Философтардың ой-пікірлері Көне грек философиясының атақты өкілі Гераклит



Дата05.08.2022
өлшемі13.01 Kb.
#278170
Байланысты:
Философтардың ой
презент даник6, Қадырханова С ббцт сөж-1, Кітахана ісінде ақпараттық технологиялардың қолданылуы 1, СӨЖ -1 К.Айжан, каз окыту 13.10, үстеудің сөзжасамы, № 10 Ақпараттық-дидактикалық блок, 10 апта сын есімге арналған жоспар құру, СОЖ 14, 10 апата кейс гитог, БОӨЖ 4, Қатысымдық-танымдық білік, Психиатрия 617 тестов. ОМ. Каз.С ответом.doc, Оқытудағы әдістердің алатын орны қызметі, Ұстаз

Философтардың ой-пікірлері

Көне грек философиясының атақты өкілі Гераклит (шамамен б,з,б, 540-475 жылдар) көрнекті диалект, теориялық ойлаудың шым-шытырман тұңғиығына, оның қайшылықтары мен бұрылысына көп жолдарына батыл көз жүгірткен ғұлама. Оның диалектикасы көптеген келелі мәселелерді көтерді. Сондай проблемалардың бірі – таным процесін, әсіресе диалектикалық танымның салыстыру әдісімен калыптасатынын көрсетті. Салыстыру арқылы жақсылық пен жамандықтың, әсемдік пен көріксіздіктің т.б. жігін ашып, мәнін негіздеуге болатындығын анықтады.


Грек философиясында Гераклит диалектикасына қарама-қарсы бағытта пайда болған сол кездегі ағымдардың бірі Элей мектебі.
Элей мектебі болмыс туралы философиялық мәселе көтере отырып, оның мәнін ашуға әрекеттенді. Болмысты тек ойлау арқылы білуге, түсінуге, сырын ашуға болады. Ендеше, негізгі мәселе – ойлаудың болмысқа деген қатынасы. Бұл – Элей мектебінің ашқан жаңалығы. Элей мектебінің негізін қалаған Парменид деген ойшыл. Оның ұстазы атақты ойшыл Ксенофан болған. Міне, осы Парменид болмыс туралы терең ой-пікірлер қозғаған. Ол: «Болмыс бар, ал болмыс емес жоқ», - деп кесіп айтты. Өйткені оның пікірінше «болмыс еместіні» тануға, білуге тіпті болмайды, оны сөзбен де айтып жеткізе алмайсың. Олай болса, оны ойлауға да қисынсыз. Ал енді дүниені сезімдік және сезімнен тыс деп біле отырып, Парменид дүниеде екі жол бар деп есептеді. Бірі - пікір жолы, екіншісі – ақиқат жолы. Пікір жолы сезімдік дүниеден келіп шығады. Ол көпшіліктің қалайтын пікіріне сүйенеді. Ал сезімнен тыс - ақиқат жолы. Ол жалғыздың, дананың ғана жолы. Ендеше жекелік, даралық қана бар. Ол болмыс. Ал көпшілік жоқ. Өйткені, көпшілік болмыс емес.
Сократ (б.з.д. 469-399) жалаң білім беруге, құр білімді дамытуға қарсы. Оның ойынша, жалаң білім ештеңе бермейді, қайта адамды бұзады, софистер айтқандай, адамды өлтіреді, бұрынғы қалпынан айырады. Оның ойынша, білімнің мәні басқада жатыр. Білімнің мәні – адамның алдына қойған мақсатын жан-жақты ашуы. Себебі, адам өзін қоршаған д.ниенің сырын ашамын деп қаншама әрекеттенгенімен, оны толық түсіне алмайды. Өйткені сыртқы дүние, табиғат, ғарыш адамға бағынышты емес. Ал адамға бағынышты, адамның іс-әрекетінен келіп шығатын оның ішкі дүниесі, жаны және соларыдң қызметі. Сондықтан адам алдымен осы негізгі мәселені шешуі керек. Яғни адам өзінің жан дүниесін жан жақты зерттеп, тануға тиіс. Міне, философияның пәніне айналған өзіндік сананың мәні де осында жатыр. Сократтың айтуынша, білім дегеніміз – ізгілік. Мұндай көзқарас білімнің мәнін терең ашады. Адамның алдына қойған мақсаты, оның рухани өмірі – білімді құрал ретінде ғана емес, өмір сүрудің әдісі ретінде пайдалануға жол бастады. Сондықтан білім адамның белгілі бір іс-әрекеті, қызметінен шыға отырып, оның өмірінің мәніне айналуға тиіс.
«Әдіс туралы ой толғам» деген еңбегінде Рене Декарт екі түрлі ғалым кездесетінін айтады. Бірі - өзін бәрінен жоғары ұстап, тек өз ойын дұрыс деп, басқа пікірмен келіспейтін пенде. Ондай адам бір рет қателессе, дұрыс жолға еш түспейтін, адаса беретінін айтады. Екіншісі - өз ойы жоқ, әркімнің пікірін қоштайтын адам дейді. Осы екуін айта келіп, өзінің бқл екуіне де қосымайтынын білдіреді. Шынында ғалым өз ойын дәлелдеп те, айта да, қорғай да білуі керек. Ол үшін терең зерттеуде басқалардың пікірімен есептесу де керек. Жалпы, ғалым менменшіл де, жалтақта болмау керек.

Достарыңызбен бөлісу:




©melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
Жалпы ережелер
республикасы білім
рсетілетін қызмет
жиынтық бағалаудың
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Инклюзивті білім
нтізбелік тақырыптық
Зертханалық жұмыс
Әдістемелік кешені
білім берудің
республикасының білім
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
қазіргі заман
атындағы жалпы
туралы хабарландыру