«химия және биология» факультеті «жаратылыстану ғылымдары» кафедрасы

Loading...


бет3/5
Дата13.04.2020
өлшемі0.85 Mb.
1   2   3   4   5

Бақылау сұрақтары:

1.12-жылдық оқытудың әдістемелік негізі.

2.12-жылдық білім беру жүйесі оқушыны бейіндеп оқыту.

3.12-жылдық мектепте білім берудің мазмұндық жағын жаңартудың аса маңызды бағыттары

4.12-жылдық орта білім берудің құрылымдық-мазмұндық моделі.



Лекция №9

Тақырыбы: 12-жылдық мектеп мұғалімі



Жоспары:

1.12-жылдық білім берудің жаңа реформалық жүйесі.

2.Жаңа үлгідегі мектеп мұғаліміне қойылатын талаптар.

3.Мұғалімнің педагогикалық мәселелері.


Лекция мақсаты: студенттерге 12-жылдық мектеп мұғалімі қандай болуы керектігін түсіндіру

Лекция мәтіні (қысқаша):

«Сабақ беру – үйреншікті жәй ғана

шеберлік емес, ол – жаңадан

жаңаны табатын өнер»



Жүсіпбек Аймауытов
1.12-жылдық білім берудің жаңа реформалық жүйесі.

«Біз баға жетпес тәрбие мен білім қорын арттырып, оны жаңаша түрлендіру білуіміз қажет» - деген болатын Н.Ә.Назарбаев. ХХІ ғасырдың жан-жақты зерделі, дарынды, талантты адамын қалыптастыру бағытындағы білім беру мәселесі мемлекетіміздің басты назарында.

Жас ұрпаққа сапалы білім мен тәрбие беру, өміріне жолдама алуына барлық жағдай жасау үшін білім беру ісін әлеуметтендірудің маңызы зор. Қазіргі уақытта мектеп реформасына көптеген бір жақты өзгерістер енгізіліп, мектеп жүйесі түгелімен өзгеріп келе жатқаны белгілі. Сондықтан да мектеп тек мектептің басқару жүйесі мен оқыту процесін ғана қамтып қоймай, сол мектептің бала оқытатын мұғалімі мен қызметкерлерінің де түгелімен жаңа бағытқа қарай кәсіби шеберлігін күнделікті ұштауын талап етеді. Болашақтағы үлгілі мектептің орнығуына байланысты онда білім беретін мұғалімдер де, олардың кәсіптік сапалары мен педагогикалық қызметіне ерекше өзгерістер енгізуді қажет етеді.

Бүгінгі күнде мектептің жаңа реформалық жүйесі 12-жылдық білім беру турасында өзін кәсіби деңгейі жетілген деп есептейтін кез келген мұғалім бұл жүйенің сырын түгел меңгермей, бала дамуының мәселелерін түгелімен меңгере алмайды. Сондықтан мұғалім шығармашылықпен жұмыс істей алатын жеке тұлға, пәнін жетік меңгерген, кез келген педагогикалық жағдайда өзінің білімділігі, ақылдылығы, мәдениеті, іскерлігі, шеберлігі арқасында шеше алатын, педагогикалық үрдістің нәтижесін жақсартуға ұмтылатын мұғалім болуы керек.


2.Жаңа үлгідегі мектеп мұғаліміне қойылатын талаптар.

Жаңа үлгідегі мектеп мұғалімі қандай болу керек деген сұраққа оның кәсіби шеберлігі жөнінде жалпы орта мектептің мұғалімдеріне қойылатын талаптарды басшылыққа ала отырып, негізгі талаптарды толықтырып, жаңа талаптар ұсынылады. Бұл үшін мұғалімге педагогикалық мәселелер бойынша пәннің теориясы мен әдістемесі, педагогика саласы бойынша оның әдіснамалық негізін, ғылымның, танымның теориясы, әдістерін меңгеру оның кәсіптік сапаларының қалыптасуына өз септігін тигізеді. Осының бәрі жүзеге асыру үшін қазіргі мектептерде зерттеушілік-шығармашылығы талаптарын толық меңгерген, қызығұшылықпен баланың жеке тұлға болып дамуына өз үлесін қоса алатын, баланы өздігінен өмірге жетелейтін ақыл-кеңес бере алатын мұғалім қажет.


3.Мұғалімнің педагогикалық мәселелері.

