Грамматика және оның салалары. Негізгі грамматикалық ұғымдар


Осы шарттардың негізінде М.Оразов қазақ тіліндегі етістіктерді 11лексика- семантикалық топқа бөледі



бет35/78
Дата02.01.2022
өлшемі156.19 Kb.
#147409
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   78
Байланысты:
МОРФОЛОГИЯ (1)

Осы шарттардың негізінде М.Оразов қазақ тіліндегі етістіктерді 11лексика- семантикалық топқа бөледі.

1. Амал-әрекет етістіктері.

1) Қоректенуді білдіретін амал-әрекет етістіктері . Мысалы : ішу, жеу, ұрттау, қарпу, жұту, сораптау, жалмау, сору, асау.

2) Жасау, құру етістіктері .Мысалы: құру, жасау, жарату, соғу, тұрғызу, өру, өндіру, салу, тігу, қалпына келтіру.

3) Қырып-жою етістіктері. Мысалы: сындыру, қирату, бұзу, құлату, жермен жексен ету, күлін көкке ұшыру, күл талқан ету, жырту. Осы мағынаға жуық шабу, сою, бауыздау, асу, шабақтау, мойнын бұрау, қабырғасын қирату, басын алу, мұрнын бұзу, пышақтау, балталау.

4) Өзгеру етістіктері. Мысалы : бояу, майлау, ақтау, жану, әшекейлеу, өрнектеу, қырлау, тазалау, сабындау, оюлау, бұйралау, өңдеу.

5) Объектіні қозғалысқа түсіретін амал-әрекет етістіктері. Мысалы : сүйреу, итеру, шашу, жүру, беру, алу, көтеру, лақтыру, ыршу, түсіру, құлату, тарту.

6) Объектіні толық қамтымайтын амал-әрекет етістіктері. Мысалы : керту, шабу, найзалау, сұғу, қамшылау, сипау, түрту, шымшу, шаншу.

7) Объектінің қалпын өзгертетін етістіктер. Мысалы: төңкеру, аудару, құлату, бүктеу, жазу.

8) Даралау және бөлшектеу етістіктері. Мысалы: боршалау, жіліктеу, бөлу, ажырату.



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   78




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Жалпы ережелер
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
арналған тапсырмалар
Реферат тақырыбы
білім беретін
арналған жиынтық
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
сәйкес оқыту
пәнінен тоқсанға
арналған әдістемелік
республикасының білім
Қазақ әдебиеті
оқыту мақсаттары
Мектепке дейінгі
нтізбелік тақырыптық
қазақ тілінде
Жұмыс бағдарламасы
жалпы білім
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
Қысқа мерзімді