртуға жол; 2) Жалпыға Ортақ Еңбек, халық бірлігі, барлық этностардың тілдерін құрметтей отырып, тарихтың, мәдениет пен мемлекеттік тілдің бірегейлігі; қазақ халқының ұлттық мәдениеті болды және болып қала береді.

Қоғамды реформалаудың қазақстандық жолын әлемдік қоғам мойындады. [4, 24-бет] елдің дамуы – қоғамдағы мәдени қатынастардың идеялары мен дәстүрлерін енгізу кезеңі. Бейбітшілік сүйгіш саясаттың негізгі идеяларын ҚР Елбасы Н.Назарбаев ХХІ ғасырдың халықаралық қатынастарының ұраны мен қағидаттары ретінде алға тартты: бұл сенім, дәстүр және толеранттылық. Олардың негізінде: а) халықаралық қатынастардың оңтайлы теңгерімі нақтыланды; б) Қазақстанның БҰҰ-ның негізгі қатысушыларымен мазмұнды серіктестігі нығайтылды; в) қазіргі заманғы сын-қатерлер мен қауіптердің сыртқы көріністеріне ғана емес, олардың шығу көздерімен нәтижелі жұмыс істеуге тиімді қарсы тұру пысықталды. Бұл көзқарас нығайтылды: а) ұрпақтар мен құндылықтардың сабақтастығын арттыру; б) Қоғамдық келісім мен халықаралық ынтымақтастық басымдықтарына адалдықпен; в) ынтымақтастық пен тұрақтылық қағидаттарын іске асыруда күш-жігермен. [2, 137 б.]

Бүгінде Қазақстан жаһандану аясында білімін өзінің экономикалық және Ұлттық қуатын арттыру мақсатында пайдалана бастады. Әлем ұлт саясаты мен жаһандану контекстінде, аумақтық тұтастықты құрметтеуде, өзін-өзі тану жүйесінде және сепаратизмді кез-келген формада және көріністе категориялық қабылдамауда өзін-өзі анықтады. Бұл өзгерістер шындықты болжайды, ал факторлар болашаққа бағытталған және шындық көкжиегін кеңейту көзі бола алады.

Қазақстанның адамгершілік-рухани жаңғыруы: 1) қазақ халқының зияткерлік күшінің өзін-өзі ұйымдастыруын, Қазақстан халқының және Қазақстан мәдениетінің қуатын ынталандыруға; 2) ұлт пен елдің рухани, ғылыми-зияткерлік, ғылыми-шығармашылық әлеуетін жаңартуға; 3) білім беру, тәрбиелеу жүйесінің гуманистік бағдарлануын арттыруға және Қазақстан азаматтарының ұлттық мәдениетті жаңғырту ісіне қатысуына негізделуге тиіс.

«Қазақстан 2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты стратегиясында ұрпақтардың рухани бірлігі мен сабақтастығы, оның ұлттық сана-сезімін және жаңа қазақстандық патриотизмді қалыптастыру проблемаларына байланысты мәселелерді өзектендіре отырып, Елбасы Н.Ә. Назарбаев бұл өркениетті жолмен, жақын болашақта қуатты және берік Қазақстан мемлекетін құрудың қажетті шарты екенін атап өтті. [3]

«Мәңгілік Ел» пәнінің атауын анықтау барысында авторлар Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауларының шешімдерін негізге алды:


  • «Қазақстан жолы – 2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» (2014 ж.17 қаңтар), онда «Мәңгілік Ел» патриоттық актісін әзірлеу және қабылдау қажеттілігі туралы айтылады. Мемлекет басшысы «Мәңгілік Елді» ұлттық идея деп атады. Сонымен бір мезгілде ол барлық қазақстандықтарды, әрбір жұмыс орнында «Қазақстан 2050» Стратегиясының негізгі бағыттарын іске асыру бойынша жұмысқа белсенді қатысуға шақырды; [3]

  • «Нұрлы жол болашаққа бастар жол» (2014 ж.11 қараша), онда «Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясы «Қазақстан 2050» Стратегиясының ғана емес, сондай-ақ ХХІ ғасырдағы Қазақстан мемлекетінің қалыптасуының мызғымас идеялық негізінің де берік идеялық негізіне айналуы тиіс екендігі атап өтілді. [3]

Осылайша, стратегиялық ұлттық бағдарламаларды, Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауларының мемлекетіміздің тәуелсіздігі қалыптасқан күннен бастап «Мәңгілік Ел» ұлттық идеясын этностық қалыптастырушы, азаматтық және жалпыұлттық, зияткерлік және бәсекеге қабілетті ұлттың дамуына бағдар беретін оның құрамдас бөліктерінің бірлігі мен өзара байланысында ұсынуға мүмкіндік береді.

Патриоттық сезім табиғатта жан-жақты, ол жеке тұлғаның барлық аспектілерін біріктіреді: моральдық, еңбек, ақыл-ой, эстетикалық, сондай-ақ физикалық даму және бірыңғай нәтиже алу үшін Тараптардың әрқайсысына әсер етуді қамтиды.