Мұғалімнің әрбір сөзі мен ісі, киімі, жүрісі, көзқарасы психологиялық және ізгілік тұрғысынан шәкірт жүрегінен орын алады. Сондықтан әрбір ұстаз үшін оқу-тәрбие процесін ұйымдастыруда мол білімділікті, ақылдылықты, дұрыс іскерліктер мен дағдыларды қолданудықажет етеді. Осы ретте кейбір мәселелерді жаңаша көзқараспен қарастыруды жөн деп есептей отырып, мынадай эталондарды атап өткенді жөн:



  • сабаққа педагогикалық талдау жасау;

  • дамыта оқыту жүйесінің мәні мен міндеттері;

  • сабақты ұйымдастырудың педагогикалық – психологиялық негіздері;

  • мұғалім жұмысының шығармашылық сипаты.

Мұғалім үшін оқу-тәрбие процесін ұйымдастырудың негізгі көзі-сабақ болып

табылады. Тек сабақта ғана мұғалім оқушылармен ұжымдық, топтық, жеке дара жұмыстар жүргізе отырып, оқушылардың білімінің мол, дүниетанымының кең, тәрбиелі азамат болып өсіп шығуына мүмкіндік жасайды. Сабаққа талдау жасау, оның ішкі құрылымының бірізділік, логикалық байланысы жағынан көптеген сұрақтарға жауап таба аламыз.

Сабаққа талдау жасаудағы негізгі мақсат – жетістіктер мен кемшіліктерді анықтау, жетістіктерді жетілдіріп, кемшіліктерді жою жөнінде ойтұжырымын жасау. Әрбір мұғалім «Мен сабақтың негізгі мақсат-міндеттерін анықтай отырып, өзіме жауапты істі шешуге деген құштардыққа ие боламын» деген қағиданы бойына сіңіріп, жүрегімен ұғынуы тиіс.

Дамыта оқытудың негізгі мақсаты – оқушылардың белсенділігін арттыра отырып, өздігінен оқуға үйрету. Жаңа қоғам мұғалімі үшін өзінің шығармашылық жұмысына ұқыптылығымен қарау нәтижелі сабақтың жағдайын жасау болып табылады.

Тек нақты мақсат пен материалды жетік меңгеру мұғалімге кез келген күтпеген жағдайды сабақты сабақ етіп, аспай-саспай жүзеге асыруға, жұмыс формасын бұзбауға көмектеседі.

Жастардың тәрбиесімен айналысатын ұстаздар өз ұстанымын осы мақсатты іске асыруға пайдаланса, онда еліміздің бейбітшілік пен бірлік, ынтымақ қашан да қанат жайып тұратыны сөзсіз.


Бақылау сұрақтары:

1.12-жылдық білім берудің жаңа реформалық жүйесі.

2.Жаңа үлгідегі мектеп мұғаліміне қойылатын талаптар.

3.Мұғалімнің педагогикалық мәселелері.

4.Ұстаздың оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру жолдары.

Лекция №10

Тақырыбы: 12-жылдық мектеп мұғалімінің кәсіби деңгейінің өсуін ғылыми-әдістемелік тұрғыда қамтамасыз ету жолдары



Жоспары:
1.ҚР білім берудің дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған білім беруді дамытудың Мемлекеттік бағдарламасы.

2.12-жылдық мектеп педагогінің кәсіби құзіреттілігі: арнайы құзіреттілік; әлеуметтік құзіреттілік; білім беру құзіреттілігі.



3.12-жылдық мектеп педагогінің кәсіби деңгейінің өсуін ғылыми-әдістемелік қамтамасыз етуді сапасын арттыру жолдары

Лекция мақсаты: студенттерге 12-жылдық мектеп мұғалімінің кәсіби деңгейінің өсуін ғылыми-әдістемелік тұрғыда қамтамасыз ету жолдарын үйрету


Лекция мәтіні (қысқаша):


1.ҚР білім берудің дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған білім беруді дамытудың Мемлекеттік бағдарламасы.

Тәуелсіз Қазақстанның жаһандық даму мақсаты - бәсекеге қабілетті отандық білім беру жүйесін қалыптастыру болып табылады. Бұл басты мақсатқа жетуге 2011-2020 жылдарға арналған білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы және ТМД мемлекеттерінің мұғалімдері мен білім беру қызметкерлерінің I съезінің шешімдері ықпал етуде.

