Филология және көптілді білім беру институты


сильный дождь», мал оѓалып тџр – «скот поправляется», дѓгелек-

Loading...


бет9/9
Дата04.05.2021
өлшемі26.2 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9
сильный дождь», мал оѓалып тџр – «скот поправляется», дѓгелек-

тер зырлап айналып тџр – «колеса быстро вращаются». Но нельзя

ни в одном из этих предложений тџр заменить вспомогательным

отыр, ибо здесь речь идет не о действиях человека. Когда же име-

ется в виду действие человека, даже в том случае, если слово, вы-

ражающее человека, является субъектом лишь логическим, а грам-

матический субъект – иной, то вспомогательный тџр применим,

как и отыр: Мен саѕан не айтып отырмын? = Мен саѕан не айтып

тџрмын – «Что я говорю тебе?» (субъект выражен как логически,

так и грамматически личным местоимением 1-го л. единственного

числа индивидуальной формы в им. п.): Менiѓ бiрдеме айтћым келiп

отыр = Менiѓ бiрдеме айтћым келiп тџр. – «Мне хочется что-то

сказать» (логический субъект выражен местоим. 1-го л. ед., инд. в

род. п., грамматический – отглагольной формой айт-ћым – то,

что относится к «сказать» от основы айт «сказать» с притяжатель-

ным окончанием 1-го л. индив. формы -м «мое» = айт-ћым келiп

тџр – букв. «мое» то, что относится к «сказать», идет сюда»). Не-

смотря на то, что в значении Настоящего Данного употребляется

сложная форма с тџр наряду с формой с отыр и что переводятся

обе формы на русский язык одинаково, в самом казахском имеется

некоторое, почти неуловимое, различие между их значениями.

Пайдаланылған әдебиеттер:


Жұбанов Қ. Заметки о вспомогательных и сложных глаголах//Қазақ тілі жөніндегі зерттеулер. – Алматы: Мем.тілд.дамыту инс-ты, 2010. -608 б. 457-472 б.

Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9
Loading...




©melimde.com 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
Сабақтың мақсаты
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
рсетілетін қызмет
ғылым министрлігі
Жалпы ережелер
қызмет стандарты
тоқсан бойынша
бекіту туралы
бағалауға арналған
Әдістемелік кешені
Сабақ жоспары
туралы хабарландыру
тоқсанға арналған
жиынтық бағалаудың
арналған жиынтық
жиынтық бағалауға
Қазақстан республикасы
бағалау тапсырмалары
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасының
бағалаудың тапсырмалары
білім беретін
республикасы білім
пәнінен тоқсанға
Жұмыс бағдарламасы
біліктілік талаптары
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
әкімінің аппараты
туралы анықтама
мамандығына арналған
қойылатын жалпы
Конкурс туралы
жалпы біліктілік
мемлекеттік әкімшілік
Қазақ әдебиеті
мерзімді жоспар
Мектепке дейінгі
жалпы конкурс
қатысушыларға қойылатын
оқыту әдістемесі
әдістемелік кешені
Қазақстан облысы
ортақ біліктілік
мамандығы бойынша
қызмет регламенті
болып табылады
пәнінен тоқсан

Loading...