География əож 551. 4+502. 7 /1–925. 21/ Нұра-Сарысу бассейніне экологиялық-географиялық баға беру


Өзен бассейніндегі су ресурстарының жалпы көлемі, млн. м

Loading...


Pdf көрінісі
бет5/6
Дата28.02.2021
өлшемі1.03 Mb.
1   2   3   4   5   6
Өзен бассейніндегі су ресурстарының жалпы көлемі, млн. м

3

 

Су ресурстары 

Көлемі, млн. м³ 

Көлемі, млн. м³ 

Жалпы көлемінен, % 

Өзендер 1 

740,0 

 

46 



– өзен арнасының сулары   1 

540,0   


– су қоймалары  

190,0 


 

– тоғандар  

10,0 

 

Көлдер 900,0 



 

24 


Жер асты сулары 1 

130,0 


 

30 


Батпақ 

 

 



 

Бұлақтар мен құдықтар 

 

 

 



Барлық ресурстар 3 

770,0 

 

100 

 

Кестеден көріп отырғанымыздай, аумақтағы су қорлары өзендердің жер беті ағындарынан, көл-



дер жəне жер асты суларының қорларынан құралады. 

Қарастырылып  отырған  аумақта 2000 жуық  көлдер  мен 400 астам  жасанды  су  қоймалары  бар. 

Олардың көпшілігі Нұра жəне Қарқаралы өзендері алаптарында орналасқан. Сарысу өзені бассейнін-

де ауданы 10 км

2

 астам небəрі 3 көл бар. Аумаққа жаз соңында түгелдей құрғап кететін, суы аз көлдер 



тəн. Көлдердің тұздылығы су ағындылығы мен көлеміне байланысты өзгеріп отырады. Төменгі Нұра-

ның көлдері əдетте тұщы немесе тұздылау болып келеді. 

Көлдердің барлығы дерлік тек кəсіби балық пен аң аулау жəне рекреациялық мақсатта ғана пай-

даланылады. 

Бассейн аумағындағы жер асты сулары геологиялық құрылымдардың барлық кешендерінде ор-

наласқан. Үштік жəне төрттік шөгінділердің сулары негізінен қысымсыз, грунт секілді болып келеді. 

Олардың ішінде Нұра, Сарысу жəне олардың салаларының өзен аңғарларындағы аллювиалды шөгін-

ділердің суларының практикалық маңызы зор. 

Ре

по

зи



то

ри

й К



ар

ГУ



Абиева Г.Б. 

98 


Вестник Карагандинского университета 

Су нысандарындағы судың сапасы тұрғындардың денсаулығы мен су экожүйелерінің жағдайына 

елеулі əсерін тигізетіндіктен, Қазақстанның тұрақты дамуын айқындайтын факторлардың бірі болып 

табылады. 

Нұра-Сарысу  бассейніндегі  барлық  су  нысандарындағы  судың  сапасы,  өкінішке  орай,  қанағат-

танғысыз.  Қарағанды  облысы  қоршаған  табиғи  ортаға  тигізетін  əсері  бойынша  басқа  аймақтардан 

ерекшеленіп тұрады. Себебі Қазақстан Республикасындағы бірде-бір облыс дəл біздің облыс сияқты 

техногендік жүктеменің зиянын көріп отырған жоқ. Қарағанды облысы өнеркəсібінің басты салала-

рына: тау-кен, металлургия, кен өңдеу, жылу энергетика жəне т.б. жатады. Өндірістік қызмет нəтиже-

сінде өнеркəсіптік кешен облыстағы экологиялық жағдайға, оның ішінде су ресурстарына техноген-

дік əсерін тигізуде. 

Өнеркəсіп жəне коммуналдық кəсіпорындарынан шығарылатын ақаба сулар өзен суларының са-

пасын төмендетіп, оны улы қоспалармен ластап отыр. 

Нұра-Сарысу бассейні аумағында антропогендік ластанудың ең жоғары деңгейлері келесі үлес-

келерде байқалады: 

 Нұра өзені — Самарқан су қоймасынан төменде; 

 Шерубай-Нұра өзені — Шахтинск қ. сағаға дейін; 

 Соқыр өзені — Қарағанды тазалау құр. сағаға дейін; 

 Көкпекті өзені — Солонка өз. сағаға дейін; 

 Қаракеңгір өзені — Кеңгір су қоймасынан сағаға дейін; 

 Жезді өзені — Сəтпаев қ. тазарту құр.төмен [7]. 

Жер  беті  суларының  сапасына  əсер  ететін  негізгі  ластаушыларға  Қарағанды,  Теміртау,  Шах-

тинск, Жезқазған, Сəтпаев қалаларының коммуналдық-өнеркəсіптік ағындары жатады. 

Енді  республикадағы  өзен  бассейндерінің  ерекшелігін  негізгі  экологиялық  жүктемені  көрсете 

отырып, Нұра-Сарысу жəне Жайық-Каспий бассейндері мысалында төмендегі кестеден байқауға бо-

лады. 


3 - к е с т е  



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бойынша жиынтық
ғылым министрлігі
қызмет стандарты
жиынтық бағалау
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
туралы хабарландыру
Сабақ жоспары
тоқсан бойынша
бағалауға арналған
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
тоқсанға арналған
Жұмыс бағдарламасы
республикасы білім
Қазақстан республикасының
білім беретін
біліктілік талаптары
арналған жиынтық
әкімінің аппараты
жиынтық бағалауға
туралы анықтама
мамандығына арналған
бағалау тапсырмалары
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
арналған әдістемелік
Қазақстан тарихы
арналған тапсырмалар
мерзімді жоспар
жалпы конкурс
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
қатысушыларға қойылатын
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
әдістемелік кешені
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
ткізу туралы
оқыту әдістемесі
мамандығы бойынша
конкурс қатысушыларына

Loading...