Бүгінгі танда білім берудің жаңа үлгісі ҚР білім берудің дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған білім беруді дамытудың Мемлекеттік бағдарламасында анықталған. Қазақстан Республикасының Президенті Нурсултан Назарбаевтың «Жаңа онжылдық жаңа экономикалық өркендеу - Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» атты Қазақстан халқына Жолдауында «Адам -мемлекеттің басты байлығы» деп атап көрсеткен. Мемлекеттің стратегиялық жаңаруын іске асыру қазақстандықтардың білім деңгейіне, әлеуметтік және салауаттылық көніл-күйіне байланысты. Бұл міндеттерді тек кәсіби құзыреттілігі жоғары педагогтар ғана шеше алады. Сондықтан да 12-жылдық білім беру моделіне көшу мұғалімдерден инновациялық шығармашылық тарапынан ойлауды, алға қойған міндеттерді өз бетінше шеше алуды талап етеді, оларға кәсіби іс-әрекетінің қоғамдық кажеттілігін сезіне отырып, нәтижеге жету жауапкершілігін жүктейді.

2.12-жылдық мектеп педагогінің кәсіби құзіреттілігі: арнайы құзіреттілік; әлеуметтік құзіреттілік; білім беру құзіреттілігі.

12-жылдық мектеп педагогінің кәсіби құзыреттлігін жоғары деңгейде қалыптастыру үшін
ол бірнеше құзыреттілікті игеруге міндетті: арнайы құзыреттілік; әлеуметтік құзыретілік;
білім беру құзыретгілігі.

Арнайы құзыреттілік: өзінің кәсіби қызметін жоғары денгейде
айналысатан және өзінің кәсіби дамуын одан әрі жобалай білетін қабылет;

Әлеуметтік құзыреттілік: бірлескен кәсіптік қызметпен айналысу қабылеті (ұжыммен топпен), қызмет ету, басқару кәсібінде қабылданған кәсіби қарым-қатынас тәсілдерін қолдана білу;

Білім беру құзыреттілігі: білім беру қызметінде кәсіби білімді, білік пен дағдыны, мақсат қоюшылықты игеруге деген қызығушылық және білім беру қызметінде субъектілік пен креативтіліктің дамуына ынталылық, педагогикалық және әлеуметтік психологияның негіздерін қолдана білу қабілеті.

В.А. Сластенин «тұлғанын кәсіби педагогикалық бағыттылығын - мұғалімнің құзыреттілігінің белгісі» деп санаған. Оның ойынша, құзыреттілікке мыналар жатады:



  • тұлғаның танымдық кәсіби-педагогикалық бағытын анықтайтын қасиеттері;

  • оның психологиялық дайындығын талап ету;

  • арнайы дайындығының көлемі мен құрамы;

  • мамандығы бойынша әдістемелік деңгейінің мазмұны

Ал А.К. Маркова мұғалімнің технологиялық құзыреттілігіне мыналарды жатқызады:

  • кәсіби-педагогикалық білім;

  • кәсіби-педагогикалық шеберлік;

  • кәсіби-негізгі қасиеттер, танымдық, мотивациялық сферасы;

  • кәсіби-педагогикалық позициялары (тұрақты қатынас жүйесі, оқушыға, өзіне, әріптестеріне оның әрекетін анықтайтындай болуы).

Сондықтан да біз технологиялық құзыреттілікті жан-жақты және өзара бір-бірімен байланысты үш компоненттен құралғандығын айтуымыз керек. Олар: а) кәсіби білім; ә) кәсіби шеберлік; б) педагогикалық әрекеттегі кәсіби ерекше қасиеттер. Осы аталған үш компонент маман тұлғасын дамытуда бір тұтас жүйе ретінде қолданылады. Сонымен қатар олар бір-бірін қайталамайды, күрделі диалектикалық қатынасқа түседі, сол арқылы әр компонент педагогикалық әрекет кезінде не құрал, не сілтеме немесе даму нәтижесі ретінде қолданылады.

Қазіргі заман мектебіндегі әдістемелік жұмыс - ғылымның жетістіктеріне және алдыңғы педагогикалық іс-тәжірибеге негізделген бәсекеге қабілетті сапалы білім бере алатын мұғалімнің жан-жақты кәсіби құзыреттілігін дамытуға бағытталған кешен.