"Мәңгілік Ел" құндылығының нәтижесі – ұлттық бірлік, қоғамымыздағы бейбітшілік пен келісім, бір халық, бір ұлт — барлығы үшін ортақ ұлттық мүдде. "Бір ел" - бұл бәріміз үшін ортақ Отанымыз. "Бір тағдыр" - бұл біз бірге өткен қиындықтар мен жеңістер! Бұл біздің ортақ болашағымыз — гүлденген және гүлденген Қазақстан! Мұның бәрі бірге стратегияны сәтті жүзеге асыру үшін қоғамның бірлігі қажет дегенді білдіреді. Жиырма бес жыл ішінде Қазақстан жаңа тәуелсіз елдер үшін ұлттық табыстың үлгілі моделіне айналды. Қазақстан-біртұтас ұлт, біртұтас халық, біртұтас болашақ.

Өз Отанының азаматы және патриоты болу дегеніміз-белсенді азаматтық ұстанымға ие болу, өз құқықтарын сауатты пайдалану, өз міндеттерін адал және адал орындау. Өз өміріңіздің лайықты деңгейін ұстап тұру үшін еңбексүйгіш болу және сенің көмегіңе және қорғауыңа мұқтаж адамдарға қамқорлық жасау, өз еліңнің өткеніне, бүгініне және болашағына өзінің жауапкершілігі мен қатыстылығын сезіну.

"Мәңгілік ел" бағдарламасын іске асыру үшін ұйымдастырылған барлық іс — шаралар көшбасшылық қасиеттері дамыған, таңдау жағдайында өз бетінше шешім қабылдауға дайын, ынтымақтастыққа және мәдениетаралық өзара іс-қимылға қабілетті, ел тағдыры үшін жауапкершілік сезімі бар, "Қазақстан жолы-2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ"Стратегиясының басты мақсатына қол жеткізуге белсенді қатысатын білімді адамды қалыптастыруға бағытталатын болады.

Тәуелсіздікке ие бола отырып, Қазақстан халқының болашақтағы өмірлік жоспарлары әртүрлі және нақтылана түсті. Республика тұтастығын ұлт пен қоғам деңгейінде әлеуметтік организм ретінде сақтау елдің тұрақтылығын, әл-ауқаты мен қауіпсіздігін нығайту кезеңінде басты міндет болып қала береді. Азаматтық және рухани, этникалық және ұлттық бірегейлікті нығайту, халықтың әлеуметтік-мәдени және әлеуметтік-саяси белсенділігін жеделдету қазақстандық қоғамды дамытудың басымдықтарын құрайды. Көпэтникалық және әрконфессионалды мемлекетте бірыңғай бастама мен Бірыңғай рухтың қағидаты, олардың қызметінің бірыңғай бағытындағы әралуандық қағидаты – ХХІ ғасырдағы Қазақстан халқы мен адамның өмірлік перспективаларын ынталандырады.

ХХІ асырдағы Қазақстанды салауатты өмірден тыс, ұлттық болмыстан тыс елестету мүмкін емес. Қазақ халқының әлеуметтік және мәдени эволюциясының тарихы бай. Ол бірте-бірте Шығыс пен Батыс, Азия мен Еуропа өркениеттерінің тоғысында түркі дәстүрлері мен ислам рухани құндылықтарының күшті ықпалымен дала және қала мәдениеті кеңістігінде қалыптасты. Қазақтар өз туған жерін қорғай отырып, бейбіт өмірдің негізін нығайтты, қоғамдық күш пен бірліктегі ойға ие болды. Қазақ ұлты республика аумағында тұратын басқа да этностық азшылықтардың өкілдерін топтастырудың жоғары миссиясы бар жалғыз мемлекет құрушы халық болып табылады. Қазақтардың бейнесі, стилі мен өмір сүру деңгейі өзегін, Отанының тамырын және басты тіректі, Қазақстанның негізін құрауы тиіс.

Қазақтардың барлық тарихы, ал енді Тәуелсіз Қазақстан тарихы – бұл көрші елдермен ынтымақтастық, келісім және бірлік, өзара түсіністік тарихы. Өз халқының өткенін бейбітшілік пен теңдік үшін күрескен, өз халқының даналығының күшін мойындайтын және өз елінің болашағына үмітпен қарайтын адам тарихын ұмытпайды.

2014 жылғы 24 тамызда Ұлытау баурайындағы киелі тау бөктерінде Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев: "Менің арманым мен ойларымның Қазақстанның мәңгілік ел болуы. Сондықтан мен "Мәңгілік Ел" идеясын ұсындым. Біз осындай болу үшін бәрін жасаймыз. Біз – көпұлтты елміз. Осылайша тарихи болды. Біздің міндетіміз – қоғамның бірлігін сақтау. Қазақстан бірлігі – бұл біздің көпұлтты халқымыздың бірлігі... ескі еменнің тамыры тереңде болмаса, ол дауылға төтеп бере алмас".

