География əож 551. 4+502. 7 /1–925. 21/ Нұра-Сарысу бассейніне экологиялық-географиялық баға беру

Loading...


Pdf көрінісі
бет4/6
Дата28.02.2021
өлшемі1.03 Mb.
1   2   3   4   5   6
км

р  


ялық, 

ғын) 


Орналасқан  

су қорлары 

11,0 

10,3 


11,3 

1,6 


0,7 

1,4 


3,7 

2,5 


43,0 

аттың  ерекшеліктеріне 

тегіс  тарамайды.  Оның 

пайдалану мақсатында 

арнайы гидротехника-

дықтан жəне су ағыны-

əне жазғы қуаңшылық), 

асы (БСБ) бар, 8 ірі су 

мейді. Əрбір БСБ аума-

Алматы қ., Алматы об-

ы (сур. қара). 

 

1 — Арал-Сырда-



обыл-Торғай; 7 — 

Ре

по



зи

то

ри



й К

ар

ГУ




Нұра-Сарысу бассейніне экологиялық-… 

Серия «Биология. Медицина. География». № 4(60)/2010 

97 

Əрбір бассейннің жоғарғы ағысына түсетін зиянды əсерлер оның төменгі ағысына да кері ықпа-



лын тигізеді, немесе керісінше (Арал-Сырдария бассейні). Сондықтан БСБ бассейн үшін жауапты бо-

ла отырып, су қорын қорғау жəне пайдалану саласындағы бір облыстың мүддесі үшін екінші облыс 

зардап шекпеуін қадағалап отырады. 

Бассейндік қағида бойынша су басқармасы тиімді су пайдаланудың негізі болып табылады. Со-

нымен  бірге  ұзақ  мерзімді,  қолайлы  экономикалық  тиімділік  мақсатында  экологиялық  тұрақты  су 

пайдаланумен  қамтамасыз  ету  үшін  су  қатынастары  субъектілерінің  қызметін  бақылауға  мүмкіндік 

береді [4, 5]. 

Осы  мақсатта  құрылған,  су  тапшылығын  толықтай  сезінетін  Орталық  Қазақстан  аумағындағы 

Нұра-Сарысу бассейніне тоқталып өтейік. 

Нұра-Сарысу бассейні аумағына Нұра жəне Сарысу өзендерінің алабы, Теңіз жəне Қарасор көл-

дері кіреді. 

Орталық Қазақстанды тұщы сумен қамтамасыз ету мақсатында салынған Ертіс-Қарағанды кана-

лының  (қазіргі  Қ.Сəтпаев  атындағы)  үлесі  су  толған  кезде  бассейннің  жалпы  балансының 18 % құ-

рауы  мүмкін.  Жер  асты  сулары 25 %, қалған  су  ресурстарын  жер  беті  көздері  құрайды:  көлдерде 

20 %, су қоймаларында 4 %, өзен арналарында 33 % [3]. 

Бассейннің ең ірі өзені — Нұра, Қызылтас тауларының батыс сілемдерінен басталып, Теңіз көлі-

не құяды. Өзеннің ұзындығы 978 км, су жинау алабы — 58,1 мың км

2

. Нұраның басты салаларына 



Шерубай-Нұра, Үлкен Құндызды жəне Ақбастау жатады. 

Сарысу өзені Жақсы Сарысу жəне Жаман Сарысу өзендерінің қосылған жерінен басталып, Телі-

көліне құяды. Өзеннің ұзындығы 761 км, су жинау алабы 82 мың км

2

. Басты салалары — Қаракеңгір 



жəне Кеңсаз. 

Зерттеліп  отырған  аумақтағы  барлық  өзендерде  қар  суымен  қоректену  басым.  Сондықтан  су 

ағындарындағы барлық жылдық ағын көктемде, орта жəне кіші ағындарда — 100 %, басты өзендерде 

85 % дейін болады. Өзен бассейніндегі су ресурстарының жалпы көлемі туралы мəліметтер 2-кестеде 

берілген [6]. 

2 - к е с т е  





Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
бойынша жиынтық
ғылым министрлігі
қызмет стандарты
жиынтық бағалау
бекіту туралы
Әдістемелік кешені
туралы хабарландыру
Сабақ жоспары
тоқсан бойынша
бағалауға арналған
Қазақстан республикасы
жиынтық бағалаудың
тоқсанға арналған
Жұмыс бағдарламасы
республикасы білім
Қазақстан республикасының
білім беретін
біліктілік талаптары
арналған жиынтық
әкімінің аппараты
жиынтық бағалауға
туралы анықтама
мамандығына арналған
бағалау тапсырмалары
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
арналған әдістемелік
Қазақстан тарихы
арналған тапсырмалар
мерзімді жоспар
жалпы конкурс
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
қатысушыларға қойылатын
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
әдістемелік кешені
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
қызмет регламенті
ткізу туралы
оқыту әдістемесі
мамандығы бойынша
конкурс қатысушыларына

Loading...