Педагогтардың кәсіби кұзыреттіліктерінің жалпы диагностикасы мұғалімдердің келесі салалар бойынша жұмыста қиналу нәтижені көрсетеді:

  • Қазақстан Республикасының заңнамаларын білуі;

  • педагогика мен психологияны білуі;

  • оқытудың әдісі мен технологияларын білуі;

Диагностика жүргізу нәтижесінде мұғалімдердің инновациялық іс-әрекетін жүргізуде келесі психологиялық кедергі белгіленді: өз-өзін төмен бағалау; өз жұмысының нәтижесін дұрыс талдамау және жүйелей білмеу; жаңалықтан қорқу. Осы диагностика негізінде 12-жылдық мектеп мұғалімінің кәсіби деңгейінің өсуін ғылыми-әдістемелік қамтамасыз етудің сапасын арттыру мақсатында келесі жұмыс бағыттары анықталып, жұмыс жүргізілуде: мектептің кадрлық педагогикалық ахуалын нығайту және біліктіліктерін көтеруге жағдай жасау, мұғалімді кәсіптік іс-әрекетінің, әлеуметтік өмірдің субьектісі ретінде дайындау.
3.12-жылдық мектеп педагогінің кәсіби деңгейінің өсуін ғылыми-әдістемелік қамтамасыз етуді сапасын арттыру жолдары.

12 жылдық мектеп мұғалімінің кәсіби деңгейінің өсуін ғылыми-әдістемелік қамтамасыз етудің сапасын арттыруының негізгі жолдары:

  • әдістемелік жұмысты жетілдіру, мектеп жағдайында педагогикалық кадрлардың біліктіліктерін көтеруге мүмкіндіктерді ұжымды пайдалану;

  • педагогтарға өз ісінің нәтижелілігін дәлелдеу, өйткені бұл еңбек әрекетінің нәтижесіне түбегейлі әсерін тигізеді;

  • өз біліктіліктерін көтеріп, оқушылардың білім сапасы мен жетістіктерінің өсуін мақсат тұтатын педагогтарға материалдық қолдау көрсету мәселесін шешу;

  • ұжым мүмкіндіктерін зерттеу, бағалау;

  • мұғалімдердің біліктілік деңгейлерін көтеру тәсілі ретінде аттестаттау шараларын жетілдіру;

  • ұстаздардың жаңаша педагогикалық ойы мен инновациялық іс-әрекетін дамьпу;

  • педагогтардың ғылыми-зерттеу және әдістемелік мәдениетін көтеру және дамыту;

  • психологиялық-педагогикалық зерттеу нәтижесінде педагогтардың кәсіби іс-әрекетінің нұсқасын жасау, жұмыс нәтижесі негізінде уақтылы түзету шараларын жүргізу, сараптама жасау;

  • бақылау жүйесін жетілдіру, педагогтар іс-әрекеті нәтижесі негізінде тиімді басқару механизмін қалыптастыру;

  • педагогикалық қызметкерлердің еңбектерін дұрыс бағалауға бағытталған мониторингтін және диагностикалық бағдарламалар жасау;

Мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін көтеру жұмысының негізгі бағыттары ұстаздардың біліктілігіне және өз білімдерін жетілдіруіне қарай келесі топтар бойынша ұйымдастырылады: 1 - жас мұғалімдер; 2 - санатсыз ұстаздар; 3-2 санатты ұстаздар; 4 - 1 және жоғары санатты ұстаздар.

Сонымен, күрделі ұстаздық мәселені саралау, оны шешу үшін қажетті білім мен тәжірибені пайдалану, оқу-тәрбие мәселесінде мақсатына жетудің жолдары мен тәсілдерін анықтау, өз қызметінің барысын зерттеу, соған орай, өз тәжірибесін жинақтай білу - міне, мұғалім шығармашылығының негізгі буыны осында. Өйткені өзінің кәсіби-шығармашылығын жүзеге асыру жолында шеберлікке отандық және озат шетелдік тәжірибелерді өз тәжірибесінде шығармашылықпен қолдана білетін маман - жаңашыл ұстаздар қауымын толықтыратыны сөзсіз.


Бақылау сұрақтары:

1.ҚР білім берудің дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған білім беруді дамытудың Мемлекеттік бағдарламасы.

2.12-жылдық мектеп педагогінің кәсіби құзіреттілігі: арнайы құзіреттілік; әлеуметтік құзіреттілік; білім беру құзіреттілігі.

3.12-жылдық мектеп педагогінің кәсіби деңгейінің өсуін ғылыми-әдістемелік қамтамасыз етуді сапасын арттыру жолдары



Лекция №11

Тақырыбы: 12-жылдық білім берудегі мұғалімнің кәсіби шеберлігіне қойылатын талаптар



Жоспары:

1.Мектеп – жас ұрпаққа білім нәрі мен өнегелі тәрбие сіңдіретін орта.