Бұл "Мәңгілік ел" идеясы – біздің ұлттық кодымыздың кілті. "Мәңгілік ел" жалпыұлттық идеясы – деп жазады саяси ғылымдарының докторы, профессор Г. Сұлтанбаева. Бұл – ұлттық бірлік пен бейбітшілікті, экономиканы нығайтуды, халықты әлеуметтік қорғауды, ұлттық қауіпсіздікті, мәдениетті, тілді дамытуды негізге алатын қазақстандық жолдың жаңа кезеңі.

Еліміздің бүгінгі даму кезеңінде - "Мәңгілік Ел" ұлттық идеясы – болашаққа батыл қадам. Ол қоғам алдында тұрған маңызды міндеттерді шешуде барлық қазақстандықтардың ұмтылысы мен күшін біріктіруі тиіс. "Мәңгілік Ел" идеясы Қазақстанды тек ел ретінде ғана емес, ұлт ретінде, біртұтас халық ретінде таныстырады. Біз экономикалық тұрғыдан ғана емес, рухани жағынан да дамуымыз керек. "Мәңгілік Ел" – бұл Қазақстанның қазіргі қалыптасу кезеңіндегі мемлекеттік идеологияның мәні. "Мәңгілік Ел" идеясы Мәңгілік Ел ретінде халқымыздың сан ғасырлық арманына, еліміздің дамуының нақты нәтижелеріне негізделген, - дейді философия ғылымдарының докторы, профессор Ж. Ж. Молдабеков. Оның басты параметрлері: гуманизм және әділдік, әлеуметтік-адамгершілік прогресс. Оның жұмылдырушы күші: 1) өзінің бірегейлігін, тамырын, өзінің ұлттық рухын және өзінің бірегей даму жолын сақтауда; 2) әлемдік қоғамдастықта өз рөлін бекітуде; 3) болашақ ұрпаққа берілетін тарихи-мәдени құндылықтарды сақтау қажеттігіне негізделеді; 4) ірі және нақты ауқымды міндеттерді шешуге ұмтылуда. Оның басымдықтары –дәстүрлі құндылықтарды қолдау; ұлттық бірегейлікті айқындайтын адамгершілік бағдарларды қалыптастыру және дамыту; қоғамның зияткерлік әлеуетін күшейту. Президент Қазақстанның болашағы туралы "Мәңгілік ел" ретінде айтқан кезде, ол алғашқы орындардың біріне ұлттың тарихи санасы мәселелерін қояды. Таихи тамыры тееңдеген сайын оның рухани байлығы да тееңдей бермек.

«Тарих өткенімен, адам жадымен және әлеуметтік санамен байланысты. Тарихи сананы ұлттық мәдениеттің негізін құрайтын іргелі құндылықтарды игеру арқылы өзіндік тарихты зерттеу арқылы ғана жаңғыртуға болады. Рухани тұрғыда адамдарды оятатын ана тілімен қатар, дәстүрлерді жаңғырту, өткен халықтың тарихи өткенін толық қалпына келтіру қажет – бұл Тәуелсіздіктің рухани платформасын құрайтын тарихи сана-сезімді қалыптастыру жолы", - деп атап өтті философия ғылымдарының докторы, профессор Б. Сатершинов. Көріп отырғанымыздай, ұлттық сана-сезімнің ерекше нысаны бола отырып, "Мәңгілік Ел" ұлттық идеясы қоғамның рухани өмірінің құрамдас бөлігі ретінде мағыналы, этноформациялаушы, құндылықты бағдарлаушы және қоғамдық топтастырушы функцияларды орындайды. Оның негізінде ұлттың руханилығы, өз халқының тарихи келбетіне және шығармашылық актісіне деген махаббат, оның рухани күшіне деген сенім, оның рухани бейімділігі, халықтың өзінің мәдени өзіндік ерекшелігін және рухани миссиясын түсінуі, қоғамдық дамудың тереңдігі мен перспективаларын, тарихи жады мен болашақтың бейнесінің біртұтастығы сияқты құндылықтар жатыр. Осыған байланысты отандық ғалымдардың ұлттық идеологиялар ұзақ өмір сүреді және ұлттар олар үшін өз "Мені" ретінде күреседі, онсыз ұлт пен оның тарихи өмірінің келешегі туралы сөз бола алмайды.





Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
Сабақ жоспары
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
Қазақстан республикасы
рсетілетін қызмет
арналған тапсырмалар
сәйкес оқыту
Жалпы ережелер
білім беретін
бағалау тапсырмалары
бекіту туралы
республикасы білім
оқыту мақсаттары
жиынтық бағалаудың
қызмет стандарты
тоқсанға арналған
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
Қазақстан тарихы
арналған жиынтық
болып табылады
бағалаудың тапсырмалары
арналған әдістемелік
жалпы білім
Әдістемелік кешені
нтізбелік тақырыптық
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Мектепке дейінгі
Зертханалық жұмыс
республикасының білім
оқыту әдістемесі
Инклюзивті білім
туралы хабарландыру
білім берудің
Жұмыс бағдарламасы
туралы жалпы
қазақ тілінде
Қысқа мерзімді
тақырыптық жоспар
пайда болуы
пәнінен тоқсан