2.Мұғалімдердің кәсіби шеберлігін көтерудің жұмыс түрлері және нәтижесі.

3.Жаңа тұрпатты педагогты қалыптастыру жүйесінің белгіленген сатылары.



Лекция мақсаты: студенттерді 12-жылдық білім берудегі мұғалімнің кәсіби шеберлігіне қойылатын талап тар таныстыру



Лекция мәтіні (қысқаша):

"Сен ешбір жаңа нәрсе менгермеген және

өзіңнің біліміңе ештене коспаған осынау

күнді немесе сағатты бакытсыз сана".

Я.А.Коменский
1.Мектеп – жас ұрпаққа білім нәрі мен өнегелі тәрбие сіңдіретін орта.

Қазіргі заманда білім беру әлеуметтік құрылымның маңызды элементтерінің біріне айналды. Дүние жүзінде білімнің әлеуметтік ролі артты: адамның болашағы оның қазіргі алған білімінің сапасына, көлеміне, дәрежесіне тікелей байланысты. Сондықтан, мұғалімдер қауымына зор жауапкершілік, үлкен міндет жүктеледі. Мұндай міндетті шешу мұғалімдерден мектептерде оқушыларға берілетін ғылым негіздерін олардың болашақ іс-әрекетінің берік негізі әрі тірегі болатындай етіп оқыту; оқу-тәрбие үрдісін, білім мазмұнын түбірімен жаңартумен қатар, оқытудың әдіс-тәсілдері мен әр алуан құралдарын қолданудың тиімділігін арттыруды, педагогикалық жаңалықтарды тәжірибеге батыл енгізуді жүзеге асыруды талап етеді.



Адам өмірінің алтын бесігі – мектеп, ол халқымыздың ата-бабамыздан қалыптасқан ізгі адами қасиеттерін жас жеткіншек бойына сіңіретін орта. Заңғар жазушы М.Әуезов «Халықты халықпен теңестіретін – білім» деп атап көрсеткендей, қай елдің болсын өркендеп өсіп-өнуі сол елдің білім деңгейімен даму жүйесіне байланысты. Рухани ұлттық қажеттілікке жараған білім – ең мықты білім, оның нәрін бойына сіңірген ұрпақ елімізді гүлдендіріп, болашағымызды дамыта алады. Ал сол білімді шәкірт санасына себуші – ұстаз. Ендеше, мұғалімдер жаңалықтардан қалмай жасы мен қызметіне қарамай, үнемі білім алып, ақпараттық дәуірдің белсенді мүшесі болуы керек. Бұл орайда мемлекетіміздің білім беру жүйесін модернизациялаудың 2015 жылға дейінгі тұжырымдамасында "Орта білім берудің мақсаты: жылдам өзгеріп отыратын дүние жағдайларында алынған терең білімнің, кәсіби дағдылардың негізінде еркін бағдарлай білуге, өзін-өзі іске асыруға, өзін-өзі дамытуға және өз бетінше дұрыс, адамгершілік тұрғысынан жауапты шешімдер қабылдауға қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыру" - деп атап көрсетілген.

Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту Тұжырымдамасы осы саланы модернизациялаудың ұзақ мерзімді бағдарламасы болса, Қазақстан Республикасында 12-жылдық жалпы орта білім беру Тұжырымдамасы қазақстандық білім беруді халықаралық стандарттарға сәйкестендіру мақсатындағы стратегиялық бағыттардың бірі ретінде 12-жылдық білім беруге көшуді ұсынады. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасында негізгі басымдықтар ретінде нәтижеге бағытталған білім беру көзделіп, оның негізгі көрсеткіші ретінде кұзырлық ұстанымдарына көшу бағыттары анықталған. Бұл дегеніміз: оқу үрдісінде баланың бойына ұлттық құндылықтарды сіңіру арқылы оның жеке тұлға ретінде жан-жақты үйлесімді дамуына өз пікірі мен ойын ашық жеткізе білуіне, шығармашылық әлеуетін толық іске асыруына ықпал ете отырып, өзгермелі даму үстіндегі қоғамға бейімді жаңа буын тәрбиелеу.

12-жылдық білім беруге көшу - бұл барлық ұлттық білім беру жүйесіндегі реформа, ол "жылдам дамушы ортада өмір сүруге қабілетті өзіндік дамуға даяр, өзін таныта алатын және өзі үшін де бар мүмкіндігін пайдаланатын жоғары білімді шығармашыл, құзыретті тұлғаны қалыптастыруды және дамьпуды" алдын ала болжайды.

Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаев «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты жолдауының он жетінші бағытында: бүкіл еліміз бойынша әлемдік стандарттар деңгейінде сапалы білім беру қызметін көрсетуге қол жеткізуіміз үшін оқьпудың әр оқушының білімі мен қабілет деңгейінің тиімділігін бағалаудың біртұтас жүйесін жасау керек», - деп көрсетті.

Қоғам сұранысынан туындап отырған осындай талапқа сәйкес оқушының ой-өрісін дамытып, алған білімдерін өз тәжірибесінде жаңа жағдайларда қолдану біліктілігін, ізденімпаз, шығармашыл тұлға қалыптастырудың бірден-бір жолы 12-жылдық білім беруге көшу екенін әлемдік тәжірибе дәлелдеп отыр.

XXI ғасырда Қазақстанның білім беру жүйесіндегі жалпы және орта 12-жылдық білім беру жүйесінің енгізілуі қазіргі таңда уақыт талабы болып отырғаны бізге мәлім. «Мектеп -білім беру жүйесінің ядросы» сапалы да саналы білім кеңістігіне сәйкес білім беру мақсатында 12-жылдық білім жүйесіне ұзарту - таза психологиялық, физиологиялық және ғылыми жағынан құптауға болады. Әрине кез-келген мәселенің қабылдануы, оны сезініп пайдалануы, содан кейін оның мойындап іске асуы бір-бір сәтте орындалмайды, ол бірнеше кезеңнен тұратын ұзақ процесс. 12-жылдық білімді шәкірт бойына жеткізу үшін ұстаздар қауымына: "Өзің дайынсың ба?"- деген сауал туындайды. Мен өзіме-өзім сондай сұрақты қайта-қайта қойып жүрмін. Ал, осы сұракка "Өз білімінді жетілдір, уақытыңды ұт, ақпаратқа көңіл бөл, шақырып отырған орталықтарға (конференция, семинар т.б.) жүйелі қатысып отыр", - деп жауап бергім келеді.
2.Мұғалімдердің кәсіби шеберлігін көтерудің жұмыс түрлері және нәтижесі.

Бүгінгі мектеп өмірі мен оның рухани байлығы тұтасынан алғанда мұғалімге, онын енбегі мен ізденісіне, білімі мен қабілетіне, жаңалыққа, көзқарасына тікелей байланысты. Өзінің табиғатына қарай мұғалім еңбегі шығармашылық сипатқа ие. Ұстаз шығармашылығы - бұл белсенді еңбек үрдісі. Ұдайы ізденіс, зерттеу, өз жұмысына ғылым жаңалықтары мен озат тәжірибенің ұсыныстарын тиімді пайдалана білуі - оның айқын белгісі. Егер мұғалім жаналықты қабылдай алмаса, онда жұмысы нәтижесіз болмақ.

Оқу-тәрбие жұмысының сапасын көтеру үшін мұғалім пайдаланатын сан алуан әдіс-тәсілдер мен өмірде сыналған озық тәжірибелер бар. Педагогикалық жаңалықты, өзара тәжірибені өз іс-тәжірибесінде пайдалану үшін мұғалімдер алдымен оны игеру жолдарын білу» қажет. Олардың арасынан ең тиімдісін тандай білу - мұғалімнің оқу-тәрбие жұмысын ұйымдастырудағы шығармашылық еңбегінің жемісі, ізденісі, кәсіби шеберлігі.

12-жылдық білім беруде оқу жүктемесін жеңілдетіп, оқушының бос уақытын жеке қабілеті мен ізденушілігін тудыруға мүмкіндік жасау көзделеді. Жеке тұлғаға бағдарланған білім беру жүйесінде окушы субъект ретінде қабылданатын болғандықтан, әрбір окушының ерекшеліктері мен мүмкіндіктері ескеріліп, оның дамуына жағдай жасалады. Бұл білім беру парадигмасының пәндік білім беруден тұлғалық бағдарлық бағытқа көшуінен туындап отыр. Ондай жағдайда мұғалімнің рөлі білім беру, біліктіліктер мен дағдыларды сіңіруде ғана емес оқушы өзінің жеке әлеуетіне сүйенетін және оқытудың жаңа технологиясын пайдалану жағына көңіл бөлу керектігін көрсетеді.



Мұғалім өзінің шеберлігімен педагогикалық үрдісті шығармашылықпен түрлендіреді. Жеке тұлғаға бағдарланған оқытуды ұйымдастыру мұғалімдерден төмендегідей міндеттерді іске асыруын көздейді:

  • әрбір пән бойынша сабақта тақырыптың мақсатын нақты қоюы;

  • әрбір пәннен оқушылардың меңгерілуіне тиісті ұғымдар мен түсініктерді саралай білуі;

- білім берудің басты міндеттерін шешуді, ягни онын әдістерін, тәсілдерін өзінің іс-
әрекетін шығармашылықпен ұйымдастыруы;

- жекелеген пәндер ізденімпаздық, шығармашылық жұмыстарды ұйымдастыра білуі.


Осы міндеттерді жүзеге асыру мұғалімнің біліктілігін, кәсіби шеберлігін қажет етеді.

«Біліктілік» деп қандайда бір енбектің түріне дайындалудың, дайындық дәрежесінің деңгейін айтады. Кез-келген қызметкер біліктілігін ұдайы жетілдіріп отыруы керек. Мұғалімдердің біліктілігін жетілдіру екі бағытта жүргізілуі тиіс:

  1. Мұғалімнің кәсіптік жұмысынын мәнін үйлесімді өзгерту, яғни басты қызметтік нұскауды орындау емес, күтетін нәтижеге жету үшін оқу үрдісін шығармашылықпен үйлестіру.

  2. Білім беру аясында мұғалімнің зерттеушілік бағыттағы қызметін күшейтуге байланысты мұғалімнен кәсіптілікті кеңейтуді талап ету.

Біліктілікті арттырудың негізгі аспектілерінің ішінен мыналарды бөліп алуға болады.

  1. Қызметтік (мақсаты, міндеті, жұмыс мазмұны, формасы, әдістер және нәтижесі).

  1. Мазмұндық (әдістемелік, ғылыми-теориялық білімді практикада қолдана білуге жағдай туғызу.)

  1. Басқарушылық (талдау, жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау, танып-білу.)

«Мұғалім - өзі де оқуы керек...», - деп П.Ф.Каптеров айтқандай, осы 3 аспект бойынша біліктілігін жетілдірген маман өз қызметіне талап деңгейінде қарайтыны белгілі. Ұстаздар үздіксіз ізденіп, өз білімін үнемі жетілдіріп жаңа педогогикалық әдіс-тәсілдерді қолданып отырса ғана өзінің кәсіби шеберлігін арттырады.

Елбасы атап көрсеткеніндей «Тек жоғары сауатты, дарынды, дана әрі отансүйгіш мүғалім ғана лайықты ұрпақ тәрбиелеп шығара алады. Бүгінде, мұғалім балаларға білімдер жиынтығын беріп қана коймай, сонымен бірге, ең бастысы - оларды өмір бойы үйренуге үйретулері керек». Мұғалім - біздің тәуелсіз мемлекетіміздің болашағын қалап жатқан маман. Өйткені, ел болашағының кілті - бүгінгі жас ұрпақтың қолында.
3.Жаңа тұрпатты педагогты қалыптастыру жүйесінің белгіленген сатылары.

Педагогтардың кәсіби-педагогикалық икемділіктерін қалыптастыру, жетілдіру жұмысына сапалық серпіліс жасауға, оған шын мәнінде үздіксіз, біртұтастық сипат беруге, мектептен бастап, білім беру мекемелерінің, арнаулы, жоғары білім беретін оқу орындарының бірігіп ғылыми-практикалық және әдістемелік тұрғыда жұмыс жасауын қолға алуға, яғни үздіксіз педагогикалық білім беру жүйесінің біртұтастық, бірізділік, икемді, динамикалық, т.б. қасиеттерге ие интегративті сапасын өмірде пайдалануға баса назар аудару бүгінгі күн талабы болып отыр. Сондықтан да Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің "Қазақстан Республикасының жаңа тұрпатты педагогінің үздіксіз педагогикалық білімі" тұжырымдамасында анықталған негізгі бағыттарды басшылыққа ала отырып, жаңа тұрпатты педагогті қалыптастыру жүйесінің белгіленген 5 сатысынын сапасын жақсарту ең басты мәселе болып табылады.

Соның ішіндегі бірінші сатысы - жоғары оқу орнына дейінгі кәсіби бағдар беретін бейінді оқу, яғни бұл мұғалім мамандығына кәсіби бағдар беру сатысы. Болашақ барлық маман өз бастауын мектептен алады. Бірақ солай бола тұра, сол мыңдаған жеткіншек арасынан мектеп өзіне қажетті, болашақта сапалы педагог бола алатын тұлғаны таңдап, кәсіби бағдарлауға мән бермесе, мұғалім мамандығынан басқа мамандыққа беріле бермейтін зор мүмкіндіктерін қолдана алмаушылық болады. Еліміздің бәсекеге қабілеттілігі білімді, білікті жастарына, оларды оқытатын мұғалімдерге байланысты десек, үздіксіз педагогикалық білім беру жүйесінің бірінші сатысы мектептен басталуы қажет.



Екінші саты - педагогикалық колледж, үшінші саты - бакалавриат дайындайтын педагогикалық институт, төртінші саты - магистратура, докторантура. Ал бесінші саты -педагогикалык кадрлардың біліктілігін көтеру. Қазіргі заманғы біліктіліктің өзіне тән сипаты оның динамизмі болып табылады. Бір жолғы алынған біліктілік кәсіптік білімдер мен машықтардың қайсыбір тұрақты жиынтығы деуге болмайды, ол жаңа технологиялардың дамуына орай үнемі жаңартылып отыруға тиіс.

Мұғалімдердің кәсіби шеберлігін көтеру жұмыс түрлері ретінде жас маман мектебі; жетістікке бағыттау мектебі (санатсыз мұғалімдерге); педагогикалық клуб(екінші санатты мұғалімдерге); жетекшілер мектебі (жоғары, 1 санатты педагогтарға, тәлімгерлер, ӘБ жетекшілері); әдістемелік бірлестіктер; жетістіктер және жобалар фестивалі; ғылыми-практикалық конференциялар; кәсіби сайыстар сияқты шараларды атауға болады.

Мұғалімдердің кәсіби шеберлігін көтеру жұмысының нәтижесі: мұғалімнің өз білімін жетілдіруі арқылы инновациялық шығармашылық тұрғыдан ойлауы, алға қойған міндеттерді өз бетінше шеше алуы, оларға кәсіби іс-әрекетінің қоғамдық қажеттілігін сезіне отырып, нәтижеге жету жауапкершілігі артады.

Сонымен, бүгінгі таңда Қазақстанда ұлттық білім беру жүйесінің даму векторын біліктілік педагогикасы арнасына ауыстыру үшін ҚР-да негізі заңнамалық және нормативтік құқықтық актілер ұлттык білім берудің даму бағыттылығын елдің шын мәніндегі жаһандануға, еуропалық кеңістікке, білім беруге біліктілік парадигмасын енгізу үрдістеріне шоғырлануын қамтамасыз етеді.


Бақылау сұрақтары:

1.Мектеп – жас ұрпаққа білім нәрі мен өнегелі тәрбие сіңдіретін орта

2.Жаңа тұрпатты педагогты қалыптастыру жүйесінің белгіленген сатылары.

3.Мұғалімдердің кәсіби шеберлігін көтерудің жұмыс түрлері және нәтижесі.



Лекция №12


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5
Loading...


©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
рсетілетін ызмет
Жалпы ережелер
ызмет стандарты
дістемелік кешені
бекіту туралы
туралы хабарландыру
бойынша жиынты
біліктілік талаптары
кіміні аппараты
жалпы біліктілік
Конкурс туралы
ойылатын жалпы
мемлекеттік кімшілік
білім беретін
жалпы конкурс
Барлы конкурс
республикасы білім
ызмет регламенті
ткізу туралы
конкурс атысушыларына
біліктілік талаптар
атысушыларына арнал
дістемелік сыныстар
идаларын бекіту
Республикасы кіметіні
облысы кімдігіні
рсетілетін ызметтер
мемлекеттік ызмет
мемлекеттік мекемесі
Мектепке дейінгі
стандарттарын бекіту
Конкурс ткізу
дебиеті маманды
мерзімді жоспар
білім беруді
дістемелік материалдар
жалпы білім
ауданы кіміні
мектепке дейінгі
конкурс туралы
облысы бойынша
рметті студент
мыссыз азаматтар
Мемлекеттік кірістер
дарламасыны титулды
Конкурс жариялайды
дістемелік кешен
ызметтер стандарттарын
разрядты спортшы
мелетке толма
директоры бдиев

Loading...